آرمان ملي- مرتضي رفيعي: محمدجواد ظريف در پايان سفر اروپايياش، در توئيتر نوشت: «با وجود تلاشهاي آمريکا براي نابودي ديپلماسي، با امانوئل مکرون و وزير خارجه فرانسه ديدار و رايزني کردم. چندجانبهگرايي بايد حفظ شود. گام بعدي بعد از يک روز توقف در تهران، پکن، توکيو و کوالالامپور است.» در حالي ايران بر تحرکات ديپلماتيک هوشمندانه خود با راهبري دکتر ظريف افزوده که طي هفتههاي گذشته آمريکا وزير خارجه کشورمان را تحريم کرده بود. به منظور بررسي اين موضوع «آرمان ملي» گفتوگوي کوتاهي را با سيدهادي برهاني استاد دانشکده مطالعات جهان دانشگاه تهران انجام داده که در ادامه ميخوانيد:
با توجه به آنکه دکتر ظريف تاکيد کرد که «اگر اروپا به تعهدات خود در برجام عمل کند، ايران نيز آماده است از گامهايي که براي کاهش اجراي تعهداتش برداشته است، بازگردد»، تا چه ميزان تروئيکاي اروپايي ميتوانند نظر تهران را جلب نمايند؟
تروئيکاي اروپايي در مساله برجام متوجه حساسيت وضعيت کنوني هستند. لذا آنها ميدانند که ايران در جهت اتخاذ مواضع متناسب با شرايط ميباشد. به گونهاي که اگر تهران از منافع توافق هستهاي بهرهمند نگردد همچنين برخي از طرفها در برجام تخطي کرده و به تعهداتشان عمل نکنند، بر اساس اين توافق ايران اين فرصت را دارد تا تعهدات خود را کاهش دهد. تاکنون تهران در دو گام تعهداتش را کاهش داده و در آستانه گام سوم قرار دارد. طرفهاي اروپايي ميبايستي مشکلات ايران را درک کرده و به فکر راه چاره باشند. در اين چارچوب فرانسويها گامهاي بسيار خوبي برداشتهاند که اين مساله نشان ميدهد که پاريس فهم درستي از شرايط دارد. اگر فرانسه به اين سياست خود ادامه داده و گامهايش را با قاطعيت بردارد، اين اميد وجود دارد که پاريس تا حدود زيادي بتواند فضاي تنشآلود کنوني را تلطيف نمايد. در چنين فضايي امکان برطرف شدن مشکلات ميان ايران و کشورهاي اروپايي وجود دارد.
با توجه به آنکه دکتر ظريف با وجود تحريمهاي ايالات متحده به کشورهاي اروپايي سفر داشتند، تحرکات ديپلماتيک اروپايي کشورمان با محوريت دکتر ظريف چه پيامي به تحريم کنندگان ايشان دارد؟
تحرکات ديپلماتيک ايران با سفرهاي دکتر ظريف به کشورهاي اروپايي پيامهاي متعددي دارد از جمله اينکه نزديکترين متحدان آمريکا حاضر نيستند با اين موضع نابخردانه و افراطي دولت ترامپ همراهي کنند. دکتر ظريف در پايتختهاي اروپايي مورد استقبال خوبي قرار گرفت. اين مساله پيام اروپا به آمريکا است که تحريم دکتر ظريف اقدام نادرستي بوده و لذا طرف اروپايي به هيچ عنوان حاضر نيست با اين اقدام همراهي کند. اين مساله را ميبايستي دولت ترامپ درک کرده باشد. از اين جهت اين پيام بسيار مهمي است که دنيا و بهطور اخص کشورهاي اروپايي و متحدين نزديک آمريکا اعلام ميدارند که حاضر نيستند با يکجانبهگرايي آمريکا همراهي کنند.
با توجه به آنکه طي روزهاي گذشته منابع خبري اعلام کردند که حمله به مقر نيروهاي الحشدالشعبي در استان صلاحالدين عراق توسط يک هواپيماي صهيونيستي صورت گرفته است، مشخصا تلآويو از تجاوز به خاک عراق چه اهدافي را دنبال ميکند؟
رژيم صهيونيستي رژيمي نژادپرست، اشغالگر و متجاوز است در اين مساله هيچ شکي نيست. اين رژيم بر اساس اشغال و نژادپرستي بنا نهاده شده و تنها با سرکوب ميتواند به حيات خود ادامه دهد. زماني که کشورهاي منطقه همبستگي داشته باشند اين فرصت از رژيم صهيونيستي گرفته ميشود يا به شدت محدود ميشود. اما اگر در ميان کشورهاي منطقه تفرقه، اختلاف و خلأ بهوجود آيد بهترين فرصت را براي رژيم صهيونيستي ايجاد ميکند تا نقشآفريني کرده و در قالب حمايت از برخي کشورهاي منطقه تلاش نمايد مقاومت را در منطقه هدف قرار داده و نابود کند. متاسفانه ما در حال حاضر در چنين وضعيتي بسر ميبريم. به گونهاي که کشورها در منطقه دچار اختلاف و درگيري و جنگ نيابتي شده و به جان يکديگر افتادهاند. لذا اين فرصت براي رژيم صهيونيستي فراهم شده تا در مناطق مختلف بهطور اخص در سويه و عراق دخالت نمايد. اصل ماجرا اين است که اين اختلافات و تفرقه است که فضا را براي دخالت و تجاوز رژيم صهيونيستي فراهم کرده است. آن چيزي که ميتواند اين مساله را حل نمايد اين است که کشورهاي منطقه دست از اختلاف و تفرقه برداشته و آشتي را در پيش گيرند.
برخي از کارشناسان بر اين نظرند که رژيم صهيونيستي به دنبال درگير کردن ايران در پي پاسخگويي متقابل به تجاوزات است تا بدين وسيله تلآويو، واشنگتن را بر عليه ايران تحريک کنند. آيا از ديدگاه شما اينگونه است؟
در اکثر حملات به سوريه و عراق، هدف ايران است و در اين مساله شکي نيست. چون به عنوان نمونه برخي از پايگاههايي که در سوريه هدف قرار گرفتهاند پايگاههايي بودهاند که در آنها مستشاران ايراني حضور داشتهاند. ايران در برابر اين تجاوزات به صورت کاملا طبيعي عکسالعمل نشان ميدهد، اما با احتياط. استراتژي پاسخ هوشمندانه مبتني بر احتياط از سوي ايران اقدامي موثر است. اما علت چنين رويکردي از جانب صهيونيستها وضعيت نابسامان منطقه است. اگر وضعيت منطقه خوب بود و اين اختلافات ميان کشورهاي منطقه وجود نداشت، رژيم صهيونيستي جرات جسارت نداشت و يا اگر چنين تجاوزي ميکرد کشورهاي منطقه همانند ايران ميتوانستند پاسخ محکم و پشيمان کنندهاي به اين رژيم بدهند. بنابراين در درجه نخست بايد روابط با کشورهاي منطقه ترميم شود و در درجه دوم بايد پاسخ متناسب و هوشمندانه به اين رژيم داده شود.