تهدید روزانه بدهکاران کوچک
آرمان ملي- وحيد استرون: برکسي پوشيده نيست که اين روزها اکثر اقشار جامعه با توجه به افزايش نرخ تورم با مشکلات مالي و معيشتي روبهرو هستند و حقوق معوق شرکتها، کارخانهها و موسسات غيردولتي عرصه زندگي را براي بخش اعظمي از جامعه که قشر کارگر را شامل ميشوند تنگ کرده است. تعداد زيادي از مردم گاها براي جبران بخشي از اين مشکلات زندگيشان راهي به جز وام گرفتن با سودهاي بالا ندارند؛ وامهاي خردي که گاهي مبالغ آنها به 15 تا 20ميليون تومان ميرسد و يک فرد بعد از گذشت از هفت خوان ميتواند اين مبلغ را از بانک دريافت نمايد. اما اين يک روي ماجراست و روي ديگر زماني چهره خود را نشان ميدهد که مشکلات اقتصادي و حقوق معوق کارگران و افراد شاغل باعث ميشود که فرد چند ماه اقساط معوق داشته باشد و آن زمان بانک با راهکارهاي به ظاهر قانوني ميتواند به کابوس بدهکاران تبديل شود. بستن حقوق افراد ضامن که در برخي از مواقع بازنشسته هستند، تنها يکي از راهکارهاي آنهاست و اين روزها بسياري از مردم از رفتار و توهينهاي کارمندان برخي از شعب بانکها که مطالبات اقساطيشان را پرداخت نميکنند، گلايهمند هستند و کار گاهي به درگيري در آن شعب ميرسد.
تهديد و توهين کارمندان بانک
منيره گودرزوند يکي از اين افراد است که با تماس با دفتر «آرمان ملي» از رفتار کارمندان بانک و توهينهاي آنها ابراز شکايت ميکند، او ميگويد: چهار ماه است که بهدليل بيکاري همسرم نتوانستم اقساط ماهانه 250هزار توماني خود را پرداخت نماييم، اما گوش کسي به اين حرفها بدهکار نيست و با بستن حقوق پدرم که بيمار است و بايد در ماه همه حقوقش را بابت خرج درمان هزينه کند، عرصه زندگي را برما تنگ کردهاند. هر چند روز يکبار کارمند بانک با من تماس ميگيرد و به خاطر پرداخت نکردن چند قسط به تهديد، تحقير و توهين ميکند. مهدي صفري يکي ديگر از افرادي است که به خاطر خريد يک ملک 40 متري در جنوب تهران مجبور شده 70ميليون تومان از بانک تسهيلات دريافت نمايد. او نيز از رفتار برخي از کارمندان بانکها گلايهمند است و ميگويد: هر بار که چند ماه اقساطمان عقب ميافتد، هر روز مسئول تسهيلات بانک با ما تماس ميگيرد و با تهديد ميگويد که هرچه سريعتر بايد اقساطتان را پرداخت کنيد وگرنه خانهات را در مزايده ميگذاريم، ظاهرا بانک مرکزي پرداخت اضافهکاري کارمندانشان را منوط به پرداخت تسهيلات کرده و آنها به هر روشي ميخواهند به مردم فشار بياورند. هيچکسي بدهکاري را دوست ندارد ولي آنقدر شرايط ماليمان بد است که چارهاي جز قرض کردن و پرداخت بخشي از تسهيلاتمان را نداريم و برخي از کارمندان بانک انگار در اين کشور زندگي نميکنند. هر روز نيز که اقساطمان ديرکرد دارد مبلغ زيادي بهعنوان جريمه بايد پرداخت کنيم. شايد يکي از دلايل ناراحتي مردم از شرايط بانکها، اخبار منتشر شده اختلاس و بدهکاري چند صدميلياردي توماني برخي از افرادي خاص در رسانههاست، افرادي که بدون کمترين تضمين چند ده يا چند صدميليارد تومان تسهيلات ميگيرند و مردم از اين رفتار دوگانه بانکها در سختگيري با بدهکاران خرد و کلان معترض هستند. در اين رابطه با چند معاونت بانکهاي کشور تماس گرفتيم، اما تعدادي از آنها پاسخگو که بودند گفتند: بايد مردم بدهيشان را به هر شکلي پرداخت نمايند و اگر شکايتي در اين رابطه وجود دارد، ميتوانند از طريق مراجع پيگيري نمايند.
برخورد دوگانه بانکها
از اين رو يک استاد اقتصاد دانشگاه تهران به «آرمان ملي» ميگويد: برخورد نامناسب بانکها با بدهکاران خرد و چندميليون توماني از سياستهاي غلط آنها در اعطاي تسهيلات سرچشمه ميگيرد. آنها به افرادي خاص وامهاي با مبالغ هنگفت دادهاند و تعدادي از آنها اقساطشان را سالهاست که پرداخت نکردهاند، ولي چون بانکها جرأت گرفتن تسهيلاتشان را از اين افراد ندارند و به نوعي با آنها کنار آمدهاند، بنابراين براي زنده کردن مجدد منابعشان به اقشار آسيبپذير جامعه که وامهاي کوچک گرفتهاند، به روشهاي مختلف فشار ميآورند. آلبرت بغازيان در ادامه صحبتهايش ميافزايد: خيلي از بدهکاران کلان بانکي به بهانههاي تاسيس بنگاههاي اقتصادي و اشتغالزايي، تسهيلات کلان گرفتهاند، اما بهدنبال برج سازي و ايجاد مراکز تجاري رفتهاند و چون تضمين خاصي به بانکها ندادهاند، عمده منابع بانکها در اين رابطه قفل شده است، پس آنها براي پاسخ به سپردهگذاران بايد به وام گيرندگان خرد و کوچک به هر شکلي فشار بياورند که اقساطشان را پرداخت نمايند. از طرفي بانکها تا 30-40درصد به کارمندانشان تسهيلات دادهاند و آنها نميتوانند به کارمندانشان هم فشار بياورند و ديواري کوتاهتر از مردم و قشر کارگران پيدا نميکنند. ما نبايد از بانکي که سياستهاي پرداخت تسهيلاتش از پايه اشتباه است، انتظار خوشرفتاري با مردم را داشته باشيم و در اين راه سرمايه اجتماعي مانند خوش برخوردي و احترام به ارباب رجوع گم ميشود.
