مخالفان برجام در دورزدن تحریمها منافع داشتند
سازوکاری که اروپا به نام اینستکس طراحی کرده، نمیتواند کارساز باشد؛ چون اصلا کالای نفت و گاز و مواردی که مربوط به تحریمهاست را در بر نمیگیرد و فقط درباره کالاهای اساسی و دارو که از ابتدا مشمول تحریم نبوده کاربرد دارد که آن هم هنوز با وجود اینکه اعلام کردند اجرایی شده، اما به طور موثر اقداماتی را در این خصوص شاهد نبودهایم. اروپاییها بیشتر منتظر آن هستند که ایران به خواسته آنان پاسخ دهد؛ از جمله تصویب لوایح FATF؛ با وجود اینکه دو ماه دیگر اروپا فرصت را تمدید کرده، اما گمان نمیکنم با توجه به مخالفتهایی که در درون کشور از سوی کسانی که از راه دورزدن تحریمها با رانت و ارتباط با قدرتهای سیاسی و اقتصادی و اطلاعاتی، سرمایههای گزافی اندوختند، اجازه دهند FATF تصویب و اجرایی شود. همه این گروهها مخالف برجام بودند، چون در دورزدن تحریمها منافع بسیاری داشتند. اینکه در آینده چه خواهد شد، منوط به اتخاذ دیپلماسی تلطیفآمیزی از سوی طرفهای درگیر است تا از شدت تنشها کاسته شود و راه مذاکره هموار شود. در غیر این صورت با افزایش اقدامات تنشزایی که هر روز در منطقه خلیج فارس شاهدیم، نمیتوان آینده امیدبخشی را مخصوصا
برای کشورهای منطقه بهویژه ایران که در مرکز تنشهاست پیشبینی کرد. حالا که ترامپ فشارهای خود را زیاد کرده و به طور سختگیرانهای تحریمها را بیشتر کرده و تهدید کرده که درآمد نفت ایران را به صفر میرساند، در اینجا مسئولان ایران ناگزیر هستند که بودجه را بدون نفت تنظیم کنند. این چیزی نیست که طبق یک استراتژی معین تصمیم گرفته شده باشد. زیرا با اعمال تحریمهای جهانی، به صفر رساندن درآمدهای نفتی در بودجه، یک اجبار است. این مساله جدید هم نیست؛ در برنامههای توسعه اقتصادی و بهویژه از برنامه چهارم و پنجم، عدم وابستگی به نفت در بودجه جزو سیاستهای کلی نظام بوده است، ولی هیچگاه این اتفاق نیفتاد و متاسفانه در جهت وابستگی بیشتر بودجه به درآمدهای نفتی حرکت کردیم. همانطور که میدانید، مهمترین درآمدهای بودجه در کشورهای پیشرفته، مالیات است. یعنی تقریبا بین ٨٠ تا٩٠درصد تمام درآمدها در بودجه از طریق مالیات تامین میشود؛ اما در ایران خامفروشی از سالها پیش جزو درآمدهای دولت بوده است. برآورد درآمدهای نفتی در بودجههای سالیانه بسیار خوشبینانه و غیرواقعی بوده، زیرا قیمت نفت تحت تاثیر تحولات بازارهای جهانی قرار داشته و ما
تعیینکننده قیمت نبودهایم؛ بنابراین اکثرا قیمت هر بشکه نفت و میزان صادرات نفتی که در بودجه پیشبینی میشده، عمدتا محقق نمیشده است. نظام مالیاتی باید طی این سالها تقویت میشد؛ به دلیل اینکه نظام مالیاتی کشور، نظام مالیاتی فشل و معیوبی است و با وجود اینکه سالها صحبت از اصلاح نظام مالیاتی بوده، اما متاسفانه مالیاتگریزی در کشور حدی نمیشناسد. متاسفانه به دلیل کمبود منابع ریالی از مالیات، وابستگی دولت به نفت بیشتر شده و با رشد دیوانسالاری، هزینههای آن افزایش یافته که از محل درآمدهای نفتی تامین میشود و متاسفانه طی سالها بخش بزرگی از این درآمدهای ارزی اتلاف شده است.
منبع: خبرآنلاین
