پایداری کاهش قیمت خودرو مقطعی است
آرمانملي- زينب مختاري: قيمت خودرو در هفتههاي اخير بهرغم برخي نوسانات کوچک افزايشي عموما روندي کاهشي را در پيش گرفته است. اخبار خودرو در اين مدت مملو از خبر دستگيريها و تغيير مديريتها بوده است. کارشناسان اين بازار، اين فاکتور را در کنار موارد ديگر، در کاهش قيمت خودرو اثرگذار ارزيابي کردهاند. «آرمانملي» در همين باره با حسن کريميسنجري- کارشناس بازار خودرو- گفتوگو کرده است که در ادامه ميخوانيد.
علل کاهش قيمت خودرو در هفتههاي گذشته را در چه مواردي ارزيابي ميکنيد؟
شرايط بازار مقداري متحول شده است. برخي از فاکتورهاي موثر در قيمت کالا که مهمترين آنها نرخ ارز است، کاهشي هستند. نرخ ارز در واقع جزو فاکتورهاي تاثيرگذار در قيمت تمامشده همه محصولات است. نکته ديگر هم اين است که تورم انتظاري منفي شده است. يعني انتظار بازار بر اين است که قيمتها بيش از آني که اکنون هست نخواهد شد. يعني ممکن است که رو به پايين نيايد ولي بيش از اين هم نخواهد شد. بحث بعدي هم گشايشهايي است که در عرصه سياسي اتفاق افتاده و تصور عمومي بر اين است که شرايط بدتر از اين نخواهد شد. تاکيد ميکنم بدتر؛ يعني اگر بهتر هم نشود، بدتر نميشود. لذا آن شيب افزايشي قيمتها متوقف شده است.
آيا در سمت عرضه و تقاضا، تحولات موثري رخ داده است؟
فاکتورهايي مثل تامين قطعات و نقدينگي شرکتهاي خودروساز در عرضه خودرو موثرند. اينها هنوز در شرايط بحراني قرار دارند. يعني شرايط براي عرضه خودرو به بازار، از طرف شرکتها کماکان بحرانيست و محدوديتهايي که پيش از اين و در چندماه اخير وجود داشته هنوز پايدار است. لذا گشايشي در عرضه خودرو اتفاق نيفتاده است. نکته بعدي اينکه قدرت خريد طرف تقاضا و مردم چندان تغييري نکرده و کماکان در شرايط مناسبي نيستند. وقتي قيمتها بالا باشد و عرضه محدود باشد و در راستاي آن، تقاضا هم کمرنگ باشد به خاطر اينکه قدرت خريد و پرداخت وجود ندارد، بازار با يک شرايط رکودي مواجه ميشود. يعني از طرفي با توجه به اينکه عرضه وجود ندارد قيمتها بالا رفته است و متقابلا چون طرف تقاضا قدرت خريد ندارد اصلا تمايلي به خريد ندارد؛ پس در قيمت بالا بدون مشتري ميماند و اين روند باعث ميشود قيمتها کمي کاهشي شوند. فاکتورهايي که ذکر کردم مانند نرخ ارز، انتظار تورمي و شرايط سياسي هم به اين موضوع کمک کرده و قيمتها مقداري کاهش يافته است. ولي چون پارامترهاي موثر بر تسهيل عرضه خودرو کماکان بحراني هستند، نميشود انتظار داشت کاهش قيمتها خيلي پايدار و مستمر باشند و تداوم يابند.
تحليل شما از تاثير رخدادهاي هفتههاي گذشته در سطح مديريتي شرکتهاي خودروساز، بر بازار خودرو چيست؟
من هميشه گفتهام يکي از سرنخهاي نظام دلالي در واحدهاي فروش شرکتهاي خودروساز بوده است. برخوردهاي قانوني اخير باعث شده اين روند تا حدودي قطع شود. البته نظام دلالي هيچ وقت علت واقعي و اصلي افزايش قيمت نيست؛ بلکه نظام دلالي موجسوار است و ميتواند به تلاطم قيمتها دامن بزند. اين موضوع هم با توجه به اتفاقات اخير، فعلا نقش زيادي نميتواند در ايجاد آشفتگي در بازار و تلاطم قيمتها بازي کند. به هر صورت تمام اين عوامل باعث شده است که نمودار قيمت خودرو کاهشي باشد. مجددا يادآوري ميکنم شرايط هر دو طرف عرضه و تقاضا بحرانيست. يعني هم سمت تقاضا امکان خريد ندارد و هم سمت عرضه امکان توسعه ندارد. بنابراين، پايداري و استمرار اين کاهش قيمتها محدود است. اينها نميتوانند خيلي گسترده باشند.
