مديرعامل سازمان بيمه سلامت در واکنش به ماجراي دفترچه بيمههاي کرايهاي، درباره چگونگي تامين داروهاي بازار سياه ناصرخسرو، نحوه عرضه داروهاي خاص و گرانقيمت، رديابي آنها و سوءاستفادههاي احتمالي از دفترچههاي بيمه،ارز دارو و ... توضيح داد. مهندس طاهر موهبتي گفت: بايد توجه کرد دارويي که در ناصرخسرو يا بازارهاي شبيه به ناصرخسروديده ميشود، منشأهاي مختلفي دارد. وي افزود: از طرفي بخشي از اين بازار هم مربوط به تخلفاتي است که ممکن است داروخانهها يا شرکتهاي توزيع داشته باشند که البته من از حد و حجم آن اطلاعي ندارم. موهبتي با بيان اينکه ما بايد اقداماتي انجام دهيم که امکان سوءاستفاده در اين حوزه به حداقل برسد، ادامه داد: در گزارشي که اخيرا درباره بازار غيررسمي دارو در صداوسيما پخش شد، آمده بود که عدهاي ميروند و دفترچه بيمه اجاره ميکنند. البته اسمي از بيمه سلامت برده نشد که نشان ميدهد در حوزه ما اين اتفاق بسيار کم رخ ميدهد. در هر حال برخي ميتوانند دفترچهاي را کرايه کنند و بهنام بيمهشده دارويي را دريافت کرده و آن را وارد بازار غيررسمي کنند. ما براي جلوگيري از اين تخلفات پيشبينيهايي انجام داديم و زيرساختهاي آيتي فراهم کرديم که مشکل را به حداقل ميرساند و رسانده است.
بيماران نشاندار و داروهاي پروندهدار
وي تاکيد کرد: اولين اقدامي که انجام دادهايم اين بود که 10درصد از اقلام دارويي که از گرانقيمتترين داروها و جزو داروهاي خاص بودند و 80درصد از هزينههاي ريالي دارويي سازمان بيمه سلامت را شامل ميشدند، وارد سامانهاي بهنام سامانه تائيد دارو کرده و از طريق اين سامانه خدمت را ارائه ميدهيم. بر اين اساس از آيتي کمک گرفتهايم. در عين حال در اين سامانه 380 قلم دارو را پروندهاي کرديم که شامل داروهاي گرانقيمت بوده و تمام بيماران خاص هم در اين بخش پرونده دارند. پروندهدار بودن به اين معني است که قبل از اينکه بيمار به پزشک مراجعه کند و بخواهد از پوشش بيمه سلامت استفاده کند، بايد مستنداتي چون نمونهبرداري، آزمايش خون، پاتولوژي و... را يکبار به ادارهکل بيمه سلامت آورد تا براي بيمار پرونده تشکيل دهيم. سپس در سامانه خودمان نام بيمار را بهعنوان بيمار خاص نشاندار ميکنيم. بنابراين اگر کسي خواست از دفترچهاي براي تامين داروهاي گرانقيمت و خاص استفاده کند، در حاليکه صاحب دفترچه بيمار خاص نيست، اما داروي خاص در دفترچه تجويز شده، دارو به فرد ارائه نميشود. وي افزود: بنابراين فقط بيمار واقعي ميتواند براي دريافت اين داروها مراجعه کند. درباره بيمار واقعي هم خيلي بعيد به نظر ميرسد که دارو را دريافت کند و در بازار آزاد بفروشد. ايسنا نوشت؛ موهبتي با بيان اينکه براي ساير داروها نيز اقداماتي را انجام دادهايم، گفت: در هر نسخه دارويي که ارزش ريالي دارو بالاي 50هزار تومان براي پزشک عمومي و بالاي 80هزار تومان براي پزشکان متخصص باشد، در سامانه تائيد دارو ثبت ميشود. حال اگر امروز با دفترچهاي دارويي را بگيرند و فردا براي دريافت مجدد آن اقدام کنند، به فرد گفته ميشود که ديروز به تعداد، داروهايتان را دريافت کردهايد و ديگر اين دارو را به شما نميدهيم. در عين حال اعلام کرديم که برخي داروهايي که پوکه دارند، بيمار بايد پوکهها را بعد از مصرف تحويل دهد.
طرحي براي هشدار
مديرعامل سازمان بيمه سلامت با بيان اينکه در حال طراحي سازوکاري هستيم که اگر فردي در يکماه سهبار براي دريافت دارو مراجعه کرد، سيستم هشدار ميدهد، گفت: البته در حال حاضر اين سيستم وجود ندارد و در حال طراحي آن هستيم.
