ترياک‌هاي سربي و شيشه‌هاي وايتکسي

بالاتر از سياهي مصرف مواد مخدر کجاست؟

ترياک‌هاي سربي و شيشه‌هاي وايتکسي

حجت 12سال است که اعتيادش را ترک کرده و حالا خودش در کمپ ترک اعتياد کار مي‌کند، اما ردپاي اعتياد را هنوز مي‌توان در صورتش ديد؛ از ناخالصي که صحبت مي‌شود به دندان‌هايش اشاره مي‌کند و مي‌گويد: همين دندوناي منو ناخالصي خراب کرده ديگه... همين سرب! توي ترياک مي‌ريزن که سنگين بشه؛ اين سرب خودش ريشه دندون رو مي‌سوزونه! توي شيشه قرص آنتي‌هيستامين و بوپرنورفين مي‌ريزن. ولي وايتکس و اينها رو نشنيده بودم. من مي‌ديدم مي‌رفتن ميدون، جگر مي‌گرفتن و خونش رو به ترياک مي‌زدن که حجمش زيادتر بشه. اما قيمت زياد مي‌شه که کم نمي‌شه. الان ترياک شده گرمي پنج‌تومن؛ کي مي‌خواد بفهمه ناخالصي اضافه کردن؟ وقتي هر روز به بدن من سم وارد بشه، بعد از يه مدت من اصلا متوجه نمي‌شم. توي کمپ که بودم يه پسره يه بار شروع کرد دادزدن و گفت دستم فلج شده؛ برديمش بيمارستان و آزمايش نشون داد که سرب توي بدنش جمع شده.

ناخالصي‌هاي فراوان در مواد مخدر

ترکيب ترياک با سرب، خون حيوانات، ترامادول، فضولات حيواني و انساني، جگر مرغ، سوخته نان سنگک، کليشه‌هاي راديولوژي، چرم مصنوعي و حتي قير و ترکيب شيشه با وايتکس و چسب و لوله بازکن... هرچند که اگر با فروشندگان صحبت کني، ممکن است اين موضوع را تکذيب کنند و بگويند: فروشنده‌اي که شناخته شده باشد از اين دست ناخالصي‌ها به جنسش اضافه نمي‌کند، هيچ فروشنده‌اي نمي‌خواهد مشتري‌اش را از دست بدهد. چيزهاي ديگر که وزن مواد را سنگين ‌کند چرا، اما سرب و وايتکس نه! خبرآنلاين نوشت؛ اما سوال اين است که کسي که مواد را مصرف مي‌کند، چطور مي‌تواند قبل از اينکه مصرف سرب باعث نابودي کبد و طحال و کليه و در نهايت، نابودي مغز شود، نوع ناخالصي آن را تشخيص دهد؟ آيا اصلا براي خود فرد آسيب ناشي از اين مواد اهميتي دارد؟صحبت که به اهميت اين ناخالصي‌ها و آسيب آن براي مصرف‌کنندگان مي‌رسد، حجت پوزخند مي‌زند و مي‌گويد: «نه بابا! چه اهميتي؟ من روزي 8 گرم مصرف شيره داشتم. 40روز طول کشيد سم از تنم دربياد. هيچي نمي‌تونستم بخورم. کسي که معتاده اصلا به اين چيزا فکر نمي‌کنه.»ضمن اين ناخالصي‌هايي که هميشه وجود داشته، مدتي است که مواد مخدر تنها چيزي است که با وجود تورم‌ها قيمتش نه‌تنها افزايش نداشته که کمتر هم شده است. مي‌گويند دليل اين ارزاني، ناخالصي‌هاست.موضوعي که سردار مسعود زاهديان، رئيس پليس مبارزه با مواد مخدر ناجا نيز آن را تائيد کرده و گفته است: مواد مخدري که در کشور توزيع مي‌شود از ناخالصي بسياري برخوردار بوده که اين نيز از عوامل افت قيمت آن در داخل است.

نقش افزودني‌ها و ناخالصي‌ها در کاهش قيمت

اگر فرض کنيم که نياز روزانه يک فرد، يک گرم و قدرت خريدش 15هزار تومان در روز است، وقتي قيمت افزايش پيدا مي‌کند، فروشنده خرد براي از دست ندادن مشتري خود، ناخالصي را افزايش مي‌دهد تا آن يک‌گرم را با قيمت سابق در اختيار مشتري قرار دهد.عباس ديلمي‌زاده، مديرعامل «خانه تولد دوباره» با تاکيد بر اينکه حتي در چنين شرايطي هم مشتري راضي و اين ترفند مافياي فروش مواد مخدر است، مي‌گويد: قدرت خريد مصرف‌کننده تعيين‌کننده قيمت بازار خواهد بود و افزايش يا کاهش قدرت خريد مصرف‌کننده نهايي حتي بازار خرده‌فروشي را هم متاثر خواهد کرد.افزايش ناخالصي، افزايش عرضه، ميزان کشفيات و قدرت خريد مصرف‌کننده، از نظر ديلمي‌زاده از عوامل مهم تاثيرگذار بر قيمت مواد مخدر هستند.مديرعامل خانه تولد دوباره ادامه مي‌دهد: در حال حاضر، عرضه اين مواد به دو دليل افزايش پيدا کرده است؛ اول اينکه افغانستان به سمت توليد شيشه رفته است و مي‌تواند بخشي از بازار شيشه ايران را در دست بگيرد و متقاضيان مواد مخدر سنتي مثل هروئين و ترياک مي‌توانند بخشي از نيازهايشان را با اين مواد صنعتي جبران کنند و به نوعي در مواد مخدر سنتي، کاهش تقاضا به وجود آمده که باعث کاهش قيمت اين مواد شده است. دوم اينکه پيش‌سازهاي مواد مخدر، يعني پيش‌سازهايي که هروئين يا شيشه را در افغانستان توليد مي‌کنند، کاهش قيمت داشته‌اند و توانسته‌اند بازار را تحت‌تاثير اين کاهش قيمت قرار دهند.

