مصائب توفان شن در سیستان
آرمان ملي: بيترديد نام استان سيستان و بلوچستان با توفانهاي شن گره خورده و اين توفانهاي بسيار خطرناک براي مردم اين استان پديده بسيار عادي و روزانه است. مردمي که بايد 120 روز از سال را با ترس مدفون شدن خانه و کاشانه هايشان زير تلي از شن سپري کنند. خرداد که ميآيد صداي پاي بادهاي 120 روزه به گوش ميرسد، بادهايي که دنباله بادهاي موسمي هند هستند و وقتي به افغانستان ميرسند در بيابان تار اين کشور قدرت مي گيرند و با عبور از نواحي کم ارتفاعي چون دشت نااميد افغانستان وارد ايران مي شوند. اهالي بومي منطقه سيستان اين بادها را باد «لوار» مينامند، يعني بادي که در تابستان مي آيد.
چشممان به آسمان خشک شد
ديدن رنگ آبي آسمان اين روزها حسرت اهالي بومي سيستان است، مردمي که بين رنگ آسمان و زمينشان ديگر تفاوتي نيست. هرجا را که نگاه کني خاک است و شن و گاه اين شن تا نيمههاي پنجره خانه ها سرک ميکشد. مردماني که حالا از آمدن تابستان و بادهايش ميترسند. خشايار رامش از اهالي بومي منطقه ميگويد: مردم اين منطقه به آسمان چشم دوختهاند و براي چند دقيقه باران که آنها را از اين خاک خلاص کند لحظه شماري مي کنند. او از روزهاي طولاني که هوا در منطقه آلوده است و کسي براي رهايي مردمش کاري نمي کند خسته شده. به گفته او اهالي منطقه راهي جز مهاجرت ندارند و اگر اين شرايط ادامه يابد چارهانديشي براي تامين امنيت اين منطقه به يکي از چالشهاي اساسي تبديل خواهد شد.
توفانهاي شن، مانعي براي توسعه اقتصادي
توفانهاي دائمي سيستان و بلوچستان در تابستان حال صداي نماينده مردم اين شهر در مجلس را هم درآورده است. نماينده زاهدان در مجلس به «آرمان ملي» ميگويد: قرنهاست که مردم اين استان با توفانهاي شن دست و پنجه نرم ميکنند و اين توفانها بخشي از زندگي ما شده است، اما براي افرادي که قصد سرمايهگذاري و گردشگري در اين حوزه در استان را دارند توفانهاي شن عرصه را بر آنها تنگ کرده و يکي از دلايل توسعه نيافتگي اين استان پهناور و زيبا همين توفانها است. عليم يارمحمدي خاطرنشان کرد: بايد با مطالعه و عزم ملي مشکل شنهاي ريز و ماسههاي روان را حل کرد. با توجه به خشکساليهاي چند دهه اخير اين توفانها شدت بيشتري داشته و زندگي مردم را تحت الشعاع قرار دادهاند. خشک شدن هيرمند نقش قابل توجهي در تشديد اين توفانها و بادها داشت اما با توجه به بارندگيهاي امسال، مقدار آبي که از طريق هيرمند وارد درياچه هامون شد، بخشي از مناطقي که توليد ريزگرد ميکرد را حالا آب گرفته، ولي کليدر توفان شن تا سواحل درياي عمان پيش ميرود و بايد با مالچپاشي و روشهاي ديگر اين ريزگردها را کاهش داد، اما نابود نميشود. در بلوچستان مرکزي نيز ما جازموريان را داريم که آب آن کم و مرکز و منبع ريزگرد شده و بلوچستان را تحت الشعاع قرار داده است.نماينده زاهدان درباره تاثير توفانهاي شن بر افزايش آمار مهاجرت نيز خاطرنشان کرد: قطعا اين موضوع بر روي زندگي مردم تاثير ميگذارد و آنها را خسته ميکند؛ در خيلي از روزها مدارس بهدليل توفان شن تعطيل ميشوند و بيماريهاي تنفسي در بيمارستانها افزايش چشمگيري دارد و روي سلامت مردم تاثير منفي ميگذارد، از سوي ديگر خيلي از مغازهها و کشاورزان در اين روزها مغازهشان را ميبندند، پس با اين اوصاف مهاجرت مردم به استانهاي ديگر امري طبيعي است. ما در سالهاي قبل براي کنترل اين توفانها رديفهاي بودجهاي در مجلس تصويب کرديم، اما با کمبود اين بودجهها در کشور اين موضوع نيز با مشکلاتي همراه بوده و در تلاش هستيم که اين بودجه را هرچه سريعتر به استان سيستان و بلوچستان اختصاص دهيم.
جولان سل در غبار سيستان
به گفته مهران عبادتي، مدير شبکه بهداشت و درمان شهرستان هيرمند روستاهاي ديگري از جمله تپه کنيز، گمشاد، سراواني، شندل، صديف، سنچوري، قرقري، ميلک و سنجراني هم به شدت با بحران توفان شن مواجهند.او همچنين خاطر نشان کرد: اين شهرستان با جمعيتي افزون بر 77هزار نفر حدود 60 بيمار سل دارد. 11 مركز بهداشت در شهرستان هيرمند وجود دارد كه بهطور شبانه روزي مشغول خدمات رساني هستند. تمام مراحل تشخيص و درمان بيماري سل بهطور رايگان انجام مي شود. وي ادامه داد: هم مرزبودن شهرستان هيرمند با افغانستان كه از وضعيت بهداشتي مناسبي برخوردار نيست و همچنين خشكسالي هاي اخير و ريزگردها كه عامل مستعد كننده بيماري هستند سبب گسترش بيماري سل در اين منطقه شده است. افرادي كه همراه با سرفه طولاني مدت( بيش از سه هفته) داراي علائم عمومي از جمله تب، تعريق شبانه، كاهش وزن و كاهش اشتها، هستند بايد براي بررسي بيماري سل به پزشك مراجعه كنند.
