دانســتنیها
«لنف ادم» چه کسانی را تهدید میکند؟
«لنف اِدِم» یک نوع بیماری یا عارضه است، افرادی که مواردی مانند عمل جراحی، شیمی درمانی، رادیوتراپی، تصادفات رانندگی، شکستگی، عفونتها و عود تومورها دچار آن میشوند و شرایط زندگی سخت را تجربه میکنند.به تجمع مایع در فضای میان بافتی در هر قسمتی از بدن «لنف ادم» گفته میشود و اختلال در ساختمان یا عملکرد سیستم لنفاوی بههر دلیلی میتواند سبب ایجاد «لنف ادم» شود که منجر به تورم در ناحیه درگیر خواهد شد.«لنف ادم» به دو نوع اولیه و ثانویه تقسیم میشود که در نوع اولیه آن، معمولا بهصورت مادرزادی اختلال در رشد و تکامل غدد لنفاوی یا عروق لنفاوی وجود دارد و در بدو تولد و حوالی آن و حتی در زمانهای خاصی مثل بلوغ یا زمان بارداری و بعد از زایمان تظاهر پیدا میکند.«لنف ادم» ثانویه بهدنبال اختلال ساختمانی یا عملکرد در سیستم لنفاوی بهدلایلی غیراز علل ژنتیکی و مادرزادی رخ میدهد و از شایعترین انواع آن «لنف ادم» ثانویه پس از درمان سرطان سینه است.دکتر زهرا شیخی، لنفولوژیست و عضو هیات علمی پژوهشکده معتمد (مرکز تحقیقات سرطان سینه) جهاد دانشگاهی در گفتوگو با ایرنا با اشاره به اینکه «لنف ادم» میتواند بیماری یا عارضه یک بیماری باشد، اظهارداشت: جراحی، شیمی درمانی، رادیوتراپی، انگلها، تصادفات رانندگی، شکستگی و ضربه میتوانند از عواملی باشند که سبب بروز نوع ثانویه «لنف ادم» میشوند.وی با اشاره به اینکه زنان براثر ابتلا به سرطان سینه و مردان دچار سرطان پروستات ممکن است در معرض خطر ابتلا به این عارضه باشند، ادامه داد: لنف ادم فقط بر اثر سرطان سینه یا پروستات بروز پیدا نمیکند و متعاقب هر سرطان یا هر بیماری که غدد لنفاوی را درگیر کند، میتواند بهوجود آید.شیخی با اشاره به اینکه عروق لنفاوی، سیستم ایمنی بدن را تعدیل میکنند، گفت: اگر این بیماری کنترل نشود، تجمع مایع میان بافتی در اندامها مانند دست، پا یا هر قسمت بدن که دارای غدد لنفاوی است، رخ میدهد و مشکلات متعددی برای بیمار فراهم میکند.
آیا هر ورمی نشانه لنف ادم است؟
وی اظهارداشت: هر چند ورم یک عضو بدن مهمترین علامت لنف ادم است، اما هر ورمی نشانه این بیماری نیست و نارسایی کلیه یا بیماری قلبیوعروقی، میتواند عامل ورم باشد که این موضوع رابطی به لنف ادم نداشته و نیاز به بررسیهای بیشتری دارد.شیخی با اشاره به اینکه ورم ناشی از این بیماری میتواند درجات مختلفی داشته باشد، گفت: در برخی موارد، درد زیاد و سنگینی عضو بر بیمار عارض میشود.وی بر لزوم تشخیص به موقع بیماری تاکید کرد و گفت: در صورتی که بیماری بهموقع تشخیص داده شود، میتوان خدمات درمانی خوبی به بیماران ارائه داد تا آنان زندگی راحتتری را سپری کنند.شیخی با اشاره به اینکه شناخت خوبی از بیماری لنف ادم در کشور وجود ندارد، بیان داشت: خیلی از بیماران به متخصصان دیگری مراجعه میکنند که آنان باید به سمت متخصصان لنفولوژیست هدایت شوند.این لنفولوژیست با اشاره به اینکه بیماری لنف ادم درمان قطعی ندارد، گفت: اقدامات کنترلی بسیار مناسبی وجود دارد تا بیمار زندگی راحتی داشته باشد، اگر بیمار به موقع به پزشکان متخصص مراجعه کند، بسیاری از مشکلاتش برطرف میشود.