بررسي قيمت مواد مخدر در بازه طولاني‌تر

فروشندگان اصلي و خرده‌فروشان از ديگر عوامل تعيين قيمت در بازار هستند که عملکردشان وابسته به متغيرهاي ديگري است. ميزان کشفيات و اجراي طرح‌هايي براي جمع‌آوري و دستگيري خرده‌فروشان يکي از عواملي است که قيمت را در بازار مواد مخدر دستخوش تغيير مي‌کند، چراکه با اجراي اين طرح‌ها ممکن است عده‌اي دستگيرشده يا عده‌اي از ترس خودشان را مخفي کنند. در نتيجه براي مقطعي قيمت موادمخدر افزايش پيدا مي‌کند و بعد به حالت اول خود برمي‌گردد. اوردوز، يکي از اتفاقاتي است که در اثر افزايش ناخالصي در مواد مخدر مي‌افتد. وقتي ميزان نياز بدني يک فرد به موادي که مصرف مي‌کند ثابت مانده، اما آن ميزان از مواد را دريافت نمي‌کند، يکي از راه‌هايي که پيش‌روي اوست، اضافه‌کردن ميزان مصرف است براي تامين نيازش و رسيدن به حالت به‌اصطلاح خماري است.بنابراين به گفته ديلمي‌زاده اين معيار به عنوان يک شاخص اصلي براي قيمت‌گذاري در طول زمان يک‌ساله نيست و درنتيجه يک اتفاق قيمت به‌طور موقت افزايش يافته است؛ درنتيجه براي تحليل عوامل دخيل در قيمت موادمخدر بايد در بازه زماني حداقل شش‌ماهه يا يک‌ساله بررسي کرد.

خطر تغيير الگوي شيوه مصرف

پيامد دوم وجود ناخالصي در مواد مخدر، سخت‌ترکردن فرايند درمان است. هومان نارنجي‌ها کارشناس مواد مخدر در اين رابطه گفته بود: «براي مثال زماني‌که فردي با مصرف روزانه يک‌گرم ترياک به مراکز درمان مراجعه کند، آنها مي‌دانند که اين اندازه معادل چقدر دارو است. البته بايد توجه داشت در برخي از موارد، ناخالصي به قدري بالاست که داروهاي درماني اثرات مخربي بر فرد مي‌گذارند. براي مثال درمانگر مي‌داند براي هر اندازه از مصرف هروئين چقدر متادون استفاده کند اما آنچه فرد مصرف کرده، در اصل هروئين نبوده است. در اين مواقع ممکن است داروهاي معمول که براي درمان استفاده مي‌شود، براي فرد معتاد خطرناک شود.» سومين پيامد افزايش ناخالصي در مواد مخدر، تغيير الگوي شيوه مصرف است؛ يعني به‌طور مثال وقتي هروئين دودرصد ناخالصي تبديل به چهاردرصد ناخالصي مي‌شود و نياز فيزيولوژيک فرد به ماده ثابت است، فرد براي افزايش تاثير ماده بر بدنش، شيوه استعمال آن را تغيير مي‌دهد و آن را از شکل تدخيني(استعمال‌کردني) به تزريقي تبديل مي‌کند. يا در مورد ترياک، آن را از شکل تدخيني به خوردني تغيير مي‌دهد.مديرعامل خانه تولد دوباره در اين رابطه هشدار داد: اين تغيير شيوه مي‌تواند آسيب‌هاي زيادي را در آينده به کشور تحميل کرده و هزينه‌هاي بسياري را براي سيستم سلامت و بهداشت به بار آورد.در نهايت، شايد لابه‌لاي اين محاسبات تحليلي رياضي، صورت‌مساله گم شود. براي حجت و هزاران حجت ديگر که روزگاري با اعتياد دست‌وپنجه نرم کرده‌اند يا شايد هنوز هم دست به گريبانند، مساله اصلي عوامل موثر بر قيمت‌گذاري مواد مخدر نيست، چراکه براي آنها، مواد مخدر تنها يک اسم و يک ترکيب شيميايي نيست. براي آنها رنگي سياه است که به هر دليلي به زندگي‌شان پاشيده شده و ناخالصي و آسيب‌هاي شديدتر ناشي از آن، رنگي است بالاتر از سياهي.