انتقاد به نحوه اعلام شاخص آلاينده ازن
یک کارشناس حوزه آلودگی هوا نسبت به اثرات مخرب آلاینده ازن بر سلامت انسان هشدار داد و از نحوه اعلام شاخص کیفیت هوا انتقاد کرد و گفت: اوج غلظت ازن در ساعات ۱۲ تا ۱۶ اتفاق میافتد، درحالیکه معمولا شاخص میانگین کیفیت هوای تهران در ساعت ۱۱ اعلام میشود. ایسنا نوشت؛ در این روزهای گرم تابستانی، بحثهای مربوط به آلاینده «ازن» داغ است. ازن یک آلاینده ثانویه است که بر اثر واکنشهای شیمیایی بین اکسیدهای ازت (NOx)، مواد آلی فرار (VOC) و تابش خورشید تولید و منتشر میشود. نکته مهم در این واکنش شیمیایی، آن است که هرچه شدت نور خورشید بیشتر باشد با وجود ثابتماندن میزان بقیه ترکیبات، آلاینده ازن بیشتری تولید میشود و بههمین دلیل است که میزان تشکیل این آلاینده و غلظت آن در شهرهای ایران در تابستان بیشتر از سایر فصول است.
وضعيت شاخص ازن از ابتداي 98 تاکنون
براساس اندازهگيريهاي انجامشده در شرکت کنترل کيفيت هواي تهران، از ابتداي سال 98 تاکنون، پايتخت 25روز ناسالم براي گروههاي حساس و يک روز ناسالم براي همه گروهها را تجربه کرده است که در همه اين 25روز، شاخص غلظت ازن بالاتر از حد استاندارد بوده است. هشتروز از اين 25روز شاخص ذرات معلق کمتر از دو و نيم ميکرون هم بالاي حد استاندارد بوده است، اما نکته جالب آن است که در همين هشتروز هم ازن از لحاظ مقداري بيشتر از ذرات معلق بوده است.
اثرات مخرب آلاينده ازن
در مورد اهميت آلاينده ازن، محمودرضا مومني، کارشناس حوزه آلودگي هوا که پيش از اين، نسبت به اثرات مخرب آلاينده ازن براي سلامتي انسان هشدار داده و تاکيد کرده بود که ايجاد تنگينفس و خسخس سينه، سرفه و خارشگلو، تشديد بيماريهاي ريه مانند آسم، آمفيزم و برونشيت مزمن، افزايش تعداد حملات آسم، حساسترشدن ريه به عفونت، ايجاد بيماري مزمن انسداد ريوي (COPD) ÇÒ ÇËÑÇÊ ãÎÑÈ Çíä ÂáÇíäÏå ÇÓÊ¡ ÇÒ äÍæå ÇÚáÇã ÔÇÎÕ ÛáÙÊ ÂáÇíäÏå ÇÒä ÇäÊÞÇÏ ˜ÑÏ. æí ÈÇ ÈíÇä Çíä ä˜Êå ˜å ÏÑ ÊåÑÇä ÔÇÎÕ ˜íÝíÊ åæÇ ÈåØæÑ ÑÓãí ÏÑ ÓÇÚÊ 11ÕÈÍ ÇÚáÇã æ åãíä ˜ÇÑ ÓÈÈ ãíÔæÏ ˜å æÇÞÚíÊ ÂáÇíäÏå ÇÒä äåÇä ÈãÇäÏ¡ ÊÕÑíÍ ˜ÑÏ: ÊæáíÏ ÇÒä ÈåÔÏÊ Èå äæÑ ÎæÑÔíÏ ÈÓÊí ÏÇÑÏ¡ ÈäÇÈÑÇíä ãÚãæáÇ ˜ãÊÑíä ÛáÙÊ ÇÒä ÏÑ ÔÈåÇ¡ ÇæÇíá ÕÈÍ æ ÇæÇÎÑ ÛÑæÈ æ ÈíÔÊÑíä ÛáÙÊ Âä ÏÑ ÙåÑ ÇÓÊ. È娿Ñí ˜å ãÚãæáÇ ÈíÔÊÑíä ãÞÏÇÑ ÛáÙÊ ÇÒä ÏÑ ÍÏæÏ ÓÇÚÊ 14 ÑÎ ãíÏåÏ æ ÇÑ Èå ÏÇÏååÇí ÇäÏÇÒåíÑíÔÏå ÇÒä ÊæÌå ÔæÏ åãíÔå ÇÒ ÓÇÚÊ 12 ÊÇ 16 ÈíÔÊÑíä ÛáÙÊ ÇÒä ÇÊÝÇÞ ÇÝÊÇÏå ÇÓÊ. ÏÑ äÊíÌå ÇÚáÇã ÔÇÎÕ ˜íÝíÊ åæÇ æ ÇÒä ÏÑ ÓÇÚÊ 11ÕÈÍ æÇÞÚíÊ ÇÒä ÑÇ ÈíÇä äãí˜äÏ.
