زمان نگهداری معتادان در کمپها ناکافی است
دبيرکل ستاد مبارزه با مواد مخدر با بيان اينکه حدود 70درصد زندانيان مرتبط با مواد مخدر هستند، گفت: توزيعکنندگان، خردهفروشان و معتادان متجاهر در يک چرخه هستند و بايد براي آنان بهصورت يکجا تصميمگيري شود. اسکندر مومني در نشست خبري، ضمن ارائه آمار سازمان ملل گفت: براساس آمار منتشرشده در سال 2019 که مربوط به سال 2018 است، 280ميليون مصرفکننده مواد مخدر در دنيا وجود دارد و سالانه 450هزار نفر بر اثر سوءمصرف مواد مخدر جان خود را از دست ميدهند و همچنين سطح زيرکشت در آسيا و بهويژه افغانستان و تعداد مصرفکنندگان مواد مخدر در خود افغانستان نيز افزايش يافته است، بهطور مثال از جمعيت 14ميليون نفري زنان حدود يکميليون نفر معتاد هستند که اعلامشده از سال 2010 به بعد اين رقم سهبرابر شده است.
انتقاد به کشورهاي آمريکايي و اروپايي
به گفته وي در اين آمار، سازمان ملل از برخي تصميمات کشورهاي آمريکايي و اروپايي به دليل تغييراتي که در سياست در خصوص مواد مخدر انجام داده و برخي از انواع مواد مخدر را آزاد و قانوني اعلام کردهاند، انتقاد کرده است و اين موضوع موجب افزايش اعتياد و معتاد در دنيا شده است. سازمان ملل اعلام کرده است که اين سياستها در اين کشورها موجب افزايش توليد مواد مخدر و افزايش مصرفکننده مواد مخدر ميشود. براي مثال اروپا به دليل همين سياست و قانوني اعلام کردن مصرف برخي از انواع مواد مخدر موجب شده خودشان هم به توليدکننده مواد مخدر و هم به قاچاقکننده تبديل شوند. مومني افزود: در اين آمارها گفته شده است که برخي از ايالات آمريکا که اين کار را انجام دادهاند، موجب افزايش مصرف مواد مخدر شدهاند بهگونهاي که 28ميليون نفر در آمريکا مصرفکننده مواد مخدر هستند که 10.6 درصد جمعيت کشور را شامل ميشود و سالانه 70هزار نفر نيز فوت ميکند که طي پنجسال گذشته مصرف مواد مخدر در ميان زنان نزديک به سهبرابر افزايش يافته است.
تشکر سازمان ملل از اقدامات ايران
وي تاکيد کرد: سازمان ملل از جمهوري اسلامي ايران تشکر و اعلام کرده کشف 76درصد از ترياک و 67درصد مرفين جهان مربوط به ايران است. دبيرکل ستاد مبارزه با مواد مخدر در ادامه گفت: در 40سال گذشته اقدامات خوبي صورت گرفته است و در حوزه مقابله و درمان ايران از کشورهاي سرآمد دنياست اما در حوزه قانون، اجرا و اقدامات پيشگيرانه چالش داريم. در حوزه پيشگيري و صيانت دروني از همه ظرفيتها استفاده نکرديم و حوزه پيشگيري مغفول مانده است. وي با اشاره به اينکه در جلسه ستاد مبارزه با مواد مخدر که با حضور رئيسجمهوري برگزار شد طرح «ياريگران زندگي» تصويب شد، اظهار کرد: آقاي روحاني تاکيد خاصي روي اين طرح داشت تا از همه ظرفيتهاي کشور استفاده شود. زماني که مقابله و درمان ميکنيم، در کنار آن درمان و بازتواني مربوط به معتاد است و بايد تلاش کنيم کسي به اين چرخه اضافه نشود و با همه ظرفيتهاي کشور بتوانيم معتادان موجود را درمان و مهارتآموزي کنيم تا به آغوش جامعه بازگردند.