رديابي 490 قلم داروي گرانقيمت
موهبتي با بيان اينکه در عين حال سامانه تائيد داروي ما با سامانه کد اصالت دارو به صورت آنلاين ارتباط دارد، گفت: در حال حاضر کد اصالت 490 داروي گرانقيمت کنترل ميشود. بر اين اساس از زمانيکه دارو وارد کشور ميشود، قابل رديابي است و مشخص ميشود که چه زماني وارد انبار داروخانه شده و چه زماني به دست مشتري رسيده است. بنابراين با اين کنترلها نميتوان يک دارو را دوبار فروخت. مهمترين اقدام در زمينه کد اصالت اين است که اگر بيمهشده هم دارو را دريافت کرد و خواست آن را در بازار آزاد بفروشد، ما ميتوانيم اين دارو را رديابي کنيم و مشخص ميشود که کدام بيمهشده اين اقدام را انجام داده است و با بيمهشده متخلف هم برخورد خواهد شد. وي افزود: انجام اين اقدامات براي کليه داروها، مستلزم اين است که 2457 قلم دارويي که بيمه تحت پوشش قرار دارند، کد اصالت دريافت کنند. در حال حاضر بين 490 تا 500 دارو داراي کد اصالت هستند که اتفاق مبارکي است.
سرانجام دفترچه بيمه فوتشدگان
مديرعامل سازمان بيمه سلامت همچنين گفت: گاهي بيمهشدهاي فوت ميکند، اما دفترچهاش تا زمانيکه اعتبارش به پايان نرسد، معتبر است. بايد توجه کرد که در طرح استحقاقسنجي که در 605 بيمارستان در حال انجام است، بعد از ورود کد ملي، دفترچه را از طريق پايگاه ثبتاحوال کنترل ميکنيم و اگر فرد فوت شده باشد، اعلام ميشود که بيمهشده فوت کرده و ارائه خدمت انجام نميشود. هرچند که توسعه اين اقدام به بخش سرپايي زمانبر است. البته ما پيشرفت بسيار خوبي در حوزه آيتي داشتيم، اما کمي دير شروع کرديم.
چرا ناصرخسرو شکل ميگيرد؟
وي با بيان اينکه در زمينه سوءاستفاده از دفترچههاي بيمه به صورت مدون و ساختارمند آماري نداريم، گفت: بايد همواره علل پديدهها را بررسي کنيم. بازار ناصرخسرو چرا شکل ميگيرد؟ حتما يک تقاضايي وجود دارد که عرضه ايجاد ميشود. چرا تقاضا وجود دارد؟ بايد اين موضوع را آسيبشناسي کنيم. بنابراين ما بايد تقاضا را رفع کنيم. البته معتقدم بخش عمدهاي از بازار ناصرخسرو داروهاي خارج از فارماکوپه و برندهايي هستند که به صورت قاچاق وارد ميشوند. البته بخشي از تخلفات هم ممکن است از طريق دفترچه بيمه باشد، اما بهطور منطقي با اقداماتي که انجام داديم، ميزان اين تخلفات بايد به حداقل برسد.
نگرانيها از دولتي ماندن يا آزادشدن ارز دارو
موهبتي در ادامه صحبتهايش با بيان اينکه اين اقدامات سالهاست در دنيا انجام شده، اما ما با تاخير کار را آغاز کرديم، در عين حال درباره مباحث مطرح مبني بر آزاد شدن نرخ ارز دارو نيز گفت: هنوز در اين زمينه اتفاقي نيفتاده است. در اين باره دو نگاه وجود دارد؛ يک نگاه اين است که يارانه ارز دارو را که 4200 تومان است، به توليدکننده و واردکننده دهيم که در حال حاضر همين اقدام انجام ميشود. حال عدهاي ميگويند با اين اقدام توليدکنندگان و واردکنندگان دچار بوروکراسي اداري ميشوند. بنابراين اجازه دهيد تا واردکننده و توليدکننده دارو، با ارز آزاد کارشان را انجام دهند و حمايت از مردم را از طريق بيمهها انجام دهيد. وي افزود: اولين نگراني ما از بابت اين کار اين است که در حال حاضر تفاوت قيمت بين داروخانه و ناصرخسرو، خيلي ملموس نيست. اينطور نيست که دارو در ناصرخسرو ارزانتر باشد، اما با اين اقدام شرايط اينطور ميشود که اگر يک دارويي از طريق دفترچه بيمه.
راهي جز بيمه و نسخه الکترونيک نيست
موهبتي همچنين درباره هزينهاي که سازمان بيمه سلامت به دليل سوءاستفاده از دفترچههاي بيمهاي محتمل ميشود گفت: تصور کنيد که 25درصد از کل سبد هزينهاي ما به دارو اختصاص دارد. يعني اگر ما 15 تا 20هزار ميليارد تومان هزينه ميکنيم، 25درصدش براي داروست. اين عدد بسيار قابل توجه است. حال اگر در آن تخلف انجام شود، هزينههاي ما هم بالا ميرود. البته ما هيچراهي جز اجراي دولت و سازمان الکترونيک نداريم که ميتواند بوروکراسي را حذف کرده، سلامت اداري بالارفته و تخلفات کاهش مييابد و در عين حال از فرد هم صيانت خواهد کرد.