اعلام رسمي شاخص کيفيت هوا از ساعت 15
اين متخصص مدلسازي عددي آلودگي هوا با تاکيد بر اينکه براي در نظر گرفتن آلاينده ازن بايد شاخص کيفيت هوا از ساعت 15 به بعد اعلام و اطلاعرساني رسمي شود، گفت: از آنجاييکه ساعت 11صبح بهعنوان زمان اعلام شاخص کيفيت هوا انتخاب شده است، در بسياري از مواقع شاخص ميانگين کيفيت هواي تهران حاکي از برقراري هواي سالم در تهران است، درحاليکه حداقل در فصل تابستان بايد شاخص کيفيت هوا در ساعت 15 يا 16 هم اعلام شود. مومني ادامه داد: غلظت آلاينده ازن بايد بهصورت سهساعته اعلام شود، درحاليکه در ايران و بهطور خاص در تهران شاخص ازن بهصورت هشتساعته اعلام ميشود. جدا از اين مباحث بايد دقت کنيم که ازن يک آلاينده واکنشپذير است و همان دو سهساعت بعدازظهر که غلظت آن بالا ميرود، براي صدمهزدن به انسان کافي است و همين فصل تابستان هم کفايت ميکند که عوارض زيادي بر سلامت شهروندان داشته باشد و ميزان مرگومير زودرس را افزايش دهد. بنابراين حتما بايد اين آلاينده را جدي بگيريم.
ضرورت شناسايي منشأ توليد آلاينده ازن
وي در پايان با اشاره به ضرورت شناسايي دقيق منشأهاي توليد آلاينده ازن در تهران و ساير کلانشهرهاي ايران گفت: براي مديريت ازن بايد مشخص شود که آيا ازن تشکيلشده بهصورت «مواد آلي فرار محدودشده» است يا بهصورت «اکسيدهاي ازت محدودشده» و يا هيچکدام. اين نکته حياتي در کنترل و کاهش آلاينده ازن است تا بتوانيم کاهش قابل توجهي در غلظت آلاينده ازن داشته باشيم. همچنين نياز است ميزان مرگوميرهاي زودرس ناشي از آلاينده ازن مشخص شود تا انجام آناليز هزينه- فايده ميزان خسارات تحميلشده ناشي از اين آلاينده بر سلامت انسان مشخص شود. اهميت عوارض ناشي از آلاينده ازن براي سلامت انسان به حدي است که چندي پيش عباس شاهسوني، رئيس گروه سلامت هواي مرکز سلامت محيط و کار وزارت بهداشت ضمن هشدار نسبت به وجود آلاينده ازن در هواي برخي کلانشهرهاي کشور از جمله تهران و توصيه به مردم، بهويژه بيماران تنفسي و کودکان جهت پرهيز از قرارگرفتن در فضاي باز در روزهايي که غلظت اين آلاينده بالا است، بر لزوم جديگرفتن استفاده از کاتاليست در صنايع خودروسازي تاکيد کرده بود. وي 12تيرماه سال جاري در جريان سيوهشتمين جلسه کارگروه ملي کاهش آلودگي هوا که در سازمان حفاظت محيط زيست برگزار شد، از شهرداري تهران به دليل عدم اجراي پروژه نصب فيلتر دوده روي اتوبوسهاي در حال تردد تهران شديدا انتقاد کرده بود.