آرمان ملي- مرتضي رفيعي: بنيامين نتانياهو، نخستوزير رژيم صهيونيستي که به لندن سفر داشته در توئيتي نوشت: «ديدار مهمي با بوريس جانسون، نخستوزير بريتانيا داشتم. من از حمايتهاي وي از اسرائيل تشکر کردم. ما همچنين در خصوص چالشهاي امنيتيمان در مقابل ايران گفتوگو کرديم. بوريس، متشکريم!» وي همچنين پيش از سفر به لندن در جمع خبرنگاران درباره تصميم ايران در خصوص برداشتن گام سوم در راستاي کاهش تعهدات برجامياش مدعي شد که «اين اقدام باز هم نقض تعهدات هستهاي ايران به شمار ميآيد و چنين تصميمي در ادامه تلاش براي دستيابي به سلاح هستهاي اتخاذ شده است.» هر چند روزنامه تلگراف به نقل از سخنگوي دفتر نخستوزيري بريتانيا گزارش داد: «بريتانيا بهرغم فشار آمريکا و اسرائيل، همانند فرانسه و آلمان از برجام حمايت خواهد کرد». به منظور بررسي اين موضوع «آرمان ملي» گفتوگويي را با سيد هادي برهاني استاد دانشکده مطالعات جهان دانشگاه تهران انجام داده که در ادامه ميخوانيد:
با توجه به سفر نتانياهو به لندن، نخست وزير رژيم صهيونيستي چه اهداف احتمالي را از سفر به بريتانيا دنبال ميکند؟
واقعيت مهمي که براي امنيت کشور وجود دارد و ميبايستي مورد توجه قرار گيرد اين است که طي سالهاي اخير نتانياهو به عنوان دشمن اصلي ايران در صحنه نظام بينالملل مبدل گشته است. وي تلاشش را به منظور دشمني و فشار بر ايران به کار ميبندد. بنابراين يکي از محورهايي که رژيم صهيونيستي و شخص نتانياهو به دنبال آن هستند تا مانع از آن شوند تا روابط ايران و غرب عادي شود. براي رژيم صهيونيستي مطلوب آن است تا ايران منزوي شده و همچنين دشمني ايران و آمريکا ادامه يابد. هر تحولي که اين مساله را با خطر مواجه کند نتانياهو را نگران ميکند. نمونه بارز آن مساله توافق هستهاي بود که صهيونيستها تمام تلاششان را به کار بردند تا برجام را بهم بزنند. در زمان باراک اوباما نتوانستند به اين خواسته برسند، اما در زمان ترامپ اين فرصت را پيدا کردند تا برجام را حداقل در آمريکا نابود کنند. بنابراين صهيونيستها به دنبال آنند تا در اروپا نيز چنين سناريويي را عملياتي کنند. اما تاکنون موفق نشدهاند. به هر حال در اختلاف نظري که ميان ايران و ساير طرفهاي برجامي وجود دارد نتانياهو مايل است تا اين روند به سمت دشمني و تقابل پيش رود. تا بدين وسيله ايران منزوي شود. چون ايران منزوي شده را خيلي راحتتر ميتوان تحت فشار قرار داد. در تحولات اخير نيز مشاهده شد زماني که نتانياهو متوجه شد که فرانسويها به دنبال ميانجيگري بوده و تا حدودي نظر ساير طرفين را جلب کردهاند. آنها به تکاپو افتاده و سعي داشتند طرفهاي اروپايي و آمريکايي را نسبت به هرگونه همکاري و يا تعامل احتمالي با ايران بازدارند. سفر به انگلستان به آن دليل است که جانسون شخصيت نزديکتر به تلآويو بوده چون سياستمداري دست راستي است. نتانياهو لندن را انتخاب کرد تا در آنجا پيام خود را به جانسون منتقل کند. مهمترين علت سفر، فرافکني به منظور برهم زدن هرگونه مسير ديپلماتيک نسبت به تهران ارزيابي ميشود.