واکاوي چالشهاي پيشرو
دبيرکل ستاد مبارزه با مواد مخدر با اشاره به اينکه در اين راه با چند چالش مواجه هستيم که مهمترين آن به قانون بازميگردد، گفت: در جلسه ستاد تصويب شد که اصلاح قانون پيگيري شود تا قانون کارآمدي لازم را در اين حوزه داشته باشد. يکي از پيشنهاداتي که وجود دارد ضربه به بنيانهاي اقتصادي قاچاقچيان است. وي ادامه داد: بهطور مثال در قانون آمده است اموال قاچاقچيان ناشي از اين جرم مصادره ميشود يعني همه بايد تلاش کنند که ثابت کنند اموال قاچاقچي ناشي از اين جرم است اما همه کارشناسان معتقدند بايد اين موضوع برعکس باشد يعني قاچاقچي بايد ثابت کند که بخشي از اموالش ناشي از اين جرم نيست. چرا همه دستگاهها بايد تلاش کنند و ثابت کنند اموال ناشي از اين جرم بوده است؟
اصلاح قوانين مربوط به معتادان متجاهر
دبيرکل ستاد مبارزه با مواد مخدر با اشاره به معتادان متجاهر گفت: موضوع بعدي که بسيار مهم است معتادان متجاهر هستند. تاکيد ما اين است تا زماني که قانون در اين زمينه اصلاح نشود اين روند به ساماندهي مطلوب نخواهد رسيد. اين سوال وجود دارد که چرا پليس آنها را دستگير ميکند و معتادان متجاهر جمعآوري ميشوند اما دوباره آزاد ميشوند؟ مهمترين موضوعي که در اين زمينه وجود دارد اين است که مدت زماني که قانون پيشبيني کرده براي درمان و نگهداري و بازتواني معتادان متجاهر به هيچوجه کافي نيست. قانون ميگويد معتاد بايد خود را درمان کند و اگر خود را درمان نکند و تجاهر به اعتياد کرد، جرم است و بايد در مرکز ماده 16 نگهداري و درمان شود. مومني تاکيد کرد: به هيچعنوان زمان يک تا سهماه کافي نيست و اگر بخواهيم معتاد درمان و نگهداري شود و مهارت ياد بگيرد اين زمان کافي نيست و اين موضوع فقط موجب هدردادن منابع کشور ميشود. وي ادامه داد: مصرانه از رئيس مجلس، رئيس مجمع تشخيص مصلحت و رئيس قوه قضاييه خواهش ميکنيم تا قانون را اصلاح کنند البته آيتا... رئيسي اهتمام جدي دارند.
لزوم انتقال توزيعکنندگان به مراکز درماني
دبيرکل ستاد مبارزه با مواد مخدر با اشاره به موضوع خردهفروشان و توزيعکنندگان گفت: معتادان متجاهر به اردوگاه براي نگهداري ميروند اما خردهفروشان و توزيع کنندگان به دادسرا ميروند که در آنجا حکم صادر ميشود. آنان به دليل فرآيند طولاني دادرسي و اينکه در زندانها جايي وجود ندارد با مقداري جريمه آزاد ميشوند. زماني که معتادان متجاهر جمعآوري ميشوند، خردهفروشان بازار خود را از دست ميدهند و به سراغ جوانان و نوجوانان ميروند. اين چرخه اگر بخواهد کامل شود هم بايد معتاد متجاهر و هم خردهفروشان و هم توزيعکنندگان به مراکز درماني منتقل شوند. وي با بيان اينکه حدود 70درصد زندانيان مرتبط با مواد مخدر هستند، گفت: توزيعکننده، خردهفروشان و معتاد متجاهر در يک چرخه هستند و بايد براي آنها به صورت يکجا تصميمگيري شود. دبيرکل ستاد مبارزه با مواد مخدر در ادامه با اشاره به مجازاتهاي بازدارنده گفت: نميگوييم همه اعدام شوند اما مجازات بايد متناسب با جرم باشد اگر حکم حبس است بايد بازدارنده باشد.
