دانـسـتـنـی ها

آبله مرغان در بارداری، علل و درمان

یک متخصص بیماری‌های عفونی و گرمسیری، نسبت به خطرات ابتلا به ویروس آبله مرغان در دوران بارداری هشدار داد. فرهاد یغمایی، گفت: آبله مرغان یک بیماری ویروسی بسیار مُسری است که اغلب در دوران کودکی به آن مبتلا می‌شویم و مهمترین علامت آن بروز جوش‌های آبدار و تاول‌مانند در سراسر بدن است. عامل این بیماری ویروس واریسلا- زوستر است که از خانواده ویروس هرپس یا تبخال است.وی درباره ایمنی نسبت به این ویروس توضیح داد: افرادی که به این بیماری مبتلا می‌شوند، نسبت به ابتلای مجدد ایمن می‌شوند، زیرا پادتن‌های این ویروس در بدن تولید می‌شوند و باقی می‌مانند. اما اگر خانمی قبلا به این بیماری مبتلا نشده باشد یا واکسن آن را دریافت نکرده باشد و در دوران بارداری مبتلا شود، هم مادر و هم جنین در معرض خطرات جدی خواهند بود.یغمایی با اشاره به شیوه سرایت این بیماری توضیح داد: این ویروس از طریق تماس با فرد مبتلا منتقل می‌شود و چون دوره کمون یا نهفتگی دارد، ممکن است شخص مبتلا هیچ علامتی نداشته، اما ناقل باشد. خطر انتقال بیماری از دو روز پیش از بروز جوش‌ها تا زمان خشک شدن کامل آنها وجود دارد و همین نکته باعث می‌شود این بیماری بسیار واگیر باشد. وقتی ویروس وارد بدن فرد بشود، حداکثر ظرف دو هفته علائم آن، یعنی جوش و تب، بروز پیدا می‌کنند.عضو تیم تخصصی مرکز درمان ناباروری ابن‌سینا درباره خطرات ابتلا به این بیماری در دوره بارداری گفت: خطرناک‌ترین دوره ابتلا بیست هفته نخست بارداری، به‌‌ویژه هفته‌های هشتم تا بیستم است. ابتلا به آبله مرغان در این دوره هم با بروز عوارض جدی برای مادر، مانند ذات‌الریه همراه است و خطر ابتلای جنین به سندرم آبله مرغان مادرزادی را به‌دنبال دارد.

عوارض

یغمایی، سندرم آبله مرغان مادرزادی را برای جنین بسیار خطرناک دانست و توضیح داد: این سندرم می‌تواند موجب بروز عوارضی مثل زخم‌های پوستی، آسیب‌های ماهیچه‌ای و استخوانی، میکروسفالی یا کوچک بودن اندازه سر، کوری، ناهنجاری و یا فلج دست‌ها و پاها و ناتوانی ذهنی فرزند شود، بنابراین خانم‌های باردار باید از هرگونه تماس با فرد مبتلا به آبله مرغان خودداری کنند.این متخصص عفونی دوره خطرناک دیگر را از پنج روز پیش از زایمان تا دور روز پس از تولد نوزاد دانست و گفت: اگر خانم باردار در فاصله شش تا بیست‌ و یک روز پیش از زایمان مبتلا شود، خطر ابتلای نوزاد به آبله مرغان خفیف است. اما اگر در بازه زمانی پنج روز پیش از زایمان تا دو روز پس از تولد نوزاد به بیماری آبله مرغان مبتلا شود، خطر بروز سندرم آبله مرغان نوزادی یا نئوناتال ظرف پنج تا ۱۰ روز پس از تولد در نوزاد وجود دارد که می‌تواند عوارض بسیار جدی، مانند تشنج، فلج‌شدن و حتی مرگ به دنبال داشته باشد. یغمایی به خانم‌های باردار توصیه کرد: اگر خانمی مطمئن نیست که قبلا به این بیماری مبتلا و در برابر آن ایمن شده است، به هیچ وجه نباید در معرض افراد مبتلا به آبله مرغان قرار گیرد. اگر هم مطمئن است که قبلا مبتلا نشده است، می‌تواند قبل از اقدام به بارداری واکسن آبله مرغان را دریافت کند تا ایمن شود.این متخصص بیماری‌های عفونی با اشاره به تاثیر واکسن آبله مرغان، گفت: این واکسن از سال ۱۹۹۵ به بازار آمده است و اگر خانمی که با فرد مبتلا تماس داشته است، ظرف سه روز این واکسن را دریافت کند، از بروز این بیماری جلوگیری می‌شود یا از شدت آن کاسته می‌شود. همچنین، اگر خانمی در آینده قصد بارداری دارد و گمان می‌کند خطر ابتلایش به این بیماری در دوران بارداری زیاد است، می‌تواند واکسن بزند ولی بهتر است که دست‌کم یک تا سه ماه بین واکسن زدن و اقدام برای بارداری فاصله باشد.عضو تیم تخصصی مرکز درمان ناباروری ابن‌سینا درباره امکان جلوگیری از بروز عوارض خطرناک آبله مرغان در نوزادان گفت: اگر احتمال ابتلای نوزاد مطرح باشد و بلافاصله پس از تولد به او واکسن آبله مرغان تزریق شود، عوارض بیماری تا حد زیادی کنترل خواهد شد، اما تشخیص و درمان دیرهنگام عوارض جبران‌ناپذیری به‌دنبال دارد.یغمایی در پایان یادآور شد: خانم‌های بارداری که قبلا به آبله مرغان مبتلا نشده‌اند، باید کاملا مراقب باشند که با افراد مبتلا به آبله مرغان برخورد نداشته باشند. اگر هم مطمئن نیستند که قبلا مبتلا شده‌اند یا نه، می‌توانند پیش از اقدام به بارداری با انجام آزمایش خون از این مساله مطمئن شوند.

