دانـسـتـنـی ها

عوارض فقر ویتامین B1

تیامین یا همان ویتامین B1یکی از ضروری‌ترین ویتامین‌ها برای بدن شماست. تیامین محلول در آب است. بنابراین بدن شما برای مدت طولانی آن را ذخیره نمی‌کند.برای جلوگیری از کمبود تیامین، شما نیاز به مصرف منظم آن دارید. شما می‌توانید به اندازه کافی نیاز بدن به تیامین را از طریق خوردن غذاها برطرف کنید. بهترین منابع غذایی حاوی تیامین عبارتنداز: غلات غنی شده، برنج سفید، ماهی قزل‌آلا و لوبیای سیاه. تیامین در بسیاری از مولتی ویتامین‌ها نیز موجود است. مردان روزانه به 1.2 میلی‌گرم و زنان به 1.1 میلی‌گرم تیامین نیاز دارند. اگر خانم هستید و باردار، این میزان به 1.4 میلی‌گرم می‌رسد.در ادامه با واضح‌ترین علائم کمبود تیامین بیشتر آشنا می‌شوید:

خستگی و مشکلات حافظه

تیامین برای تولید انرژی از موادغذایی ضروری است.برای همین است که خستگی مداوم می‌تواند یکی از نشانه‌های کمبود تیامین باشد.

ضعف ماهیچه‌ها

هنگامی‌که به اندازه کافی تیامین دریافت نمی‌کنیم، متابولیسم گلوکز تحت‌تاثیر قرار می‌گیرد و ممکن است در نتیجه آن ضعف عضلانی، خستگی، کاهش حافظه، کاهش وزن و کاهش اشتها را تجربه کنید. بری بری، یکی از علل کمبود تیامین است و اگر تشدید شود می‌تواند باعث نارسایی احتقانی قلب شود.

از دست دادن اشتها

تیامین بر هیپوتالاموس مغز؛ غده‌ای که مسئول اشتها و گرسنگی است، تاثیر دارد. با کمبود تیامین، شما دچار کمبود اشتها و احساس سیری می‌شوید.

ابتلا به دیابت

افراد مبتلا به دیابت نوع یک و نوع 2 احتمالا دچار کمبود تیامین هستند. این امکان وجود دارد که کلیه مبتلایان به این بیماری، تیامین بیشتری دفع کند.

مختل شدن رفلکس‌‌های بدن

از دیگر علائم و نشانه‌‌های کمبود تیامین می‌‌توان به تحت‌‌تاثیر قرارگرفتن عصب‌‌های حرکتی اشاره کرد. کمبود این ویتامین، اگر به حال خود رها شود، باعث آسیب دیدن دستگاه عصبی خواهد شد. یکی از نتایج این آسیب، مختل شدن واکنش‌‌های غیرارادی معمول بدن است. اختلال ناشی از این کمبود بیشتر در زانو، مچ پا و عضله‌‌های سه‌سر مشاهده می‌‌شود.طولانی شدن مدت‌ زمان کمبود این ویتامین می‌تواند منجر به از بین رفتن هماهنگی و تناسب، میان قسمت‌‌های مختلف بدن شود و فعالیت‌‌هایی چون راه‌رفتن تحت‌تاثیر قرار بگیرند.

تغییر در ضربان قلب

ضربان قلب، با مشخص کردن تعداد دفعات تپیدن قلب در طول یک دقیقه مشخص می‌شود و میزان تیامین موجود در بدن می‌تواند باعث تغییر آن شود. کمبود تیامین موجب پایین آمدن سرعت ضربان قلب می‌‌شود. خارج شدن سرعت ضربان قلب از حالت معمول و پایین آمدن آن می‌‌تواند باعث خستگی مفرط، گیجی و افزایش احتمال بیهوشی شود.بسیاری از غلات کامل، منابع خوب تیامین هستند. ماست نیز تیامین دارد.غذاهای پروتئینی شامل گوشت مرغ، غذاهای دریایی، حبوباتی مانند لوبیا و نخودفرنگی و همچنین تخم‌مرغ، آجیل، دانه‌ها و سویا منابع خوب و پرمصرف تیامین هستند.

