پای اموات به بورس باز شد

«ممکن است فردي 10 کد بورسي در اختيار داشته باشد و حتي ممکن است از کد بورسي فردي که فوت شده هم استفاده شود.» اين جمله تنها بخشي از روايت سوءاستفاده‌هايي است که امکان دارد در بازار سهام رخ داده باشد. به گزارش تجارت نيوز، براي خريد و فروش سهام در بورس به‌صورت آنلاين يا روش‌هاي ديگر، هر فرد بايد يک کد بورسي يا کد سهامداري داشته باشد. سامانه معاملات برخط (آنلاين) در دي‌ماه سال 1389 آغاز به کار کرد و همين موضوع موجب نفوذ بازار سرمايه در جامعه و افزايش صدور کدهاي بورسي شد. تعداد کدهاي فعال حاضر در بورس کمتر از دو ميليون نفر بوده و نشان مي‌دهد تعداد سهامداران واقعي بازار سهام کمتر از ميزان کدهاي بورسي صادر شده است.

هجوم به کارگزاري‌ها

يک کارمند کارگزاري مي‌گويد: در بسياري از موارد، افراد از کارمندان کارگزاري درخواست کرده‌اند که در صورت عدم مشکل و اختلال در آينده نامشان براي دريافت کد بورسي ثبت شود زيرا کد بورسي را براي خود نمي‌خواهند و به درخواست يکي از اقوام آمده‌اند.

سودهاي کلان تنها با يک امضا

پس از بحران اقتصادي که در تابستان سال 1397 به وجود آمد، همزمان با افزايش قيمت دلار، بازار سهام نيز با رشد شاخص، هر روز رکوردهاي تازه‌اي را به ثبت مي‌رساند. در اين زمان کارگزاري‌ها از حضور گسترده مردم براي دريافت کد بورسي براي خود و حتي بستگان، به ويژه در زمان‌هاي نزديک به عرضه‌هاي اوليه خبر دادند. کارمند يکي از کارگزاري‌هاي بورسي مي‌گويد: زماني که خبر ورود يک عرضه‌اوليه به بورس داده مي‌شود، مي‌دانيم که روز سختي را در پيش داريم. بسياري از افراد براي دريافت کد بورسي به کارگزاري مي‌آيند و در اين روز کارگزاري بسيار شلوغ مي‌شود. برخي افراد خود کد بورسي دارند اما بستگان و دوستان خود را به کارگزاري مي‌آورند و با پر کردن فرم اين افراد و تنها يک امضا و اثر انگشت از آنها، کد بورسي آنها را براي خود استفاده مي‌کنند.

تکرار فساد کارت‌هاي بازرگاني

از نظر فعالان بازار بورس اوراق بهادار، عرضه اوليه هميشه يک موقعيت جذاب و ارزشمند براي سرمايه‌گذاري اندک و کوتاه‌مدت به حساب مي‌آيد. يکي از فسادها و رانت‌خواري‌ها در اين زمينه از سوي کارگزاري‌ها و افراد ديگر و با چشم‌پوشي سازمان بورس انجام مي‌گيرد که سبب نارضايتي برخي سهامداران شده است. اتفاقي که در سال گذشته درباره صدور کارت‌هاي بازرگاني يک‌بار مصرف نيز رخ داد و در چارچوب آن افرادي با انجام فعاليت‌هاي اقتصادي بدون آنکه پيشينه‌شان مشخص باشد به اقتصاد کشور ضربه زدند.

اموات هم در بورس معامله مي‌کنند

حسين فهيمي، مديرعامل شرکت سپرده‌گذاري مرکزي اوراق بهادار و تسويه وجوه (سمات) با تاييد موضوع استفاده از کدهاي ديگران عنوان کرد: کدهاي بورسي که مورد سوءاستفاده قرار مي‌گيرند، کدهاي معاملاتي هستند که در اختيار فرد ديگري قرار مي‌گيرد؛ حال اين فرد مي‌تواند کارمند يک کارگزاري يا فرد ديگري باشد. اين کد يا با رضايت يا بدون اطلاع شخص در دسترس اين افراد قرار گرفته است. او افزود: استفاده از کد بورسي توسط افراد غيرمرتبط يا کارگزاري‌ها، بدون اطلاع شخص موردنظر موجب شده هر از چندگاهي در بخش تخلفات و رسيدگي به تخلفات سازمان بورس و دبيرخانه هيات داوري پرونده‌هايي از اين دست شکل بگيرد. فهيمي ادامه داد: اين موضوع ديگر امکان‌پذير نيست و اين اختيار از افراد سلب شده که از کد معاملاتي ديگران استفاده کنند. در حال حاضر صدور کد بورسي براي اشخاص صرفا از طريق سامانه سجام صورت مي‌گيرد. افراد علاوه بر اينکه بايد اطلاعات دقيق خود را اعلام کنند، اين اطلاعات راستي‌آزمايي هم مي‌شود و همچنين نياز به احراز هويت فرد نيز است. در همين زمينه، روابط عمومي شرکت سپرده‌گذاري مرکزي اوراق بهادار و تسويه وجوه (سمات) نيز با تاييد موضوع سوءاستفاده از کدهاي بورسي عنوان کرد: يکي از علت‌هاي مهم راه‌اندازي سامانه سجام، وجود تخلفات فراوان در استفاده از کدهاي بورسي ديگران بود. ممکن است فردي 10 کد بورسي در اختيار داشته باشد و حتي ممکن است از کد بورسي فردي که فوت شده هم استفاده شود.