آرمانملي-سوسن يحييپور: حذف صفر از پول ملي که براي اولينبار در دهه 70 مطرح شد، سرانجام در جلسه چهارشنبه هفته گذشته هيات دولت که به رياست حسن روحاني برگزار شده بود، به تصويب دولتمردان رسيد تا در مرحله بعد به بهارستاننشينها واگذار شود. بررسي نظرات مجلسيها که اين تصميم را اولويت اقتصاد کشور در شرايط فعلي نميدانند، احتمال تصويب آن را در خانه ملت کاهش ميدهد. حتي برخي از آنها از دولت خواستهاند بهجاي حذف صفر، حقوقهاي نجومي را حذف کند. با اين حال، مهرداد بائوج لاهوتي، بهتازگي خبر از موافقت قوه مقننه با حذف چهار صفر داده است. به گفته او، اين امر نهتنها معايبي ندارد بلکه محاسني نيز دارد. از مجلسيها که بگذريم؛ عمده کارشناسان اقتصادي نامآشنا حذف صفر از پول ملي را منوط به انجام اصلاحات اقتصادي ميدانند. در همين زمينه، علياکبر نيکواقبال، اقتصاددان و استاد دانشگاه، با ارسال يادداشتي به «آرمانملي» اظهار کرد که «به طور کلي، صاحبنظران اقتصادي متفقالقول هستند که حذف صفرها از پول ملي بايد فقط در چارچوب يک استراتژي (راهبرد يا رهنمود) و بستهاي از اصلاحات اقتصادي با هدف کاهش بدهيها و کسري بودجه دولت و همراه با آن، مهار جدي رشد نقدينگي، تنشزدايي سياسي و به همراه آن جذب سرمايهگذاري خارجي و افزايش اعتماد و اطمينان عمومي به رشد اقتصادي کشور در سايه اصلاحات در نظام اداري و بهويژه در نظام بانکي کشور تهيه و تدوين و به اجرا گذاشته شود.» محمد طبيبيان نيز در کانال تلگرامي خود يادآور شد که «در شرايط فعلى بار هزينه چاپ ميليونها برگ اسكناس و ضرب ميليونها سكه جديد را هم به همراه دارد كه به يك معضل جديد تبديل ميشود؛ مانند تجديد كارتهاى ملى.» اما اين لايحه در صورت تصويبشدن در صحن مجلس چه تاثيري بر بازارهاي مالي از جمله بازار سرمايه دارد؟ کارشناسان اين بازار آثار اين تصميم را به دو دسته کوتاهمدت و بلندمدت تقسيمبندي ميکنند.
آثار کوتاهمدت و بلندمدت
در همين زمينه، يک کارشناس بازار سرمايه گفت: تغيير واحد پول ملي اگرچه در ابتداي امر موجب افزايش تورم و انتظارات تورمي ميشود اما اگر در قالب برنامه ثبات مالي اجرا شود، به تدريج موجب کاهش تورم و افزايش اعتماد عمومي به پول ملي ميشود. نادي قومي، در ادامه به ايسنا، اظهار کرد: وقتي که مردم قدرت خريد پولشان را با پولهاي خارجي مقايسه ميکنند غرور و اعتماد به نفسشان افزايش مييابد. اثر آن روي بازار سرمايه به صورت کوتاهمدت و بلندمدت است. او اضافه کرد: در حال حاضر برخي از شرکتها زير ارزش اسمي يا نزديک به ارزش اسميشان معامله ميشوند که قاعدتا تاثير کوتاهمدت مثبت روي اين شرکتها و نيز کل بازار دارد. اما در بلندمدت حذف تورم موجب تحرک کمتر بازار سرمايه ميشود. اين کارشناس بازار سرمايه ادامه داد: در حال حاضر تورم و کاهش ارزش پول ملي عامل اصلي حرکت بازار سهام قلمداد ميشود که در صورت حذف آن محرکهاي اصلي بازار سرمايه بايد نقشآفرين شوند. در يک بازار سرمايه مدرن با نرخ تورم پايين، آنچه موجب رشد قيمت سهام شرکتها ميشود، رشد بهرهوري توليد کالا و خدمات، توسعه بازار فروش محصولات و کاهش ريسک است؛ بنابراين شرکتي با رشد قيمت مواجه ميشود که بتواند يک محصول قابل رقابت و با کيفيت با يک قيمت معقول توليد کند. اين موضوع کمتر در بازار سرمايه کشور حاکم بوده است. فردين آقابزرگي، ديگر کارشناس بازار سرمايه نيز پيش از اين درباره تاثير احتمالي بحث حذف صفر از پول ملي بر بازار سرمايه و رفتار سرمايهگذاران اين بازار گفته بود: اين مساله نميتواند تاثيري روي بازار سهام داشته باشد. آقابزرگي در ادامه، اظهار کرد: درمورد وضعيت سهام و معاملات از آن جاييکه بحث مقايسه قيمتها قبل از حذف چهار صفر مطرح ميشود ممکن است اين ذهنيت وجود داشته باشد که آن دسته از سهامي که قيمت آنها نسبت به ارزش اسمي فعلي يعني 100 تومان کمتر است، داراي آمادگي رواني جذب سرمايه باشند. او تاکيد کرد: جلوگيري از تغييرات مداوم ميتواند يکي از محورهاي تعيينکننده براي موفقيت سياستهاي پولي و مالي باشد.