شرایطی که تاثیر بسزایی بر وضع زندگی و معیشت مردم میگذارد. کافی است نگاهی به افزایش چند برابری قیمتها در کالاهای اساسی، مایحتاج عمومی مردم و کالاهای مصرفی داشته باشیم تا مشخص شود اکنون در چه شرایطی قرار داریم. حال اینکه بگذریم از قیمت طلا، سکه، ارز، خودرو، مسکن که اساسا قیمتهایی فضایی را تجربه میکنند. این در حالی است که مسعود پزشکیان در قامت رئیسجمهور از ابتدای روی کار آمدن دولت چهاردهم وعدههایی صادقانه به مردم در حوزههای مختلف به ویژه حوزه اقتصادی و معیشتی به مردم داد و امروز جامعه در شرایط کنونی مطالبهگر تحقق وعدههای رئیسجمهور خود هستند. با این حال گرچه مطالبات جامعه در جهت تحقق وعدههای دولت در جای خود محفوظ است و باید این مطالبهگری همچنان صورت گیرد و دولت نیز در جهت این امر پاسخهای کامل و اقناع کننده به جامعه دهد، اما ذکر یک نکته ضروری است که اگر آن را لحاظ نکنیم در فهم شرایط دچار خطای محسباتی خواهیم شد. آن نکته مهم تاثیر اتفاقات و تحولات مختلف منطقهای به ویژه جنگ بر عملکرد دولت است که شرایط کنونی را رقم زده است. اگر نگاهی به عملکرد دولت از ابتدا تا کنون بیندازیم در خواهیم یافت که این دولت با انواع مشکلات روبهرو بوده ۲ جنگ ۱۲ روزه و ۴۰ روزه را پشت سر گذاشته و در عین حال تحریم، محاصره اقتصادی را برای اولین بار تجربه میکند؛ اما در چنین شرایطی همچنان ایستاده و نهایت تلاش خود را برای بهبود شرایط اقتصادی مردم میکند. هر چند که بعضا برخی مدیریتها و تصمیمات هم باعث بروز چنین شرایطی میشود. صحبتهای مطرح شده درباره جیرهبندی نان، وضع مقرراتی عجیب برای سوخت و... باعث شده تا جامعه با وجود بروز شرایط نهجنگ نهصلح که بسیار بر عملکردها و تصمیمات تاثیر میگذارد از اقدامات و عملکردهای دولت راضی نباشد و این نارضایتی خود را به انحا مختلف اعلام کند. حال اینکه پیش از این بارها کارشناسان و صاحبنظران نسبت بروز نارضایتیهای گسترده در جامعه هشدار دادهاند که اگر شرایط به همین منوال پیش برود بروز اعتراضات و نارضایتیهایی از سوی جامعه مانند آنچه در دیماه سال گذشته رخ داد اجتناب ناپذیر خواهد بود؛ لذا تا شرایط بغرنج نشده باید نسبت به بهبود شرایط باید اقدامات عاجلی صورت گیرد.
*رمز تحقق وفاق ملی
«وفاق ملی» شعاری بود که رئیسجمهور برای دولت خود در نظر گرفت تا از همان ابتدا مهر فراجناحی بودن را بر پیشانی دولت خود بکوبد و نشان دهد برایش کارآمدی مهمتر از بودن در جریانات سیاسی است. از همین رو نیز با وجود اینکه انتظار میرفت پزشکیان دولتش را از میان اصلاحطلبان تشکیل دهد، اما کابینهای به مجلس معرفی کرد که باعث تعجب بسیاری شد. البته که رئیسجمهور با این رویکرد و شعار محوری خود توانست بسیاری از اموری را که با نگاههای جناحی نمیشد حل و فصل کرد رتق و فتق کند. همین نگاه وحدت گونه و وفاقی رئیسجمهور بوده که تا کنون با وجود تلاش بسیار تندروها برای تقابل با دولت و حتی به استیضاح و سوال کشیدن برخی وزرا دولت بنای جدل با هیچ جریانی را ندارد و صرفا به بهبود عملکردها و امور فکر میکند، چراکه رئیسجمهور نیز بر این باور است که با دوعا و جنجال مشکلی حل نمیشود و فقط کارها عقب میافتد. البته که پزشکیان نیز باید برای دولت وفاق خود حدود و ثغوری تعریف کند و هرکس در چارچوب این وفاق و راهبردهای دولت نگنجید یا عملکرد مطلوبی نداشت باید کنار گذاشته شود. این نگاه رئیسجمهور که با تغییر افراد مشکلی حل نمیشود از جهتی درست است، اما از سوی دیگر باید یک نکته را نیز در نطر گرفت که اگر کسی همدل با دولت نباشد، عملکرد مطلوبی در حوزه خود نداشته باشد و موجبات نارضایتی درجامعه را بهوجود آورد باید تغییر کند و فرد کارآمدتری جایگزین وی گردد. اتفاقا وفاق ملی پزشکیان جایی نتیجه میدهد که جامعه از موافق و مخالف میزانی از رضایتمندی را از عملکرد دولت داشت باشند؛ لذا این رئیسجمهور است که باید با نظارت درست بر عملکرد وزرا و مجموعه دولت بر کارآمدی و و کارآیی دولتمردان نظارت کند و در یک همگرایی کامل با ارکان دولت در پی حل مشکلات در حوزههای مختلف بر آید. نقطه تمایز از دیگران این است که رئیسجمهور و دولتمردانش بتواند در چنین شرایط بلاتکلیفی راهکارهای طلایی برای خروج از این وضعیت بیابند و پیاده کنند.
