کنــدوکــاو
تلاش «آسه آن»
براي رفع اختلافات با چين
همزمان با اوجگرفتن تنشهاي تجاري ميان آمريکا و چين، مالزي و برخي ديگر کشورهاي جنوبشرق آسيا در تلاش هستند تا اختلافات ارضي خود با پکن در درياي جنوبي چين را حل وفصل کنند تا از اين طريق همچنين مانع از دخالتهاي بيشتر نيروهاي خارجي از جمله آمريکا در اين پهنه آبي شوند. تصويب دستورالعملي واحد براي تردد کشتي، ناو، هواپيما و جنگندههاي نظامي موسوم به «کدهاي رفتاري» راهکار اين کشورها براي کاهش اختلافات مرزي با چين است. ماهاتير محمد نخستوزير مالزي که از سال گذشته قدرت را در اين کشور جنوبشرق آسيا به دست آورده مواضع محکم اما درعين حال توام با رايزني سياسي گسترده را در قبال همسايه ابرقدرت خود در آبراه راهبردي درياي جنوبي چين اتخاذ کرده است. طبق گزارشهاي رسانهاي، مالزي مطمئن است که کشورهاي هممرز درياي جنوبي چين ميتوانند با پکن در مورد انعقاد يک قرارداد مشترک براي کاهش تنشها در اين دريا از طريق ايجاد يک آييننامه ويژه رفتاري به توافق برسند. اختلافات ارضي در درياي جنوبي چين سابقهاي ديرينه دارد. پکن تقريبا بر کل دريا و کشورهاي ويتنام، فيليپين، مالزي، برونئي و تايوان هريک بر بخشهايي از آن ادعاي مالکيت دارند، همچنين اين کشورها بر سر جزاير غني از نفت و گاز اسپراتلي و پارسل با يکديگر اختلافنظر دارند. همسايگان اين دريا هشدار دادهاند که رخدادهاي موجود دراين حوضه آبي سبب سلب اعتماد شده و بايد براي جلب اعتماد اقدامات جدي انجام شود. کشورهاي «آسه آن» درعين حال معتقدند که بروز هر نوع منازعه در اين آبراه بهشدت امنيت کشورهاي منطقه را به خطر خواهد انداخت و از اين رو بر حلوفصل اختلافات از طريق ديپلماتيک و گفتوگوهاي مستمر تاکيد دارند. سيف الدين عبدا... وزير امور خارجه مالزي در اين زمينه گفته است که اين کشور بسيار اميدوار است تا در مدت سهسال آينده و يا در زماني کمتر از آن، آييننامه ويژه تردد ميان همسايگان اين آبراه به امضا رسد که علاوه بر همسايگان ابرقدرتهاي حاضر در اين دريا نيز ضرورت دارد به آن توجه کافي داشته باشند. درياي جنوبي چين يکي از مهمترين آبراهههاي بينالمللي و استراتژيک جهان با ارزش تجارت بيش از 3ميليارد دلار در سال است. کشورهاي عضو اتحاديه جنوب شرق آسيا «آسه آن» در اجلاس اخير سران اين اتحاديه در ماه مه گذشته تاکيد کردند که افزايش تنشها در اين آبراهه صلح و امنيت منطقه را به خطر مياندازد و همه آنها خواستار گفتوگوهاي مستر با چين براي نيل به يک توافقنامه مشترک براي ايجاد يک دستورالعمل واحد رفتاري تردد آبي- هوايي در اين عرصه بودهاند. در جريان اين اجلاس اعلام شد که چين و کشورهاي «آسه آن» براي توافق به يک پيشنويس در مورد اين آييننامه ويژه همچنان به رايزنيهاي خود ادامه خواهند داد. آمريکا با سوءاستفاده از اختلافات موجود ميان همسايگان درياي جنوبي چين، ناوگان نظامياش را به اين آبها اعزام کرده و در يکسال اخير تلاش هاي بسياري را به کار گرفته تا با اعمال نفوذ و فشار در کشورهاي صاحب مرز در اين پهنه آبي و يا حتي اعضاي دهگانه «آسه آن»، فشارها عليه چين را شدت بخشد و دست برتر را در جنگ تجاري با پکن به دست آورد. دولت ترامپ در اين مسير بهتازگي به سياستهاي اعمال فشار از طريق تجارت نيز روي آورده است. واشنگتن در تازهترين اقدام با اعمال ماليات بر واردات فولاد از ويتنام تهديد کرد که احتمالا سياست مشابهي را در مورد واردات برخي کشورهاي جنوب شرق آسيا از جمله مالزي و اندونزي به آمريکا به کار خواهد گرفت. سيفالدين عبدا... وزير امورخارجه مالزي پيشتر در حاشيه اجلاس اخير سران «آسه آن» گفت که احتمال دارد مالزي هدف اقدامات تنبيهي تجاري آمريکا قرار گيرد، که در اين صورت بايد گفت اين اقدام غيرمنصفانه و زورگيرانه است.
