آرمان ملی-حسین لطفالهی: سیاستهای واشنگتن در قبال تهران، روند ثابتی پیدا کرده. هر چند وقت یک بار یکی از مقامات کاخ سفید از آمادگی آمریکا برای مذاکره بدون پیش شرط با ایران سخن میگوید و به فاصله چند روز تحریمهایی تازه علیه ایران اعمال میشود. ایالات متحده تلاش دارد با این روش نشان دهد که ایران مخالف حل مسأله به روش دیپلماتیک است و راه تنش و درگیری را دنبال میکند؛ در حالی که نگاهی به سناریوسازیهای اخیر کاخ سفید در منطقه، نظیر حمله به نفتکش ژاپنی و نقض حریم هوایی توسط پهپاد آمریکایی نشان میدهد که مجموعه این رفتارهای آمریکا از دعوت به مذاکره گرفته تا تحریک ایران به آغاز درگیری نظامی، در قالب طرح آمریکاییها برای اجماعسازی علیه ایران و تضعیف جمهوری اسلامی انجام میگیرد. روز جمعه، 4 مرداد مایک پمپئو برای چندمین بار از آمادگی آمریکا برای مذاکره بدون پیش شرط با ایران سخن گفت. وزیر امور خارجه آمریکا در گفتوگویی که با شبکه بلومبرگ داشت مجدداً برای حضور یافتن در تلویزیون ایران تمایل نشان داد و گفت که آماده است به تهران بیاید و در تلویزیون ایران «با خوشحالی»، استدلال آمریکا برای تحریمها را توضیح دهد. پمپئو
مدعی شد که از فرصت گفتوگوی مستقیم با مردم ایران درباره آنچه حکومتشان انجام داده و آسیبی که به ایران وارد کرده، استقبال خواهد کرد. او در ادامه با هدف قرار دادن جایگاه وزیر امور خارجه در ایران و تلاش دوباره برای اختلاف افکنی میان نهادهای انتخابی کشور با دیگر نهادها، محمدجواد ظریف را فاقد اختیارات لازم برای مذاکره توصیف کرد و گفت: «ظریف به اندازهای مسئول دولت ایران است که مردی بر روی ماه میتواند باشد و سرانجام [کارها] از سوی کسان دیگری مدیریت میشود». آمریکاییها که هدف اصلیشان از تحریم ایران، نه پرونده هستهای که تضعیف قدرت منطقهای کشورمان است، میخواهند با افزایش فشارهای اقتصادی و سیاسی تهران را وادار به پذیرش توافقی جدید کنند. پمپئو میگوید: ما میخواهیم رفتار حکومت ایران تغییر کند تا مردم ایران سرانجام بتوانند به آنچه سزاوارشان است، دست یابند. او همچنین در گفتوگو با فاکس نیوز تصریح کرد: «هدف ما این است که کاری کنیم همه همان گونه که ما خطرات را درک میکنیم، آن را درک کنند و ما باید اقداماتی مشابه برای مقابله با این تهدیدها انجام دهیم».
استراتژی جنگ فرسایشی
فریدون مجلسی، دیپلمات پیشین و تحلیلگر مسائل بینالمللی به «آرمان ملی» میگوید که اظهارنظرهای متناقض آمریکاییها در قالب یک کل ثابت تعریف میشود. او معتقد است که همه این رفتارهای مقامات آمریکایی را باید در خدمت جنگ فرسایشی آنها علیه ایران دانست. مجلسی تصریح میکند: «برنامه اصلی آمریکا علیه ایران، جنگ فرسایشی است و در دو سه سال اخیر این روش ثابت آمریکا بوده. صحنه اصلی درگیری هم اقتصاد است. در این جنگ ایالات متحده اصراری ندارد که هر چه سریعتر به نتیجه برسد؛ زیرا تحریمها هرروز ایران را ضعیفتر میکند و هدف آمریکا آن است که تضعیف ایران تا زمان بیخطر شدن این کشور برای منافع ایالات متحده ادامه یابد». او تأکید دارد که مسأله اصلی آمریکا با ایران، هستهای نیست و اختلاف اصلی میان دو کشور به مسأله اسرائیل بازمیگردد. مجلسی میگوید نفوذ و افزایش قدرت منطقهای ایران سبب شده بود که ایالات متحده از امنیت متحد دیرین خود احساس خطر کند و در پی آن برآید که جلوی ادامه نفوذ ایران را بگیرد. به گفته مجلسی، ادامه این جنگ فرسایشی به هیچ وجه به نفع ایران نیست؛ چرا که با روی کار آمدن جانسون و عزم انگلستان برای حضور دریایی در
خلیج فارس و دریای عمان شرایط را بدتر از قبل خواهد کرد. این تحلیلگر با بیان اینکه زمینگیر شدن کشتی ایرانی در برزیل به سبب نرسیدن سوخت و لغو پرواز تهران-پاریس نشانههایی از سختتر شدن شرایط است، تصریح میکند: در کوتاه مدت مصالحهای در کار نخواهد بود.
ادامه تلاشهای میانجیگران منطقهای
با ورود احتمالی ناوگانهای انگلیس و دیگر کشورهای اروپایی به خلیج فارس، عملا تمام منطقه تحت تاثیر تنش میان ایران و متحدان آمریکا قرار خواهد گرفت. به همین دلیل کشورهای ثالث تلاش دارند با میانجیگری از سطح تنشها بکاهند تا منافعشان به خطر نیفتد. در همین راستا بن علوی، وزیر خارجه عمان با محمد جواد ظریف دیدار و گفتوگو خواهد کرد. بر اساس اعلام وزارت امور خارجه عمان محور اصلی گفتوگوهای طرفین در رابطه با تحولات اخیر منطقه خواهد بود. گفته میشود قطر نیز در تلاش است تا در مذاکره همزمان با تهران و واشنگتن، نقش خود را به عنوان میانجی ایفا کند. روزنامه العرب چاپ لندن اعلام کرد که کشور قطر هرچند با تاخیر به دنبال میانجیگری میان تهران و واشنگتن است و برخیها معتقدند که سفر تمیم بن حمد، امیر قطر به واشنگتن و دیدار با دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا در همین راستاست. براساس این گزارش، روزنامه دیلی پست نیز به نقل از یک مسئول در سفارت قطر در واشنگتن اعلام کرد که شیخ تمیم بن حمد تلاش دارد مقدمات انجام مذاکره میان ایران و آمریکا را فراهم کند. از سوی دیگر شیخ جاسم بن منصور آل ثانی، وابسته رسانهای سفارت قطر در واشنگتن گفت که
پیشنهاد انجام وساطت مستقل میان تهران و واشنگتن را دادیم اما کاخ سفید در رابطه با انجام مذاکره با ایران در آینده نزدیک شک دارد.