*اشتراک با مخالفان
سرپرست معاونت سیاسی نهاد ریاستجمهوری در خصوص نگرشها به وفاق ملی و عدم نتیجهبخشی آن در برخی مسئولان اظهار داشت: اینکه آدم با خودش یا همجناحیها یا کسانی که من را قبول دارند، وفاق کند که هنر نیست. هنر این است که بتوانیم با مخالفان خود نقطه اشتراکی پیدا کنیم و آنها را به همکاری دعوت کنیم. «جماران» نوشت؛ سیدعباس موسوی گفت: ممکن است در برخی عملکردها ضعیف باشند که البته امکان دارد حتی دوستان آقای رئیسجمهور و من هم ضعف داشته باشم، اما وفاق ملی واقعاً شعار بهجا و درستی بود. وی افزود: من این گلایهها را درک میکنم، اما به نظر من این وفاق باید به معنای خاص کلمه، ملی باشد، وفاق ملی در بهترین زمان و بهترین موقع بیان شد. کشور بهشدت تشنه وفاق، همدلی و همگرایی بود؛ همان چیزی که خودمان هم بر آن تأکید میکنیم. اگر کسی غیر از آقای پزشکیان، با این شعارها، این ویژگیها و این صداقتی که در رفتار با مردم نشان دادند، حضور داشت، مردم تحمل نمیکردند. پزشکیان توانست مردم را حول این شعارها و با رفتار عملی خودش همراه کند. معاون مراسم و تشریفات ریاست جمهوری عنوان کرد: پزشکیان شخصاً آدم جناحی نیست. شاید در طیف وسیعی از اصلاحطلبی بگنجد، اما فکر میکنم ایشان هم مثل جامعه ما از اصلاحطلب و اصولگرا عبور کرده است. شما اگر در جامعه بروید و به جوانان سر بزنید؛ برای بسیاری از مردم، اولویتشان جناحهای سیاسی و مسائل سیاسی نیست. الان در وضعیتی قرار داریم که از پارسال و امسال، موجودیت ما در خطر است. بهعنوان یک کشور، نباید در مسائل سیاسی و جناحی درجا بزنیم. سخنگوی سابق وزارت امور خارجه در خصوص تغییرات در دولت و اصلاح کابینه بیان کرد: فعلا بحث جدیای وجود ندارد ولی اگر بشود هم طبیعی است. در همه جای دنیا کابینهها را بازنگری میکنند و امکان دارد جابهجاییهایی انجام شود. این جابهجاییها مبتنی بر عملکرد است و به این معنا نیست که افراد متعلق به یک جناح خاص هستند. الان میبینیم افرادی در معرض تغییر یا شایعه تغییر قرار دارند که صددرصد ممکن است با دولت همخوانی داشته باشند. موسوی اظهار کرد: آقای پزشکیان معتقد است با تغییر افراد، مشکلات حل نمیشود. چندین بار در خدمت ایشان بودیم و وقتی دوستان صحبت میکردند، میگفتند وقتی معضلی داریم که ریشهای است و از ریشه خراب است، اگر آن را درست نکنیم، این شرایط معلول است و فرد دیگری هم بیاید، تغییری در شرایط ایجاد نمیکند. اما طبیعی است بخشی از این مشکلات به عملکرد افراد بستگی دارد. شاید فرد نتوانسته مسئولیتش را درست انجام دهد؛ اما اخیراً صحبتهایی مطرح میشود و کمیتهها عملکردها را بررسی میکنند، در نتیجه اگر تشخیص داده شود، دولت ناگزیر به این سمت میروند.