تغذیه در بیماران «تنبلی کبد»

یک فوق‌تخصص گوارش و کبد درباره رژیم غذایی‌ای که بیماران مبتلا به تنبلی کبد یا سیروز کبدی باید رعایت کنند، توضیح داد.دکتر سید موید علویان، یکی از مهم‌ترین مسائل در رابطه با بیماران مبتلا به تنبلی کبد یا سیروز کبدی را رژیم غذایی دانست و گفت: تحقیقات مختلف نشان داده است که یک رژیم غذایی مناسب در بسیاری از موارد باعث تحول شدیدی در بیماری و حال شخص می‌شود. البته رژیم غذایی هر بیمار به شدت و وضعیت بیماری‌اش بستگی دارد، اما اصول کلی همه این رژیم‌ها یکسان است.عناصر تشکیل‌دهنده موادغذایی عبارتنداز: کربوهیدرات‌ها، پروتئین‌ها، چربی‌ها، ویتامین‌ها، موادمعدنی و فیبرهای غذایی. وی افزود: در بیشتر نقاط جهان، از جمله آسیا و ایران، غلات ۷۰ درصد انرژی مورد نیاز بدن را تامین می‌کنند. از جمله غلات می‌توان به مواد غذایی چون گندم، برنج، جو، ماکارونی، بلغور، سیب‌زمینی و... اشاره کرد. مصرف این گروه از موادغذایی در افراد مبتلا به سیروز بلامانع است. بیشتر غلات دارای ترکیبات شیمیایی مشابه و آهن و برخی از ویتامین‌های گروه B åÓÊäÏ. ÈÇید توجه کرد که سیب‌زمینی به‌علت داشتن پتاسیم بالا و هضم آسان، ماده غذایی خوبی برای افراد ناتوان و بیماران مبتلا به سیروز است و توصیه می‌شود این بیماران در رژیم غذایی روزانه خود مقداری سیب‌زمینی مصرف کنند.علویان ادامه داد: قند معمولی، شکر، عسل و خرما نیز از جمله مواد کربوهیدرات هستند.عسل به‌دلیل داشتن مواد غذایی ضدعفونی کننده، از رشد بیش از حد باکتری‌ها در روده جلوگیری می‌کند. عسل همچنین دارای مقدار زیادی پتاسیم و برخی از ویتامین‌هاست. به بیماران مبتلا به سیروز توصیه می‌شود که در صورت میل داشتن، روزانه یک تا چند قاشق مرباخوری عسل بخورند. خرما نیز به‌دلیل داشتن مواد معدنی مناسب و فیبر غذایی و انرژی بالا و قابل هضم، ماده غذایی خوبی است و می‌توان روزانه یک تا دو عدد مصرف کرد. البته اگر مبتلا به دیابت هستید، باید رژیم غذایی خاص آن را رعایت کنید و در این مورد با پزشک معالج خود مشورت کنید.علویان با بیان اینکه پروتئین‌ نیز از مهم‌ترین اجزای غذایی محسوب می‌شود، گفت: از آنجایی که پروتئین موجود در گوشت‌قرمز حیوانی، آمونیاک بیشتری تولید می‌کند، باید به جای آن بیشتر از گوشت سفید مانند ماهی و مرغ و پروتئین‌های گیاهی نظیر غلات، سیب‌زمینی و سویا استفاده کرد. بر این اساس توصیه می‌کنیم بیش از دو بار در هفته گوشت‌قرمز مصرف نکنید. توصیه می‌شود در رژیم غذایی خود هر روز یا یک روز در میان مقداری ماهی از نوع گوشت سفید مصرف کنید. اولا ماهی باید کباب شده و یا آب‌پز باشد و ثانیا پوست آن را نخورید.وی با بیان اینکه چربی یا روغن در زمره مواد غذایی با قدرت انرژی‌زایی بالا محسوب می‌شود، گفت: چربی‌ها ممکن است منشأ گیاهی یا حیوانی داشته باشند. روغن‌های گیاهی نظیر نارگیل، دانه پنبه، بادام‌زمینی، زیتون و آفتابگردان دارای چربی‌های بسیار مناسبی برای بیماران مبتلا به سیروز است. بر این اساس توصیه می‌شود بیماران مبتلا به سیروز از خوردن چربی‌های حیوانی و به اصطلاح اشباع شده نظیر کره، روغن حیوانی و خامه خودداری کنند و به‌جای آنها از چربی‌های سبک گیاهی و به اصطلاح اشباع نشده نظیر مارگارین(کره نباتی)، روغن زیتون، روغن ماهی و روغن آفتابگردان استفاده کنند.در عین حال مواد معدنی نظیر کلسیم، فسفر، آهن، پتاسیم، منیزیم و... نیز از اجزای اصلی و لازم برای بدن هستند و افراد مبتلا به سیروز باید در حد معمول و کمی بیشتر از معمول آنها را دریافت کنند. این مواد در سبزیجات و میوه‌ها و بسیاری از غلات به وفور یافت می‌شوند و محدودیتی برای آنها وجود ندارد.