نزديکي عربستان و امارات به ايران؛ توهم يا واقعيت؟
رسانههاي داخلي ايران اين روزها نه فقط از روند رو به بهبود روابط بين عربستان و امارات با جمهوري اسلامي خبر ميدهند بلکه تا مطرح کردنِ «اتحاد»اين دو کشور عربي با تهران نيز پيش ميروند! اين نوع فرضيات از نگاه من، نسبتي با واقعيات ندارد و بيشتر ناشي از خوشبينيهاي بيپايه و اساسي است که معمولا در شرايط سختي و فشار بروز ميکند. البته روشن است که لحن سعوديها و اماراتيها در برابر ايران نسبت به ماههاي قبل، نرمتر شده و تماسهاي سطح پاييني نيز به خصوص بين ابوظبي و تهران برقرار شده است، اما همه اينها به قصد آنها براي نزديکي به ايران قابل تاويل نيست! عربستان و امارات و برخي ديگر از کشورهاي حوزه جنوبي خليج فارس، سياست منطقهاي و برنامه موشکي و هستهاي ايران را تهديدي عليه خود تلقي ميکنند و در عين حال، مجموعه امکانات خود را براي مقابله با آنچه خطر از جانب ايران مينامند، کافي نميدانند. از اين رو، اولويت آنها کشاندن پاي قدرتهاي بزرگ به صحنه رويارويي با ايران است؛ کاري که آن را با سماجت تمام پي گرفتهاند. در اين ميان، آمريکا در مورد تهديد دانستن جمهوري اسلامي با عربستان و امارات کاملا شريک است، اما دولت ترامپ ترجيح ميدهد که اين شراکت به تحمل هر گونه هزينه ناشي از مقابله با ايران نيز سرايت کند. ساير قدرتهاي جهاني نيز هر کدام به فراخور منافع خود، موضعي بينابين در اين باره دارند و به همين علت ورود مستقيم به اين مناقشه را حتيالمقدور به تاخير مياندازند. به عبارت روشنتر، عربستان و امارات ضمن ترغيب قدرتهاي جهاني براي ورودشان به کارزار مقابله با ايران، علاقهاي به قرار گرفتن در صف مقدم اين رويارويي ندارند زيرا نميخواهند به هدف نخست انتقام جويي احتمالي ايران در شرايط بحراني تبديل شوند. در واقع تا دو ماه پيش که موضع برخي از قدرتهاي جهاني براي چگونگي مواجهه با ايران با ترديد فراوان همراه بود، سعوديها و اماراتيها در جبهه منازعه لفظي عليه ايران، نقش پيشقراول را بازي ميکردند، اما اکنون که به گمان آنها زمينه حضور نظامي بينالمللي در منطقه خليج فارس فراهم شده است، ماموريت خود را در باره هشدار هر روزه نسبت به «تهديد» ايران پايان يافته ميدانند و ترجيح ميدهند که از خط مقدم چند گام به عقب برگردند. با اين حساب، آنچه سبب نرمتر شدن لحن اين دو کشور شده، نه نوميدي آنها از آمريکا و نه علاقهشان به نزديکي با ايران است. در حقيقت آنها از ائتلاف جهانيِ مورد نظر آمريکا و بريتانيا که تحت عنوانِ تامين امنيت کشتيهاي نفتي در تنگه هرمز در حال شکل گيري است، بسيار خشنودند و ديگر دليلي براي ادامه تهاجمات لفظي خود عليه ايران نميبينند! بدين ترتيب، تحولاتي که طي دوماهه اخير در خليج فارس رخ داده، بهنظر من پيامدي خلاف برخي از تبليغات رسمي در ايران داشته است.
