کاسبان جنگ و تحریم
آرمان ملي- محمد لطفالهي: پس از امضاي برجام، روابط ايران و انگلستان هيچگاه تا اين اندازه متشنج نبود. به آخر رسيدن کار برجام، بحراني شدن وضعيت برگزيت، استعفاي ترزا مي و نزديک شدن هر چه بيشتر سياستهاي لندن به واشنگتن سبب شد تا دوباره روابط ايران و انگلستان که به نوعي پس از برجام ترميم شده بود، دچار تنش شود. پس از شکست طرح برگزيت و اختلافاتي که ميان لندن و بروکسل بر سر مسائل قاره سبز پيش آمد، دولتمردان انگليسي بيش از پيش از سياستهاي اتحاديه اروپا فاصله گرفتند و تلاش کردند با نزديکي به ايالات متحده منافع خود را تأمين کنند. يکي از پيامدهاي نزديکي لندن و واشنگتن، همراهي انگلستان با آمريکا در موضوع تحريم ايران بود؛ موضوعي که ابتدا حالت نهاني داشت و سرانجام با توقيف ابرنفتکش ايراني «گريس 1» علني شد. انگلستان با توقيف نفتکش ايراني نشان داد که عملا در حال همکاري با دولت ترامپ و «گروه بي» است و در اين راه نيز از هيچ تلاشي فروگذار نميکند. در اين شرايط ايران ابتدا با تکيه بر استدلالهاي حقوقي و ديپلماسي، تلاش داشت تا مسأله حل شود اما اصرار انگلستان بر زيرپا گذاشتن منافع ايران سبب شد که در نهايت ايران نيز با توقيف يک کشتي انگليسي در تنگه هرمز پاسخي درخور به زورگوييهاي لندن دهد. پيشتر نيز ايران در پاسخ به جاسوسي هوايي آمريکا از مرزهاي جمهوري اسلامي، يک پهپاد آمريکايي را سرنگون کرده بود. کشورهاي غربي در واکنش به اين اتفاق از ايجاد ائتلافي نظامي براي حفظ امنيت کشتيراني سخن گفتند و از احتمال ورود اين نيروهاي نظامي به خليج فارس و درياي عمان خبر دادند. در چنين شرايطي وقوع درگيري نظامي بر اثر حوادث ناگهاني بعيد به نظر نميرسد و امکان دارد اشتباهي فردي از سوي هر کدام از نيروهاي خارجي حاضر در منطقه جرقهاي براي آغاز جنگ باشد.
حمله به صلحطلبان؟
در چنين وضعيتي، اين وظيفه صلحطلبان و دغدغهمندان ايران است که به هر نحوي، تلاش کنند تنشها کاهش يابد و عقلانيت در روابط ميان کشورها حاکم شود. در همين راستا رئيس دولت اصلاحات در سرمقاله روزنامه انگليسي زبان گاردين از لزوم پرهيز از جنگ افروزي و فاجعهآفريني نوشت و تأکيد کرد که با توجه به سطح بالاي تنش کنوني در منطقه خليجفارس، شرايط «شکننده و انفجاري» است. وي نوشت: «ضمن ابراز نگراني شديد نسبت به چشمانداز پيشروي ملت ايران و ملتهاي منطقه، از همه آنان که در آمريکا و سراسر جهان حسن نيت دارند و گفتوگوي تمدنها و صلح را جايگزين برخورد تمدنها و جنگ ميخواهند، دعوت ميکنم براي تشکيل ائتلاف براي صلح بسيج شوند تا صداي نه به جنگ با ايران را بلند کنند». با اين وجود، سرمقاله رئيسجمهور پيشين کشورمان که جز براي دور کردن سايه جنگ از سر ايران و همراه کردن افکار عمومي جهان در اين راه، نوشته نشده بود نيز از حملات برخي جريانهاي داخلي در امان نماند. روزنامه منسوب به دانشگاه آزاد اسلامي، روز چهارشنبه در گزارشي ديدگاه صلحطلبان و فعالان ضد جنگ را نکوهش کرد و با اشاره به سرمقاله رئيسجمهور پيشين ايران در گاردين، او را «کاسب ترس» خواند. فرهيختگان نوشت: «اصلاحطلبان ميخواهند توليدکننده فضايي ملتهب توام با نگراني براي مردم باشند و بلافاصله بعد از ايجاد اين فضا بگويند که اي مردم اگر ميخواهيد از جنگ دور شويد، به ما گرايش داشته باشيد. هدف اين جريان اتهامزني به گروههاي ديگر در کشور است و ميخواهد ديگران را به ايجاد فضاي امنيتي متهم کند. اصلاحطلبان تلاش ميکنند مردم را از ايجاد فضايي دروغين که در آن زندگي براي مردم سخت و دشوارتر از امروز خواهد شد، بيم دهند».
زيست در بحران؟
اين رسانه مدعي است که تلاش اصلاحطلبان در راستاي جلوگيري از جنگ، تلاشي دروغين براي جذب رأي به منظور پيروزي در انتخابات بوده اما شواهد و تجربيات نشان ميدهد که در چه دورهاي و با سياستهاي چه کساني اجماع جهاني عليه ايران شکل گرفت و تنش با ديگر کشورها به طور تصاعدي افزايش يافت. روزگاري که محمود احمدينژاد و سعيد جليلي، سياست خارجي و پرونده هستهاي ايران را مديريت ميکردند، علاوه بر تحريمهاي آمريکا نام ايران به ليست کشورهاي ذيل فصل هفتم منشور ملل متحد اضافه شد، همه قدرتهاي جهاني متفقا ايران را تحريم کردند و حق غنيسازي ايران به رسميت شناخته نميشد. محمدصادق جوادي حصار، عضو شوراي مرکزي حزب اعتماد ملي به «آرمان ملي» ميگويد: «بايد ببينيم چه کساني از افزايش تنشها و به تبع آن امنيتيتر شدن فضاي کشور سود ميبرند». وي تأکيد دارد که در آستانه انتخابات، برخي جريانها تلاش دارند با افزايش تنشها فضا را بستهتر کنند و با ايجاد جو نااميدي و پايين آوردن سطح مشارکت مردم در انتخابات، به پيروزي دست يابند». بايد توجه داشت در چنين فضايي که برخي نيروهاي تندرو ايجاد کردهاند، رئيس دولت اصلاحات بدون توجه به تقسيمبنديهاي جناحي و سياسي و نيز بدون گلهگذاري از محدوديتهايي که به وي تحميل شده، وظايف خود را به عنوان يک سياستپيشه و کسي که تجربه رياست بر قوه اجراييه ايران را داشته است، به خوبي اجرا ميکند».