بایدها و نبایدها
وی به بایدها و نبایدهای بیماری لنف ادم اشاره کرد و گفت: این دسته از بیماران مانند سایر افراد مبتلا به بیماری، بایدها و نبایدهایی دارند که با کنترل آن، روند بهبود بیماری تسریع مییابد.شیخی با اشاره به اینکه این بیماران نباید با آبسرد یا داغ سروکار داشته باشند، گفت: برای انجام ورزش، اصلا به سونا و جکوزی نروند، سونا و جکوزی برای این بیماران ضرر دارد.وی درباره بایدها و نبایدهای تغذیه این افراد نیز اظهارداشت: تغذیه برای بهبود این بیماری خیلی مهم است. این بیماران محدودیت مصرف کافئین دارند و هر مواد غذایی حاوی کافئین را باید کمتر مصرف کنند.شیخی، چاقی را یکی از فاکتورهای خطر ابتلا به لنف ادم اعلام کرد و افزود: اگر کاهش وزن بهدرستی انجام گیرد، کمک زیادی به روند بهبودی مریض خواهد کرد.وی با اشاره به نقش ورزش در بهبود این بیماران، گفت: اگر بیماری بهموقع تشخیص داده شود با انجام حرکات ورزشی مناسب، میتوان بیماری را کنترل کرد.عضو هیات علمی پژوهشکده معتمد جهاد دانشگاهی، تعداد کلینیکهای درمانی لنف ادم در کشور را محدود اعلام کرد و گفت: جهاد دانشگاهی در راستای وظایف خود اقدام به راهاندازی این مجموعه کرده است که امیدواریم با حمایت مسئولان، اینگونه مراکز در کشور توسعه پیدا کنند.این لنفولوژیست از همکاران گروه پزشکی تقاضا کرد که این بیماران را به پزشکان متخصص معرفی کنند و اظهارداشت: در صورتی که بیماران بهطور صحیح و در زمان مناسب به این کلینیکها ارجاع داده شوند، میتوانند خدمات درمانی مناسبی دریافت کنند.وی با اشاره به اینکه آمار دقیقی از تعداد بیماران در کشور وجود ندارد، ادامه داد: در استانهایی که سرطان شایع است، بیماری لنف ادم ثانویه هم شایعتر است.
«کبد چرب» قابل درمان است؟
یک فوقتخصص بیماریهای گوارش و کبد نحوه درمان کبدچرب را تشریح کرد.دکتر سید موید علویان، درباره نحوه درمان بیماری کبدچرب، گفت: اولین سوالی که برای مبتلایان به کبدچرب مطرح میشود، این است که آیا بیماری کبد چرب قابل درمان است؟. باید توجه کرد که رفع علل ایجادکننده کبد چرب میتواند در اصلاح آن موثر باشد.بر همین اساس با کاهش وزن در افراد چاق و تغییر در شیوه زندگی مانند افزایش فعالیت جسمانی، پیادهروی، اصلاح رژیم غذایی و کنترل دقیق قند خون با کمک پزشک میتوان در جهت درمان این بیماری نتیجه مطلوبی بهدست آورد.وی افزود: در برخی موارد برای کنترل کبدچرب و با توجه به شدت عارضه از داروها هم استفاده میشود، اما باید توجه کرد که بهرغم تجویز دارو هنوز هم کاهش وزن و تغییر در شیوه زندگی از ارکان اصلی درمان بیماری کبد چرب به شمار میروند. البته برای بهدست آوردن وزن ایدهآل و کاهش وزن در بیماران چاق، مشکلات زیادی وجود دارد. بنابراین باید توجه کرد که کاهش وزن باید بهصورت تدریجی و متعادل انجام شود.علویان با بیان اینکه ثابت شده که کاهش وزن در درمان کبد چرب و طبیعی شدن آنزیمهای کبدی موثر است، افزود: البته برای کاهش وزن اقداماتی چون محرومیت غذایی توصیه نمیشود، بلکه باید مواد پروتئینی و مواد مغذی را به مقدار کافی مصرف کرد؛ چراکه در موارد محرومیت غذایی مقادیر بیشتری چربی از بافتهای چربی محیطی وارد خون و سپس کبد شده و این موضوع سبب بدتر شدن وضعیت کبد بیمار خواهد شد.وی با اشاره به نقش ورزش در درمان کبد چرب، گفت: مردم باید بدانند که انجام تمرینات ورزشی مختص گروه یا قشر خاصی از جامعه نیست، بلکه جوانان، سالمندان، مردان، زنان و... باید ورزش کنند. زیرا ورزش تاثیر جدی در جلوگیری از ابتلا به بسیاری از بیماریها و حفظ سلامت جسم و حتی روح آدمی دارد.