با توجه به آنکه دکتر ظريف پس از ديدار با وزير خارجه اندونزي تاکيد کرد: «امنيت در خليج فارس تنها با تعامل و همکاري کشورهاي منطقه ممکن است»، اين موضع وزير خارجه کشورمان را حائز چه نکاتي ميدانيد؟
اين موضع کاملا درست است چون تامين امنيت خليجفارس در گرو همکاري کشورهاي حاشيه خليج فارس است، البته اگر اين مساله به درستي در کشورهاي منطقه ادراک شود. تنها راه استفاده از منافع در منطقه در گرو تعامل و همکاري با يکديگر است. اگر اين ديدگاه در منطقه به درستي ادراک شود ميتواند منطقه را از شرايط تنشآلود به سوي صلح پيش برد. همچنين از سوي ديگر مانع از آن ميشود تا قدرتهاي فرامنطقهاي بهانهاي براي دخالت در منطقه خليجفارس داشته باشند.
با توجه به کليد زدن گام سوم کاهش تعهدات برجامي توسط ايران چه پيشبيني مشخصي از آينده توافق هستهاي وجود دارد؟
خروج ايالات متحده بهصورت يکجانبه واشنگتن را در اروپا و بهويژه در خود آمريکا از جهت سياسي، رواني و تبليغاتي تحت فشار قرار داده است. خروج آمريکا موجب سرشکستگي آمريکا است. هيچ کس در دنيا به جز نتانياهو با چنين اقدامي موافق نبوده و نيست. آمريکا به دنبال آن است تا ايران را در يک بازي از پيش طراحي شده به لبه خروج از برجام حل دهد. تا بدين وسيله بتوانند مواضع خود را نزد افکار عمومي جهاني توجيه کنند. اما در مقابل ايران نيز درک درستي دارد که آمريکا به دنبال چنين هدفي است. ايران کاهش تعهدات برجامياش را گامبهگام، هوشمندانه و با محاسبه بر ميدارد. گامهاي هوشمندانه ايران مانع از هرگونه سوءاستفاده احتمالي خواهد شد. همچنين از سوي ديگر اين مساله را نيز نبايد فراموش کرد که ايران اين شرط را گذاشته است که در صورت بازگشت آمريکا به برجام و انجام تعهدات برجامي توسط کشورهاي اروپايي، ايران بلافاصله به وضعيت سابق باز ميگردد. گامهاي ديپلماسي ايران بسيار هوشمندانه و حساب شده است. در نتيجه اين اقدامات تهران مانع از آن خواهد شد تا طرفهاي افراطي همچون مشاوران ترامپ (پمپئو و بولتون) و نتانياهو بتوانند از گامهاي کاهش تعهدات برجامي ايران سوءاستفاده نمايند.
با توجه به آنکه وزارت خارجه آمريکا در يک آگهي، پاداش 15 ميليون دلاري براي دريافت اطلاعاتي که به متلاشي کردن چرخه مالي سپاه پاسداران منجر شود وعده داده است، آمريکا از دست زدن به چنين اقدامات تبليغاتي چه اهدافي را دنبال ميکند؟
زماني که در يک مقايسه مجموعه مواضع کاخ سفيد و دستگاه سياست خارجي ايالات متحده با مواضع دستگاه ديپلماسي ايران بهويژه طي يک سال اخير مورد بررسي قرار ميگيرد به نتيجه جالبي بر ميخوريم. به گونهاي که رابرت فيسک روزنامهنگار مشهور بريتانيايي متخصص امور خاورميانه به اين نکته اشاره کرده و ميگويد: «در غرب مدتها گفته ميشد در آمريکا يک هيات حاکمه عقلايي و دورانديش وجود دارد اما در مقابل حکومت ايران منطقي نيست، اما اگر در حال حاضر موضعگيريهاي مقامات ايراني و آمريکايي را مورد مقايسه قرار دهيد به راحتي متوجه ميشويد که کدام دستگاه عاقلانه موضعگيري و عمل ميکند و در مقابل کدام دستگاه غير منطقي عمل ميکند».