سفرههاي سفيد و مسابقه لاکچريها
تقريبا گذشت آن زمان که براي برگزاري مراسم عقد تنها حضور يک عاقد و يک سفره ساده همراه با قرآن و آيينه شمعدان و نان و پنير، کافي بود و امروز اين مراسم تبديل به تشريفاتي پيچيده و مفصل و پرهزينه شده است. در حال حاضر مراسم عقد و عروسي به دليل تشريفاتيشدن ميتواند ميليونها تومان هزينه در بر داشته باشد؛ هزينههايي که گاه حتي کمرشکن ميشود.ايرنا نوشت؛ کاهش نرخ ازدواج به دلايل مختلف از جمله مشکلات اقتصادي هماکنون يکي از مسائل مورد بحث است و پرهزينهشدن برگزاري مراسم عقد و نيز عروسي، هزينههاي سرسامآوري را بر زوجهاي جوان تحميل ميکند.
خطبه ساده و تعرفهاي معقول
امروزه محضرها به دو دسته تقسيم ميشوند؛ يک دسته محضرهايي هستند که در آنها تنها ثبت عقد براساس قانون و به صورتي بسيار مختصر و مفيد انجام ميشود. در اينگونه محضرها تنها تعرفه قانوني اجراي صيغه و ثبت عقد دريافت ميگردد؛ تعرفهاي که مطابق قانون و در آخرين بخشنامه که در تارنماي «کانون سردفتران ازدواج و طلاق» قابل دسترسي است، 300هزارتومان تعيين شده است که همراه با هزينه جاريکردن صيغه عقد توسط عاقد و برخي موارد جزئي ديگر، در مجموع به حدود 400هزارتومان ميرسد. طبق قانون و در همين تارنما، تاکيد شده که « سردفتران ازدواج و طلاق تحت هيچعنوان حق دريافت وجوهي بيش از تعرفه تعيينشده فوق را نداشته و مکلفند اين تعرفه را در محل مناسب در دفترخانه به نحوي که در معرض ديد مراجعين باشد نصب نمايند». وظيفه سردفتر نيز مشخص است: سردفتر بايستي بر حسن انجام عقد نظارت کند، موارد قانوني را به طرفين يادآوري کند، خطبه عقد توسط عاقد قانوني و طبق شرع مبين اسلام جاري شود و تمامي اين موارد در دفتر رسمي ثبت گردد. اما گروه دومي از محضرها هستند که نه بهعنوان محضر که بهعنوان «سالن عقد» يا «محضر لوکس» از آنها ياد ميشود. در اين محضرها که البته در بسياري موارد رسمي نيز نيستند و مجوز قانوني ندارند؛ خدماتي وراي موارد مصرح در قانون ارائه ميگردد، مواردي که حتي ممکن است هزينههاي يک عقد ساده را به ميليونها تومان برسانند.
حواشي هزار رنگ يک مراسم
«ما براي برگزاري مراسم عقد شما، 3ميليون تومان تنها براي سفره عقد دريافت ميکنيم، زيرا سفره عقد ما تماما از نقره است!» اين پاسخي بود که يکي از مديران سالنهاي عقد درباره هزينه برگزاري اين مراسم ميدهد. قيمتي اعجاببرانگيز که تنها بخش کوچکي از يک مراسم عقد لاکچري است. اما درخواست اين قيمت نجومي براي برگزاري يک مراسم عقد، طبق قانون ممکن است و از همين رو اين مراکز براي افزايش هزينه برگزاري مراسم عقد، در حال افزودن مناسک جديد به اين مراسم هستند. سفره عقد، يکي از اجزاي برگزاري مراسم عقد است که ديگر يک سفره ساده با چند وسيله تزئيني نيست، بلکه سفرهاي پر از جزئيات است که محضرها در ازاي آن نرخهايي گاه نجومي را طلب ميکنند. نرخ استفاده از سفره عقد يک محضر يا سالن از 200هزارتومان آغاز شده و ميتواند تا ميليونها تومان، محاسبه شود. هرچه سفره عقد يک سالن بزرگتر، زيباتر و با جزئيات بيشتري باشد، هزينه دريافتي براي آن بيشتر ميشود. اجراي مراسم «عقد آريايي» نيز يکي از جمله موارد اضافهشدن در برخي محضرها است. متني که اين روزها در محضرها بهعنوان «عقد آريايي» در فضاي مجازي دستبهدست ميشود، متني طولاني است که در آن تاکيد بر استفاده از واژگان زبان فارسي بوده است و پاي «ميترا» و «آناهيتا»، الهههاي ايران باستان نيز به ميدان آن کشيده شده است. هرچند