تلاش همگاني براي پيشگيري و آموزش
مومني در ادامه با اشاره به طرح «ياريگران زندگي» يادآور شد: منابع زيادي از کشور صرف مبارزه با مواد مخدر ميشود. بيش از 11درصد توليد ناخالص ملي هزينههاي مستقيم و غيرمستقيم مبارزه با مواد مخدر است. وي افزود: همه نهادهاي فرهنگسازي بايد دستبهدست هم دهند تا اين بليه بزرگ را ريشهکن کنيم. پژوهشهاي انجام شده در حوزه آموزشوپرورش نشان ميدهد که بيش از 30درصد دانشآموزان فکر ميکردند مواد مخدر بيضرر است و نميدانند موجب اعتياد ميشود و راه بازگشت آن بسيار سخت است.دبيرکل ستاد مبارزه با مواد مخدر ادامه داد: همه بايد در خصوص پيشگيري و آموزش تلاش کنيم. طرح «ياريگران زندگي» براي همين موضوع است و اولويت آن آموزشوپرورش است. وي با بيان اينکه در راس آسيبها مواد مخدر قرار دارد، گفت: بايد تلاش کنيم موضوع مبارزه با مواد مخدر را مردمي کنيم. مردم بايد بدانند به هيچعنوان اين موضوع اجتماعي را دولت بهتنهايي نميتواند انجام دهد و تا زماني که مبارزه مردمي نشود، امکان ساماندهي وجود ندارد.
موضعگيريها بسيار موثر بوده است
وي در ادامه در پاسخ به اين سوال که باتوجه به اينکه اعلام کرده بوديد کشورهاي اروپايي سهم خود را در مبارزه با مواد مخدر پرداخت نميکنند آيا تاکنون کشورهاي اروپايي در رفتار خود تغييري داشتهاند، افزود: موضعگيريها بسيار موثر بوده است؛ بعد از آن مواضع و اعلام جمهوري اسلامي ايران، پيشنهاد کمکهاي بيشتري از جانب سازمان ملل و کشورهاي اروپايي شد که در پروژههاي مختلف پيشنهاد کمک کردند اما متاسفانه رسيدن اين کمک به جمهوري اسلامي ايران به علت تحريمهاي ظالمانه بسيار مشکل است. دبيرکل ستاد مبارزه با مواد مخدر افزود: هفته گذشته که به اروميه رفته بودم قريب به دو تن هروئين و مورفين و شيشه در يک استان کشف شد که همه آنها مقصدشان کشورهاي اروپايي بودند که اگر به مقصد ميرسيد مشخص نبود چه تعداد جوانان را مبتلا ميکرد. مومني در ادامه در بخش ديگري از اين نشست افزود: هماهنگي بسيار خوبي در دستگاههاي حوزه ستاد وجود دارد بهويژه در جلسهاي که با رياستجمهوري برگزار شد تمهيدات ويژهاي اتخاذ و هماهنگيها بيشتر شد و مصوباتي صورت گرفت که از جمله آنها ميتوان به سامانه ملي مواد مخدر اشاره کرد که مقرر شد همه دستگاه ها اطلاعات خود را تا سهماه آينده وارد اين سامانه کنند. وي افزود: کشفيات ما در چهارماهه ابتدايي سال 7درصد افزايش پيدا کرده است که دستگاههاي مقابلهاي حدود 300تن کشفيات داشتند. دبيرکل ستاد مبارزه با مواد مخدر در ادامه گفت: براساس آخرين شيوعشناسي حدود 2.1 درصد در دانشآموزان اعتياد وجود دارد که البته کنترل شده است.
نتيجه توزيع متادون در داروخانهها
مومني در ادامه درباره نتيجه توزيع متادون در داروخانهها گفت: قرار شد وزارت بهداشت بهصورت پايلوت توزيع متادون را در داروخانههاي برخي مناطق اجرا کند و نتيجه آن اعلام و در جلسه بعد تصميمگيري نهايي انجام شود. دبيرکل ستاد مبارزه با مواد مخدر افزود: عضو اصلي ستاد و مرجع تشخيص اين موضوع وزارت بهداشت است. مومني در ادامه در خصوص مصرفکنندگان مواد مخدر به ارائه آماري پرداخت و گفت: در 10سال گذشته سالانه ميانگين 5درصد افزايش مصرف مواد مخدر داشتيم و طبق آخرين شيوعشناسي دوميليون و 800هزار مصرفکننده مستمر و يکميليون و 600هزار نفر مصرفکننده تفنني داريم همچنين به مراتب ميزان مصرفکنندگان خانم پايينتر است.