اردوغان خطاب به عمرانخان:
به حمايت از پاکستان ادامه ميدهيم
طبق اعلام رياستجمهوري ترکيه، رئيسجمهور اين کشور طي رايزني تلفني با نخستوزير پاکستان درباره لغو خودمختاري «جامو و کشمير» به او درباره تداوم حمايت آنکارا از اسلامآباد اطمينان داد. دفتر رياستجمهوري ترکيه در توضيح تماس تلفني عمرانخان، نخستوزير پاکستان با رجب طيب اردوغان اعلام کرد که رئيسجمهور ترکيه ضمن ابراز نگراني درباره تصميم هند براي لغو خودمختاري ايالت مورد مناقشه جامو و کشمير، خواستار گفتوگو بين اسلامآباد و دهلينو شده است. بنا بر گزارش خبرگزاري «آناتولي»، رجب طيب اردوغان رئيسجمهور ترکيه و نخستوزير پاکستان روز دوشنبه درباره اقدام دولت هند در خصوص لغو خودمختاري ايالت جامو و کشمير صحبت کردند. به گفته مدير ارتباطات دفتر رياستجمهوري ترکيه، عمرانخان با اردوغان تماس گرفته و او را در جريان اقدام دولت هند قرار داده است. طبق روايت اين مقام آنکارا، رئيسجمهور ترکيه در صحبت با عمرانخان، از پاکستان و هند خواست که روند گفتوگو بين يکديگر را تقويت کنند. پيشتر دفتر نخستوزير پاکستان خبر داده بود که نخستوزير اين کشور به اردوغان گفته بود: اقدام غيرقانوني هند پيامدهاي جدي براي امنيت و صلح منطقه دارد. بنا بر گزارش رسانههاي ترکيهاي، اردوغان طي گفتوگو با عمرانخان ضمن ابراز نگراني از وضعيت جاري به او درباره حمايت استوار آنکارا از اسلامآباد اطمينان داد. دولت هند در بيانيهاي که آميت شاه، وزير کشور هند در پارلمان آن را قرائت کرد، از لغو وضعيت ويژه ايالت جامو و کشمير خبر داد. اين مقام هندي گفت که اين ايالت که تاکنون خودمختار بوده، قرار است به دو منطقه به نامهاي «جامو و کشمير» با پارلمان محلي و «لداک» بدون پارلمان محلي تقسيم شود. طي دهههاي گذشته، بر سر ايالت جامو و کشمير که تحت کنترل هند و از منطقه بزرگتر کشمير است، بين دهلينو، اسلامآباد و پکن مناقشات و حتي جنگهايي حادث شده است. لغو وضعيت خودمختاري جامو و کشمير، واکنش نخستوزير پاکستان را بهدنبال داشت. او در بيانيهاي با انتقاد از اين اقدام هند، آن را نقض آشکار قطعنامههاي شوراي امنيت سازمان ملل خواند و تاکيد کرد که اين موضوع موجب تنش بيشتر در روابط دو کشور خواهد شد.