متن عقد آريايي که محضرها خوانده ميشود، متني ثابت نيست و هر روز، سالني جديد، جمله، عبارت و قاعدهاي جديد به آن اضافه ميکند و در نهايت متن مرسوم عقد آرايي، به ظاهر فارسي، اما پر از اغلاط نگارشي و واژگان غيرفارسي است. در عين حال در برخي شبکههاي اجتماعي نگارش متن اوليه آن به مرحوم فريدون مشيري منسوب ميگردد؛ به ظاهر از شعري سروده فريدون مشيري برگرفته شده است؛ اما متن اوليه آن، با متن رايج امروزي در برخي سالنهاي عقد، ارتباط چنداني ندارد. با آنکه برگزاري مراسم عقد آريايي در هيچ محضري، جايگزيني براي عقد شرعي محسوب نميشود، اما سالنهاي عقد هزينهاي از 100هزارتومان به بالا، براي اجراي آن از زوج جوان طلب ميکنند و قيمت آن گاه حتي به چند ميليون تومان نيز ميرسد. در برخي از سالنها نيز مجري حرفهاي براي اجراي اين مراسم به کار گماشته و از آن با عنوان «مراسم عقد VIP» íÇÏ ãíÔæÏ. Ú˜ÓÈÑÏÇÑí ÇÒ ãÑÇÓã ÚÞÏ¡ ÎæÏ ÊÈÏíá Èå í˜í ÇÒ åÒíäååÇí ÇÕáí Çíä ãÑÇÓã ÔÏå ÇÓÊ. ÏÑ ÍÇáí ˜å ÏÑ ÐÔÊå ÎÇäæÇÏå ÚÑæÓ æ ÏÇãÇÏ¡ Ó ÇÒ ÈÑÒÇÑí ãÑÇÓã ÚÞÏ¡ ÇÒ «äÇä æ äíÑ æ ÓÈÒí» ˜å ÏÑ ÓÝÑå ÚÞÏ ÐÇÔÊå ãíÔÏ¡ áÞãåÇí Èå äÔÇäå ÈÑ˜Ê ÕÑÝ ãí˜ÑÏäϺ ÓÇáäåÇí ÚÞÏ ÇãÑæÒí¡ äÇä æ äíÑ æ ÓÈÒí ÑÇ Èå ÕæÑÊåÇí ÊÒÆíä ÔÏå æ ÈÇ ÞíãÊåÇí ÈÇáÇ¡ ÈåÚäæÇä í˜ «Òíäå» Èå ãÑÇÓã ÚÞÏ ÇÖÇÝå ˜ÑÏå æ ÈÑÇí Âä äíÒ ÞíãÊí ÊÚííä ãí˜ääÏ. ÐíÑÇíí ÈÇ Çí¡ ãíæå¡ ÔíÑíäí¡ ÂÈ ãíæå¡ äÇåÇÑ íÇ ÔÇã äíÒ ÇÒ ÏíÑ ÒíäååÇí ÇÖÇÝí ÏÑ ãäæåÇí ÈáäÏ æ ÈÇáÇí ÓÇáäåÇí ÚÞÏ ÇÓÊ æ åјÏÇã ÞíãÊí ãÊÝÇæÊ ÏÇÑÏ. ÔãÚÂÑÇíí¡ áÂÑÇíí¡ ÂÊÔÈÇÒí¡ äæÑÑÏÇÒí¡ ÎÔ íÇ ÇÌÑÇí Ñæå ãæÓíÞí¡ ÊÕæíÑÈÑÏÇÑí ÇÒ ãÑÇÓã æ ÓÇÎÊ ˜áí¡ ãíÒ íÇÏÈæÏ¡ ÍÑíÑÂÑÇíí¡ ÂÈÔÇÑ Ô˜áÇÊ¡ ÇÓ˜æÑÊ¡ ÈÇÑ ÚØÑ¡ ãå ÓÑÏ¡ ÝíäÑ ÝæÏ æ ÏååÇ ãæÑÏ ÏíÑ ÇÒ Ìãáå ãæÇÑÏí åÓÊäÏ ˜å ÏÑ ÓÇáåÇí ÇÎíÑ Èå ãäæåÇí ãÝÕá ÓÇáäåÇ ÚÞÏ ÇÖÇÝå ÔÏåÇäÏ æ ÈÇáØÈÚ åÒíäååÇí ÇäÌÇã í˜ ãÑÇÓã ÚÞÏ ÑÇ Èå äÏíäÈÑÇÈÑ ÇÝÒÇíÔ ãíÏåäÏ.
تشريفاتيشدن و افزايش هزينهها
بسياري از جوانان در حال ازدواج، در حالي از اين هزينههاي عجيب و غريب و نامعقول برگزاري مراسم عقد، در عذاب هستند که گروهي ديگر با افزايش گزينههاي مختلف در منوي خود، مراسم عقد خود را به صورتي کاملا لاکچري برگزار ميکنند و با اشتراک گذاشتن تصاوير آن، تلاش ميکنند در رقابت بر سر برگزاري يک مراسم عقد باشکوه! ميان زوجهاي جوان، پيروز ميدان شوند. با اين حال به نظر ميرسد طرحهاي «آسانسازي ازدواج» با فربهشدن و افزايش پيدرپي مراسم عقد و عروسي، به نتيجه خاصي نميرسد، زيرا صدها فرصت شغلي با هرچه پيچيدهترشدن چنين مراسمي گره خورده است و رشد قارچگونه مراکز برگزاري مراسم عروسي که به صورتي قانوني يا غيرقانوني در حال فعاليت هستند، هر روز بيش از پيش بر حجم اين مناسک ميافزايند. با اين حال شعار «فرهنگسازي» براي ازدواج آسان نيز به نتيجه خاصي نرسيده و رسانه ملي تنها به ساخت برنامههاي معمول خود مشغول است و مسئولان مربوط نيز اقدام خاصي صورت ندادهاند و تنها به ساخت کليپ و برگزاري جشنهاي مرسوم، اکتفا کردهاند. اين در حالي است که بسياري از زوجهاي جوان براي آنکه از قافله برگزاري مراسم لاکچري عقب نمانند، ناچار شدهاند برگزاري مراسم عقد خود را به تاخير بيندازند تا بلکه بتوانند با پسانداز بيشتر، از پس هزينههاي برگزاري چنين مراسمي بربيايند. اتفاقي که به نظر ميرسد در حال تبديلشدن به عرف و قاعده حاکم بر ازدواجها شده و برگزاري ساده مراسم عقد، تنها در حد شعار يا آرزوي از سوي سياستگذاران، باقي مانده است.