پیشگیری از «آب سیاه»

متخصص چشم پزشکی با اشاره به بیماری آب سیاه، گفت: افزایش فشار چشم، آسیب عصب بینایی و آسیب میدان بینایی را اصطلاحا آب‌سیاه یا گلوکوم می‌گویند.حسین محمدربیع، متخصص چشم پزشکی، درباره «آب‌سیاه یا گلوکوم»، اظهار داشت: بیماری آب‌سیاه یا گلوکوم در کنار بیماری آب‌مروارید قرار دارد و در دنیا سازمان بهداشت جهانی و سازمان‌های بهداشتی کشورها موظف به پیگیری آن هستند؛ چرا که باعث آسیب چشم می‌شود.وی ادامه داد: ویژگی بیماری آب‌سیاه این است که اگر به موقع تشخیص و درمان نشود، باعث آسیب شدید بینایی می‌شود. وی افزود: طبق تعریف، زمانی گفته می‌شود که شخص آب‌سیاه دارد یعنی فشار چشمی‌اش از حد طبیعی که معمولا 22 است، بیشتر شود و به طور طولانی‌مدت این فشار باقی می‌ماند و به‌دلیل اینکه هیچ علامتی ندارد، این افزایش فشار باعث آسیب عصب بینایی شده و این آسیب نیز باعث آسیب میدان بینایی فرد می‌شود.محمدربیع متذکر شد: افزایش فشار چشم، آسیب عصب بینایی و آسیب میدان بینایی را اصطلاحا آب‌سیاه یا گلوکوم می‌گویند. این بیماری به دلیل اینکه علائم مشخصی ندارد به دزد بیماری معروف است؛ یعنی زمانی بیمار متوجه می‌شود که بیماری پیشرفت کرده و قادر به پیشگیری نیست.این متخصص چشم پزشکی گفت: افراد بعد از 40 سالگی باید به‌طور مرتب به چشم‌پزشک مراجعه کنند و پزشک با تشخیص و درمان‌ آن، از آسیب بینایی جلوگیری کند.وی گفت:‌ افراد بعد از 40 سالگی باید سالی یکبار از جهت آب‌مروارید و آب‌سیاه معاینه شوند، اما کسانی که زمینه فامیلی بیماری آب‌سیاه یا سابقه دیابت دارند، بهتر است در هر سنی که هستند به چشم‌پزشک مراجعه کرده و تحت معاینه قرار گیرند.

علائم مهم افسردگی در نوجوانان

افسردگی در نوجوانان مشکل جدی سلامت روان به حساب می‌آید که موجب احساس ناراحتی مداوم و بی‌انگیزگی می‌شود.افسردگی می‌تواند در نحوه تفکر، احساس و رفتار نوجوان اثر گذاشته و بروز مشکلات احساسی، کارکردی و جسمی را به همراه داشته باشد. اگرچه ممکن است افراد در تمامی سنین دچار افسردگی شوند اما علائم آن در میان نوجوانان و بزرگسالان متفاوت است.موضوعاتی از قبیل انتظارات تحصیلی و تغییرات ظاهری از جمله مشکلاتی هستند که نوجوانان را دچار چالش می‌کنند. در بسیاری از نوجوانان علائم افسردگی با درمان‌هایی از قبیل مشاوره و مصرف دارو بهبود پیدا می‌کند.نشانه‌های افسردگی در نوجوانان شامل بروز تغییرات در نوع نگرش و رفتار پیشین وی می‌شود که با احساس ناراحتی و مشکل در خانه یا مدرسه، مشکل در فعالیت‌های اجتماعی یا دیگر جنبه‌های زندگی خود را نشان می‌دهد. احساس ناراحتی، عصبانیت، ناامیدی، زودرنج شدن، بی‌انگیزه شدن، از دست‌دادن عزت‌نفس، احساس بی‌ارزش بودن، مشکل در تمرکز کردن و تصمیم‌گیری از علائم این عارضه خُلقی در بیشتر نوجوانان است.علائم افسردگی به خودی خود بهتر نمی‌شود و امکان تشدید آنها وجود دارد. درصورتیکه علائم و نشانه‌های افسردگی ادامه پیدا کند و زندگی نوجوان را مختل سازد یا احتمالِ خودکشی او وجود داشته باشد، مراجعه به متخصص ضرورت پیدا می‌کند.علت دقیق افسردگی شناخته شده نیست اما موضوعات مختلفی می‌توانند در بروز این اختلال دخیل باشند که از آن جمله می‌توان به موارد زیر اشاره کرد: ترکیب شیمیایی مغز، هورمون‌ها، رفتارهای ارثی، آسیب‌های دوران کودکی، یادگیری الگوهای تفکر منفی.