در نتيجه ريشه اين نظام دلالي و فروش سبدي خودرو توسط افراد خاص در شرکتهاي خودروساز مديريت ميشده است. اين طور نيست؟
وقتي من خودرويي را ثبت نام ميکنم با اين هدف که در بازار با قيمت بالاتر بفروشم، نوعي دلال هستم؛ اما وقتي ميگوييم نظام دلالي، يعني ساختار نهادينه و سيستماتيک دلالي. من اين صحبت را الآن مطرح نميکنم، قبلا هم در جاهاي مختلف اعلام کردهام؛ آنها بدون کمک واحدهاي فروش شرکتهاي خودروساز، امکان جولان نداشتند. اين مسير با اتفاقات هفتههاي اخير و دستگيري برخي افراد، فعلا قطع شده است. روشن شد که اين موضوعات اولا واقعي بوده و وجود داشته يعني بخشي از نظام دلالي را خود همين شرکتها و واحدهاي فروش دامن ميزدند. نمونه آن هم فروش سبدي بوده است. يا اعلام ميکردند ثبت نام اينترنتي انجام ميشود ولي هر کسي مراجعه ميکرد نميتوانست ثبت نام کند. در حالي که در گوشهاي از شهر در يک نمايندگي خاص، مثلا 500 کامپيوتر همزمان در حال ثبت نامهاي خاصي بودهاند. همه اينها هم قابل استناد است؛ يعني اعلام ميکنند 500 نفر توانستهاند ثبت نام کنند، اما غافليم از اينکه ممکن است اين مجموعه در جاي خاصي مديريت ميشود و مثلا اين 500 يا 1000 خودرو که اختلاف قيمت 50 يا 100 ميليوني با بازار دارند ميتوانند رانت عجيبي را براي عدهاي ايجاد کنند که ديديم متاسفانه حتي يک سر آن در مجلس بود. براي همين ممکن است اين موضوع فعلا تا مدتي متوقف شود اما بايد مراقبت شود که مجددا ايجاد نشود. ساختار، ساختار بيماريست و امکان اينکه مجددا ايجاد شود زياد است.
ورود خودروهاي پيشفروششده به بازار، چه تاثيري بر قيمتها خواهند داشت؟
مسلما اگر عرضه به بازار، افزايش يابد قيمتها پايين ميآيد. اگر فروشنده زياد باشد به طور طبيعي همين اتفاق ميافتد. با توجه به اينکه قدرت خريد هم پايين است ممکن است در مقطعي، نرخها کاهشي شود؛ بله موثر است.
پيشبيني شما براي بازار خودرو در نيمه دوم سال چيست؟
فاکتورهايي که در عرضه خودرو موثر هستند هنوز در شرايط بحراني هستند و در بحث تامين قطعه و نقدينگي دچار مشکل هستيم. اين شرايط نشان ميدهد توليد خيلي نميتواند حتي در نيمه دوم از ريت بالايي برخوردار باشد و قطعا روند توليد نسبت به سال گذشته کاهشي خواهد بود. از طرف ديگر تسهيلگري در حوزه خريد مثل وامهاي بانکي يا ليزينگ عملا غيرفعال هستند؛ يعني در طرف تقاضا خيلي گشايشي ايجاد نميشود. بنابراين فکر ميکنم هم توليد کاهشيست و هم اين روند کاهشي قيمتها جايي متوقف ميشود و شايد ادامهدار نباشد؛ زيرا خيلي متکي به فاکتورهاي پايدار و مستمر نيست. شرايط عرضه خودرو خيلي روبهراه نشده مگر اينکه گشايشي در اين حوزه رخ بدهد يعني يک نقدينگي به شرکتهاي خودروساز منتقل شود و گشايشي در حوزه تامين نقدينگي ارزي آنها رخ دهد.
