10درصد مهاجران در جستوجوی شغل
آرمانملي-سوسن يحييپور: شايد خبر مهاجرت نيروي انساني طي سال 97 و سالجاري بيش از هر زمان ديگري به گوش ميرسد. روزي خلبانهاي ماهر به سوداي درآمدي بالاتر و روزي ديگر فعالان اقتصادي با هدف کسب اطمينانخاطر از آينده کسب و کار خويش، ترک وطن ميکنند تا هزينهاي که جهت تحصيل آنها صرف شده است، بيشتر از اوقات ديگر به چشم آيد. اين پديده در مناطق شهري و روستايي کشور نيز افزايش يافته و به سرعت در حال رشد است؛ بهگونهاي که نتايج آمار جمعيت مهاجران از روستاها و شهرها حکايت از آن دارد که 711 هزار و 154 نفر در سال گذشته از مناطق شهري و روستايي مهاجرت کردند. گرد و غبار التهابات ارزي سال 97، بر اقتصاد ايران نشسته است و در نتيجه کماکان دهکهاي کمدرآمد جامعه تحت فشار اقتصادي قرار دارند؛ فشاري که درنهايت به پيامدهاي سوء اجتماعي ختم ميشود. کارگراني که قدرت خريدشان بيش از گذشته کاهش يافته (براساس برخي آمار به نصف تقليل يافته است) از آنجايي که نميتوانند نيازهاي خانواده خود را تامين کنند، به دنبال شغلي با درآمدي مکفي اقدام به مهاجرت ميکنند تا اينبار در مکاني ديگر به روياهاي خويش رنگ واقعيت بخشند. اطلاعات ديگري به ما ميگويد يکسوم مراکز استانها با مهاجرت منفي روبهرو هستند؛ به اين معنا که افراد خارجشده بيشتر از افراد واردشده به اين شهرها هستند. يافتههاي مرکز آمار از اين حکايت دارد که در بين مراکز استانهاي کشور شهرهاي تبريز، اصفهان، قزوين، خرمآباد، اراک، اهواز، زاهدان، تهران، ساري و بجنورد داراي خالص مهاجرت داخلي منفي بودهاند. در اين شهرها برآيند جريانهاي مهاجرت داخلي در جهت کاهش جمعيت اين شهرها عمل کرده است. طبق اين گزارش، در ساير مراکز استان (به جز کرمان) خالص مهاجرت داخلي عددي مثبت است. در ميان آنها شهرهاي کرج، رشت، شيراز، سمنان و قم، بزرگترين خالص مهاجرت داخلي (بيشتر از 20 هزار نفر) را داشتهاند.
نتايج آمار جمعيت مهاجران از روستاها و شهرها حکايت از آن دارد که 711 هزار و 154 نفر در سال گذشته از مناطق شهري و روستايي مهاجرت کردند که 588 هزار و 312 نفر مربوط به نقاط شهري و 122 هزار و 841 نفر مربوط به نقاط روستايي بوده است. بر اساس اطلاعات مرکز آمار و اطلاعات راهبردي وزارت کار، بررسي عوامل مهاجرت نشان ميدهد، «جستوجوي شغل» با سهم 10 درصدي نسبت به ساير عوامل، دومين عامل مهاجرت بوده است. بيشترين علت مهاجرت از شهرها و روستاها «پيروي از خانواده» بوده که 8/52 درصد از کل مهاجرتها را به خود اختصاص ميدهد. همچنين «جستوجو براي پيدا کردن شغل بهتر» با سهم 5/6 درصدي سومين علت مهاجرت را به خود اختصاص داده است. بر اساس اين گزارش، در نقاط شهري بيشترين علت مهاجرت به ترتيب مربوط به «پيروي از خانوار» (9/53درصد)، «جستوجوي کار» ( 1/10 درصد) و «جستوجوي کار بهتر» (4/6درصد) بوده است. در نقاط روستايي نيز بيشترين علت مهاجرت به ترتيب مربوط به «پيروي از خانوار» ( 8/47 درصد)، «پايان خدمت وظيفه» ( 5/13 درصد) و «جستوجوي کار» (1/9درصد) بوده است.
بيشترين علت مهاجرت شاغلان
از بين جمعيت مهاجر سال 1397، تعداد 302 هزار و 817 نفر معادل 6/42 درصد از نظر اقتصادي فعال بودند، يعني در يکي از گروه شاغلان يا بيکاران قرار داشتند که از اين تعداد 234 هزار و 64 نفر از اين جمعيت شاغل بودند و 68 هزار و 753 نفر نيز در گروه بيکاران قرار داشتند. اين آمار نشان ميدهد که 3/77 درصد از «جمعيت فعال مهاجر» شاغل و 7/22 درصد بيکار بودند. بيشترين علت مهاجرت جمعيت شاغل در سال گذشته، به ترتيب مربوط به «جستوجوي کار»، «پيروي از خانوار» و «جستوجوي کار بهتر» و کمترين علت مهاجرت شاغلان نيز مربوط به «پايان تحصيل»، «تحصيل» و «انجام خدمت وظيفه» بوده است.
بيشترين علت مهاجرت بيکاران
در بين گروه بيکاران مهاجر نيز بيشترين علت مهاجرت در سال 1397 به دليل پايان خدمت وظيفه سربازي، «پيروي از خانوار» و «جستوجوي کار» بود. همچنين کمترين علت مهاجرت اين قشر نيز مربوط به «انتقال شغلي»، «انجام خدمت وظيفه» و «تحصيل» بوده است.
