آرمان ملي- امير داداشي: رشد شتاب کاهش نرخ ارز از ابتداي سال جاري باعث شده تا دلالان اين بازار تکاپوي بيشتري نسبت به سال قبل از خود نشان دهند، تکاپويي که با سياستهاي بانک مرکزي خنثي شده و چراغ بازار ارز را براي سفتهبازان خاموش کرده است. آنطور که بانک مرکزي در آخرين گزارش رسمي خود آورده است نرخ دلار در سومين ماه سال کاهش 5/7 درصدي را تجربه کرده است. اين در حالي است که در اين ماه نرخها همچنان در محدوده 13 هزار تومان قرار داشتند و هنوز به کانال 11 هزار تومان بازنگشته بودند. حال پس از بينتيجهبودن پاتکهاي دلالان به بانک مرکزي، به نظر ميرسد که ديگر اين بازار جذابيت خود را براي دلالان از دست داده و بسياري از سفتهبازان خرد و کلان بازار ارز بار خود را براي کوچ به ساير بازارها بستهاند. در اين بين با قفلشدن بازارهاي سکه، طلا، مسکن و خودرو، به نظر ميرسد اکنون بورس بهترين بازار براي سرمايهگذاري اين افراد است، اقدامي که اگر در بلندمدت اتفاق افتد مقدمات رونق بورس و رشد توليد را فراهم ميکند. اين امر مشروط بر آن است که مسئولان همچنان جذابيت بازارهاي غيرمولد را پايين نگه دارند و نقدينگي موجود را به سمت توليد هدايت کنند.
بررسيهاي انجامشده از شرايط بازارهاي مختلف در طول يک سال اخير نشان ميدهد که بورس همچنان گوي سبقت را از ساير بازارهاي موازي ربوده و بهعنوان پيشتاز اقتصاد حرکت ميکند. در حالي که شاخص بازار سرمايه در طول مدت مورد اشاره رشد 3/2 برابري را تجربه کرده، بازارهاي مسکن، طلا و دلار بهترتيب رشد قيمت 9/1، 6/1 و 4/1 برابري قيمت را تجربه پشت سر گذاشتهاند. همچنين نگاهي به معاملات صورتگرفته در اين بازارها نشان ميدهد که گويا مردم ديگر قدرت خريد مسکن را از دست دادهاند و سرمايه لازم را گاه حتي براي اجاره خانه هم ندارند. بازار طلا و سکه هم در مدت مورد اشاره سقف قيمتها را شکستند و به شکل حبابگونه به فعاليت خود ادامه دادند که در اين راستا خريداران به دليل پرريسکبودن اين بازار از ورود سرمايه خود به آن اجتناب کردند. مسير حرکتي دلار از ابتداي امسال نيز نشان ميدهد که سرمايهگذاري در آن معنايي جز زيان حتمي ندارد. به همين علت است که حتي دلالاني که سالها در اين بازار با برنامههاي اجرايي دولتهاي مختلف مقابله ميکردند و هر روز از ارزش پول ملي ميکاستند سرمايه خود را از اين بازار جمعآوري کرده و نيمنگاهي به ساير بازارها دارند. بازارهايي که دچار رکود شدهاند و ديگر نشانهاي از افزايش قيمت در آنها يافت نميشود. سفتهبازان اکنون بهخوبي ميدانند که قدرت خريد مردم هم به حدي کاهش يافته که ديگر پساندازي براي سرمايهگذاري در بازارهاي غيرمولد و خريد طلا، سکه، خانه و ... ندارند. از اين رو تالار شيشهاي با رکوردشکنيهايي که در سال جاري داشته سرمايهها را به سمت خود ميخواند و اکنون ميتوان از آن بهعنوان کمريسکترين بازار براي سرمايهگذاري در ايران ياد کرد. در اين بين سقوط معاملات مسکن باعث شده تا معاملات اوراق تسهيلات مسکن در بازار جان تازهاي بگيرد و روز گذشته نماد معاملاتي تسه 9711 (اوراق تسهيلات مسکن صادره در بهمن 97) روي نرخ 47 هزار و 500 تومان بايستد و بهعنوان گرانترين نماد اوراق تسهيلات مسکن معامله شود.
بازار نيازمند پادزهر آيندههراسي
اگر اين روزها سري به چهارراه استانبول و بازار فردوسي بزنيم و آن را با عکسهاي به يادگار مانده از مرداد سال گذشته مقايسه کنيم بهخوبي متوجه عمق آرامش بازار ميشويم. در حالي که درست در روزهاي گرم تابستان دماسنج بازار ارز به مرز ترکيدن رسيد، اين بازار در روزهاي مشابه امسال با تببرهاي بانک مرکزي مواجه شده و هواي بهاري به خود گرفته است. چنانکه ديگر دلالان بيش از هر زماني از سرمايهگذاري در اين بازار نااميد شدهاند و بهخوبي ميدانند ديگر روزهاي خوش دلار 18 هزار توماني را تجربه نخواهند کرد. البته اميد ميرود مسئولان علاوه بر سياستهاي اعمالي، با اجراي برنامههاي جديد نرخ ارز را به ثبات برسانند و پادزهر آيندههراسي را سرانجام به بازار تزرزيق کنند.