همچنين در هر سال 60هزار نفر در کشور بهدليل مصرف مواد دخاني فوت ميکنند. طبق آمار ايرانيان سالانه حداقل هشتهزار و 300ميليارد تومان خرج مصرف سيگار ميکنند و هر سال 30هزارميليارد تومان در کشور صرف بيماريها و درمان ناشي از مصرف سيگار ميشود. بر اساس اين طرح در سالهاي 90 و 91 هفتهزارميليارد تومان براي درمان سرطانهاي ناشي از استعمال دخانيات هزينه شده است. با توجه به آنچه تابهحال گفته شد در هر سال بهطور ميانگين 40هزارميليارد تومان در کشور هزينه ميشود تا بيماري هاي ناشي از مصرف سيگار خريداري شود. بر اساس آمارهاي منتشر شده در 20 سال گذشته سن شروع اعتياد به سيگار در کشور حدود اوايل دهه دوم زندگي افراد بوده است اما در مدت زمان پنج سال اخير ، اين شاخص به سن 13 سالگي کاهش پيدا کرده است.
مجلس ورود پيدا ميکند
يک عضو کميسيون بهداشت و درمان مجلس شوراي اسلامي با تاکيد بر اينکه اختصاص ارز دولتي براي واردات سيگار قابل قبول نيست و بايد دولت به اين موضوع ورود پيدا کند، اظهار کرد: واردات سيگار با ارز دولتي منافع مادي براي گروهي از افراد دارد که دولت بايد در اين نوع تخصيص تجديدنظر کرده و مجلس شوراي اسلامي هم در اين مورد موضعگيري کند.محمدنعيم امينيفرد افزود: تجارت مواد دخاني تجارتي با گردش مالي زياد در دنياست که در کشور ما هم گردش مالي قابل توجهي دارد. به هرحال دخانيات نيازي هرچند کاذب در کشور ما است؛ استفاده از توتون هم قانوني است پس بايد قبل از هر چيزي با فرهنگسازي به سمت کاهش مصرف دخانيات رفت چون ما عوارض مصرف سيگار را بالا بردهايم تا جبران ضررهاي استفاده از آن شود کما اينکه عوارض انساني استفاده از دخانيات قابل جبران نيست، چون مصرف مواد دخاني هزينههاي سنگيني به اقتصاد و سلامت وارد کرده و باعث شيوع بيماريهاي قلبي، عروقي و تنفسي ميشود که جامعه درگير آن بوده و مردم در پي اين موضوع بيماريهاي مزمن را ميگيرند.
افزايش مصرف دخانيات در قشر جوان
يک جامعهشناس در اين باره ميگويد: قشر جوان به مصرف دخانيات رغبت بيشتري دارد چرا كه وقتي فرد به ميانسالي ميرسد بيشتر به فكر سلامتي خود است و نميخواهد دچار بيماري شود. حجت الله اميني در ادامه خاطرنشان کرد: در ايران حدود 11درصد افراد جامعه كه در سن بالاي 15 سال قرار دارند، سيگار را روزانه مصرف ميكنند و اين ميزان در مردان 20درصد و در زنان 2درصد است. اين آمار با اضافه كردن قليان به آن رقم بيشتري پيدا مي كند زيرا تجربه مصرف قليان و سيگار در 50درصد افراد جامعه وجود دارد. مصرف سيگار در كشور كاهش پيدا نكرده بلكه جامعه با افزايش مصرف قليان نيز روبهرو شده است زيرا در سال هاي اخير خانواده ها قليان را بهعنوان يك روش براي وقت گذراني و تفريح استفاده ميكنند و قبح مصرف آن از ميان رفته است و همچنين شركت هاي دخانياتي برنامه ريزي و فعاليت هايي براي ترويج رفتارهاي جديد مصرف داشتهاند كه اين تبليغات مصرف را در كشور بالا برده است.او درباره دلايل افزايش آمار مصرف دخانيات نيز اظهار کرد: گروه همسالان و دوستان نقش مهمي در گرايش دختران نوجوان به مصرف دخانيات دارند. سن نوجواني يكي از خطرناكترين دوره هايي است كه فرد تحت تاثير اطرافيان خود قرار مي گيرد، از اين رو ميتواند بهعنوان عاملي در سيگاري شدن دختران نوجوان باشد. در اين سن دختران با حضور در گروه همسالان، مهماني ها و مكان هاي ديگر كه نظارت خاصي از طرف خانواده ها روي آن وجود ندارد، با كشيدن سيگار بهصورت تفريحي به اين ماده دخاني گرايش پيدا ميكنند كه در مرحله بعد به مواد ديگر اعتيادآور دچار مي شوند زيرا سيگار دروازه ورود نوجوانان به مواد مخدر ديگر است. مدرسه نيز بهعنوان يك نهاد نقش مهمي در جلوگيري از مصرف دخانيات از طرف دختران نوجوان دارد؛ يعني در صورتي كه مدير و معلم در مدرسه از قدرت كافي برخوردار باشند، ميتوانند بهعنوان عاملي بازدارنده تبديل شوند اما امروزه اقتدار آنها در مدرسه ها از ميان رفته است و نوجوانان حرف شنوي كمتري از معلمان و مديران خود دارند.
نقش اشتغال و تجردگرايي
حجت الله اميني همچنين با اشاره به اينکه تجردگرايي بهويژه در ميان جوانان افزايش پيدا كرده است كه اين امر باعث مي شود تا اين قشر وقت كمتري را در ميان خانواده خود باشند و با زندگي مجردي و حضور در ميان گروه همسالان به مصرف دخانيات گرايش پيدا كنند، خاطرنشان کرد: البته نداشتن شغل مناسب و نااميدي باعث نوعي سرخوردگي در افراد شده است كه براي فرار از اين مشكل هايي كه در جامعه براي آنها پيش ميآيد به زندگي مجردي و حضور در گروههاي مختلف روي مي آورند در نتيجه براي اينكه خود را ثابت كنند و اينكه نشان دهند چيزي از آنها كم ندارند دخانيات مصرف ميكنند. همچنين غم پراكنيهايي كه رسانه ها، فضاي مجازي و ... در جامعه به وجود مي آورند باعث شده است تا نوجوانان نيز به نوعي گرفتار آن شوند و براي فرار از آنها مصرف سيگار و قليان را بهصورت تفريحي شروع كنند كه اين امر به مرور زمان افزايش مي يابد.اين جامعه شناس آسيبهاي اجتماعي درباره راهکار موثر براي کاهش مصرف مواد دخاني در ميان جوانان گفت: يكي از راهكارهايي كه براي جلوگيري از مصرف دخانيات در نوجوانان و جوانان بايد اعمال شود، توجه به روحيه آنها و ايجاد شادي در جامعه است. نوجوانان نياز به سرگرمي و ايجاد شادي در جامعه دارند كه اين مهم هم با آگاهي دادن به خانواده ها، نهادهاي آموزشي و ... امكان پذير خواهد بود.