آرمان ملي- سرويس اجتماعي: طبق آمار، خراسان شمالي جزو سه استان نخست کشور در زمينه کودک همسري است. يک منبع آگاه بارداريهاي زير 18 سال خراسان شمالي در سال 97 را چهاردرصد از مجموع بارداريهاي استان عنوان ميکند. بهگفته وي در سال 97 شاخص نسبت زايمان در سنين پايين در کل کشور 5.2درصد است که در استان خراسان شمالي اين آمار 13 و 8 دهم ثبت شده است، اما مليحه يغمايي مديرکل امور بانوان و خانواده استانداري خراسان شمالي با تکذيب اين خبر که خراسان شمالي سومين استان در ازدواج کودکان کشور است اين رسم را در استان مبحثي فرهنگي ميداند و ميگويد: در مانه، سملقان، راز، جرگلان، بجنورد، شيروان و اسفراين اين اتفاق بهصورت پراکنده در حال رخ دادن است. همچنين در مناطق ترکمن نشين بيشترين آمار ازدواج کودکان را داريم. اين در حالي است که ازدواج زودهنگام و در سنين پايين ناشي از فقر خانوادهها است و زمينهساز آسيبهايي اجتماعي از جمله طلاق، اعتياد و فرار از خانه ميشود. كارشناسان اجتماعي براين باورند كه هر ازدواج در سنين پاييني آن هم براي دختران را نميتوان ناموفق دانست و چه بسا كه بسياري از اين ازدواج ها هم موفق بودهاند اما آنچه كه اين ازدواج ها را چالشبرانگيز ميكند ، ازدواج دختران كم سن و سال به دلايل فقر فرهنگي و يا مالي و به تعبيري ديگر ازدواجهاي زودهنگام تحميلي آن هم با مردان ميانسال است كه مشكلاتي چون فرار از خانه، افسردگي و اعتياد را به همراه دارد و در نهايت امر هر يك ميتواند خود زمينه ساز معضلات بعدي باشد.
افزايش ازدواج زودهنگام دختران در روستاي بيدک
يکي از مناطق اين استان که حالا پديده کودک همسري در آن رواج بسياري پيدا کرده، روستاي بيدک با جمعيتي بالغ بر سههزار نفر است. اين روستا که در بخش مرکزي شهرستان بجنورد قرار دارد، دختران آن در سن هشت يا نه سالگي شوهر ميکنند و حالا برخي از زنان اين روستا در سن 13سالگي يک يا دو فرزند دارند.طبق گزارش ايران، زنان در اين روستا نميدانند ازدواج و بارداري در سن پايين چه تبعاتي دارد. به گفته يکي از فعالان اين روستا، بيشترين ازدواج اين روستا نه تا 12 سال است. نه سالگي صيغه ميشوند و 12 سالگي به خانه شوهر ميروند. دخترهاي 15ساله هم که بهنظر مردم اينجا ترشيده شدهاند يا بايد زن دوم بشوند يا زن مردي که همسرش فوت کرده و 50 سال سن دارد.مديرکل امور زنان و خانواده استانداري خراسان شمالي برخورد با مساله کودک همسري و مشکلات زنان را از جمله کارهايي ميداند که بايد بهصورت تدريجي و با آسيب شناسي دقيق پيگيري کرد. او از جلسات متعدد با همه ارگانهاي مداخلهگر و اراده جدي استان براي پيگيري مشکلات زنان بهخصوص کودک همسري ميگويد: در استان ما اينطور نيست که بخواهند دختر را بفروشند و بيشتر مساله به رسوم و فرهنگ برميگردد. او به فعاليتهايي که در اين زمينه انجام شده اشاره ميکند؛ از طرحهاي تشويقي و ورود دادستاني به پروندههاي ممانعت از تحصيل يا ازدواج زير سن 13 سال قانوني و مناقشههايي که در اين زمينه وجود دارد؛ تاکيد ميکند آمار دقيقي از کودک همسري در بيدک ندارد.
نقش محيط در ازدواج زودهنگام
يک مشاور و مدرس آموزش خانواده ضمن تاييد رواج ازدواج دختران و پسران در استان خراسان شمالي و روستاهاي آن، مسائل فرهنگي، فقر مالي، اعتياد و طلاق والدين را از مهترين علتهاي ازدواج زودهنگام فرزندان اعلام کرد. کاوه شعباني افزود: امروزه در جامعه ما مشکل تقارن سني و همچنين تعارض در سن ازدوج بهعنوان يک آسيب جدي شناخته شده است. در انسانها دو نوع سن به نام سن شناسنامهاي و سن شخصيتي وجود دارد، سن شناسنامهاي سن جسمي محسوب ميشود و عواملي نظير تغذيه، ورزش، وراثت و ... برآن تاثير دارد؛ در مقابل سن شخصيتي نشاندهنده رشد عقلي، اخلاقي، عاطفي و اجتماعي افراد و تابع محيط و اکتسابي است.وي با اشاره به اينکه محيط مهمترين عامل براي رشد شخصيتي افراد بهشمار ميرود افزود: از آنجايي که افراد در محيطهاي متفاوتي زندگي ميکنند نميتوان براي سن شخصيتي عددي تعيين کرد؛ به همين دليل هميشه يک ناهمگوني بين سن شخصيتي و سن شناسنامه اي وجود داشته که گاها نميتوان سن دقيقي را براي ازدواج تعيين کرد و براي ازدواج بيشتر از رشد سن شناسنامهاي نيازمند رشد سن شخصيتي هستيم .