دیپلماسی هوشمند پاسخ به یکجانبه گرایی ترامپ

در پي سفر دکتر محمدجواد ظريف به پاريس ايران شرايط خود را با طرف‌هاي اروپايي مطرح کرده است. شرط را معمولا طرفي مي‌گذارد که دست بالا را دارد. گام‌هايي که تاکنون برداشته شده، خارج از محدوديت‌هاي برجام نبوده است. اگر ايران قدمي خارج از چارچوب توافق هسته‌اي بردارد، شرايط متفاوت خواهد شد و قطعنامه‌هاي شوراي امنيت دوباره به جريان مي‌افتند. علاوه برآن همين اندازه‌اي که چيني‌ها معاملاتي را با قيمت مناسب انجام مي‌دهند و يا حمايت روس‌ها را از دست خواهيم داد. اما اگر بخواهيم مساله با استفاده از راهکار ديپلماتيک حل و فصل شود در اين صورت سخن شرط و شروط مطرح نيست. ايران بايد به تعهدات خود در توافق هسته‌اي پايبند بماند. خروج يکجانبه آمريکايي‌ها از توافق هسته‌اي غير قانوني بوده است. همچنين بايد اين نکته را مد نظر داشته باشيم که برجام به ايران کارت سفيد براي تمام زمينه‌ها را نمي‌دهد. حماقت آمريکايي‌ها در اين بود که از برجام خارج شدند. چون ترامپ با اين اقدام غيرقانوني به حيثيت آمريکا لطمه زده است. تل‌آويو بر اين تصور است که توانسته پاي واشنگتن را به منطقه بکشاند که مي‌تواند مرحله آغازين رويارويي تعبير شود. ايران هر روز ميليون‌ها دلار بابت محاصره و جنگ اقتصادي هزينه مي‌پردازد. درست است که نفتکش ايراني در مديترانه آزاد شده اما اين نفتکش کماکان در مديترانه محبوس است. تنها راه حل استفاده از ابزار ديپلماسي است. وقتي تل‌آويو در عراق چندين بار پايگاه‌هاي الحشدالشعبي را بمباران مي‌کند، به گونه‌اي ايران را دعوت به پاسخ مي‌کند. زماني که به تل‌آويو پاسخ داده شود، در آن زمان تنش‌ها به اوج رسيده و مرحله جديد آغاز خواهد شد. آمريکا، استراليا و بريتانيا حضور نظامي در منطقه دارند و حتي ممکن است نيازي به حضور ساير کشورها نبينند. چون ايالات متحده خود در بحرين، عراق، عربستان، ترکيه، قطر، عمان و... پايگاه‌هاي متعدد دارد. لذا اين گونه اقدامات تل‌آويو در راستاي تحريک به منظور آغاز رويارويي بوده که مد نظر اسرائيل و متحدان عرب منطقه‌اي‌اش است. متاسفانه تل‌آويو با بهانه قرار دادن خطر ايران با اعراب کنار آمده و بعضا با آنها متحد شده است. از سوي ديگر بنيامين نتانياهو طي ساليان گذشته نمايش‌هاي متعددي اجرا کرده است. نتانياهو احساس مي‌کند ايران تنها مانده، بر تحرکات ضد ايراني خود افزوده است. درخصوص تحرکات ديپلماتيک ايران در اروپا مي‌توان گفت دکتر ظريف با چندين تن از مقامات کشورهاي اروپايي رايزني و مذاکره داشته‌اند. اما در حال حاضر آمريکايي‌ها که وزير خارجه کشورمان را تحريم کردند چه کار مي‌توانند انجام دهند؟ آيا آنها مي‌خواهند با هيچ يک از اين مقامات اروپايي مذاکره نکنند؟ اين تحريم به هيچ عنوان کاربردي ندارد. اين جنبه شکلي مساله است. تحريم ديپلماتيک دکتر ظريف توسط ايالات متحده امري بي‌فايده است. اين اقدام ترامپ همانند بسياري ديگر از کارهاي وي عملي بي‌ارزش است.