حذف نرخ‌های چندگانه ارزی

در مورد تحولات اخير بازار ارز، بايد به يک نکته مهم اشاره کنم؛ در حال حاضر بازار ارز روند نزولي را در پيش گرفته است، اگر ما بتوانيم اين روند را حفظ کنيم، آن وقت بايد از کاهش نرخ ارز خوشحال باشيم. نوساني که در بازار ارز مشاهده مي‌شود، نگران‌کننده است. ثبات نرخ ارز مهم‌تر از کاهش نرخ ارز است؛ به اين معنا که فعالان اقتصادي بتوانند رويدادهاي بازار را پيش‌بيني کنند و بر اساس آن برنامه‌ريزي اقتصادي انجام دهند. بالا بودن نوسان در بازار ارز به‌هيچ‌وجه براي فعاليت اقتصادي مطلوب نيست. مديريت بانک مرکزي در اين زمينه بايد به نحوي باشد که بتواند نوسان بازار را به حداقل برساند تا امکان برنامه‌ريزي براي بازيگران بازار ارز فراهم شود. دلايل متعددي نيز باعث کاهش نرخ ارز در بازار شده است؛ به‌گونه‌اي که نرخ دلار طي روزهاي گذشته وارد کانال 11هزار تومان شده و نرخ سکه نيز به‌تبع آن کاهش قابل توجهي پيدا کرده است. از جمله اين دلايل مي‌توان به نزديک‌شدن نرخ ارز بازار آزاد به نرخ ارز نيمايي اشاره کرد که باعث شده بخش عرضه ارز تقويت شود و بيشتر ارز حاصل از صادرات به کشور بازگردد و به نوعي خود اين عرضه منتج به پايين آمدن نرخ ارز شده است. دليل ديگري که سبب کاهش نرخ ارز طي روزهاي گذشته شده، مديريت طرف تقاضاست. با توجه به مديريتي که بانک مرکزي در بازار اعمال کرده است، بحث سفته‌بازي هم تا حدودي در اين بازار کاهش يافته است. در ضمن، آثار هيجانات سياسي هم تخليه شده است و تهديدهايي که عملا امروز مطرح مي‌شوند آثاري به مراتب کمتر از گذشته بر بازار ارز ايران دارند. اينها از جمله دلايل کاهش نرخ ارز در بازار هستند. تاکيد مي‌کنم به حداقل‌رساندن نوسانات به معناي اعمال مديريت درست در بازار ارز است. ثبات بازار به فعالان اقتصادي قدرت پيش‌بيني مي‌دهد. به‌عنوان مثال، يک فعال اقتصادي بايد بداند که بهاي ارز طي سه ماه آينده در چه محدوده‌اي قرار مي‌گيرد تا بتواند برنامه‌ريزي خودش را تنظيم کند. مساله بعدي که بايد به آن اشاره کنم؛ موضوع چند نرخي بودن ارز است. چند نرخي بودن منشأ رانت و فساد است. پرسش اينجاست که آيا کالاهايي که به آنها ارز 4200 توماني تخصيص مي‌يابد با همان قيمت‌هايي که مورد نظر دولت است به دست مصرف‌کننده مي‌رسد؟ قطعا اينگونه نيست و کالاي ارزان با قيمت مورد نظر و مطلوب دولت به دست مردم نمي‌رسد. بنابراين، بهترين حالت اين است که ما نرخ‌هاي چندگانه براي ارز را حذف کنيم و به يک نرخ واحد برسيم. اگر افرادي هم هستند که از بابت ارز تک نرخي آسيب مي‌بينند بايد به آنها به صورت مستقيم يارانه پرداخت شود؛ اين امر کمک‌کننده خواهد بود. چون نرخ‌هاي چندگانه باعث گسترش رانت و فساد در اقتصاد ايران مي‌شوند.