طمع زمینخواران، بلای جان ارسباران
آرمان ملي- رها معيري: جنگلهاي ارسباران در هفتهجاري در سه نقطه متفاوت در شهرستان مرزي خداآفرين دچار آتشسوزي شد و حدود 300 هکتار از اين جنگلها به خاکستر تبديل شدند. هرچند که اين آتشسوزي چند روز پيش مهار گرديد، اما لانههاي سوخته پرندگان، حيواناتي که در جا سوختند و درختاني که از شدت آتشسوزي سقوط کردند، تصاوير اين روزهاي منتشر شده از آتش سوزي در جنگلهاي ارسباران بهعنوان يکي از ارزشمندترين زيستگاههاي کشور در استان آذربايجان شرقي است. مردم از شهرهاي اطراف و کارگران شرکت مس سونگون به شهرستان خداآفرين خود را رساندند تا با ابزارهاي نه چندان حرفهاي و پيشرفته نقشي در خاموش کردن آتش جنگل داشته باشند. از بين رفتن گونههاي گياهي و جانوري در اين منطقه، در کنار نابودي پوشش گياهي که خود خطرات زيستمحيطي عمدهاي را بهدنبال دارد از نتايج اين آتشسوزي هستند. آتشسوزي در جنگلهاي ايران به پديدهاي تکراري تبديل شده است. ميگويند گرماي هوا و عوامل انساني نقش مهمي در اين آتش سوزي دارند، اما برخي از منابع محلي ميگويند که برخي شکارچيان که ميخواهند توجه محيطبانان را از کارهاي خود منحرف کنند و در جنگل آتشسوزي روشن ميکنند، دليل بروز اين اتفاق است، کما اينکه به گفته مسئولان، آتش سوزي عوامل انساني دارد، ولي هنوز علل اصلي آتش سوزي مشخص نيست و اين موضوع در دست بررسي است.
به گفته مديرکل حفاظت از محيطزيست آذربايجان شرقي از تابستان امسال 25 مورد آتشسوزي در اين جنگل گزارش شده است. چند روز پيش حميد ظهرابي معاون محيط طبيعي سازمان محيط زيست در اين رابطه گفته بود: از حريق ميتواند با هدف تصرف زمين رخ داده باشد. در مجموع عمديبودن حريق تا حد زيادي ثابت شده است و در همين رابطه چند نفر را که مشکوک بودهاند، بازداشت کردهاند.البته اين اتفاقي غيرعادي و جديد در ايران نيست؛ به گفته رئيس سازمان جنگلها، مراتع و آبخيزداري ايران، علت 95درصد آتشسوزي جنگلها در ايران انساني است و 15درصد آنها هم بهطور عمدي انجام ميشوند.
جنگلها تمام ميشوند
جنگلهاي ايران در طول 200 سال گذشته کاهش چشمگيري داشته است. در زمان قاجار ظرف ده سال، 130هزار تن زغال چوب از بريدن درختان جنگلي ايران توليد و به کشورهاي ديگر صادر شد. در طول سالهاي اخير، آتشسوزيهاي گسترده در نواحي جنگلي ايران، آسيب بسياري به محيط زيست وارد کرده است. از بين بردن جنگلهاي ايران از زمان حمله مغول آغاز شد و بهويژه در سه قرن گذشته به بالاترين مرتبه خود رسيد. جدا از بهرهبرداريهاي بيرويه که آفت جنگلهاست، آتشسوزي و تاخير در خاموش کردن آتش، سالهاست که جنگلهاي ايران را تهديد ميکند. 6 بهمن سال 41، جنگلهاي ايران ملي اعلام شد؛ سرمايهاي ملي که دولت مسئول حفظ و حراست از آن است. بر اساس آمارهاي دولتي طي سالهاي 1389 و 1390، بيش از 5/1ميليون مترمکعب چوب از جنگلهاي شمال ايران برداشت شده است. رئيس انجمن جنگلباني اعلام کرد که اين رقم، بيانگر آمار رسمي در اين زمينه است و بدون شک در کنار اين برداشتها، قطع درختان بهطور غيرقانوني نيز در جريان است که بر ميزان کل نابودي جنگلها ميافزايد. متخصصان جنگل گفتهاند که جنگلهاي شمال ايران تاکنون به اندازهاي آسيب ديدهاند که تاب اين برداشت گسترده را ندارند. پيشبيني شده است با ادامه اين روند، جنگلهاي شمال ايران به سرنوشت جنگلهاي غرب ايران دچار خواهند شد و از ميان خواهند رفت. از سوي ديگر، کارشناسان يکي از دلايل وقوع سيلهاي ويرانگر را در شمال ايران، نابودي پوشش گياهي و بريدن درختان منطقه ارزيابي کردهاند. آتشسوزيهاي گسترده و استفاده بيرويه از جنگلها، ما را بهطور قطع به وضعيت نابسامان آب و هوايي و مشکلات زيستي دچار خواهد کرد.
