چنانکه فرانسه، آلمان، ایتالیا و سایر کشورهای اروپایی شاهد اعتراضات گسترده مردم در پایتختهای خود هستند. در همین راستا «آرمان ملی» با ابوالقاسم دلفی سفیر سابق ایران در فرانسه گفتوگو کرده که میخوانید.
* تحولات اخیر در فرانسه که به سایر کشورهای اروپایی هم گسترش یافته چگونه ارزیابی میکنید؟
آنچه که در اروپا و خصوصا در فرانسه موسوم به تظاهرات عمدتا دانش آموزی و دانشجویی شروع شده متاثر از چند عامل است که عمدتا عواملی هستند که در داخل فرانسه و اوضاع قاره اروپا در ارتباط با وضعیتی که با روابط با آمریکا به وجود آمده انجام میشود. تظاهرات دانشآموزی در فرانسه چیز عجیبی نیست یعنی چیزی نیست که برای اولین بار اتفاق افتاده باشد یا برای آخرین بار باشد. فرانسه در آستانه انتخابات قرار دارد و این انتخابات برای فرانسه بسیار مهم است. به خاطر اینکه آقای مکرون بعد از دو دوره ریاست جمهوری دیگر نمیتواند کاندیدا شود و از کاخ از الیزه میرود. عمدهترین رقبایی که برای انتخابات آینده یعنی سال ۲۰۲۷ خود را آماده میکنند احزاب ملی و یا راست افراطی فرانسه هستند و خانم مارین لوپن که در دور دوم ریاست جمهوری آقای مکرون با او رقابت کرد، بر اساس نظرسنجیها بیشترین شانس را برای ریاست جمهوری در فرانسه دارد. به هر حال راست افراطی در فرانسه و بقیه کشورها به خاطر بحثهای سیاسی، بحثهای اقتصادی و عمدتاً موضوع اوکراین در وضعیت پیشروی قرار گرفتهاند. راست افراطی طی سالهای گذشته در فرانسه و بسیاری از کشورهای اروپایی مخصوصاً از دهه دوم قرن اخیر یعنی از سالهای ۲۰۱۰ به بعد رشد قابل ملاحظهای داشته است. بخشی از این رشد مربوط به حوزههای داخلی این کشور و بخشی به وضعیت آمریکا، ترامپ و افراطیهای آمریکا باز میگردد که اروپای قدیم و سنتی را قبول ندارند و تلاش فراوانی کردند که در دور اول و دور فعلی ترامپ که با اروپا تسویه حساب کنند؛ لذا تلاش ترامپ و ماگای آمریکا این است که در اروپا ار راست افراطی حمایت کنند. به همین خاطر آقای ونس سال گذشته به اجلاس مونیخ آمد و سخنرانی خیلی تندی علیه فرانسه و اروپای سنتی کرد. در یک ماه و نیم گذشته هم روبیو در آتن سخنرانی کرد که اگرچه این سخنرانی به دلیل نوع برخوردی که ما با این قضیه داشتیم و نسبت به جنگ تمدنها و تعرضاتی که به جمهوری اسلامی ایران و ایران باستان داشت حملات زیادی به این نطق آمریکاییها شد، اما روبیو اروپا را هدف گرفته بود و میخواست اروپا را تحت تاثیر قرار دهد.
* از نگاه شما چه عامل واحدی باعث شده تا کشورهای اروپایی یکی پس از دیگری دست خوش تغییر و تحول شوند؟
من معتقدم به زعم آمریکاییها چند کشور در اروپایی فعلی در آستانه انتخابات هستند و علاوه بر فرانسه یونان، ایتالیا، لهستان و برخی دیگر از کشورها در سال ۲۰۲۷ انتخابات در پیش دارند. اکثر این تظاهرات موسوم به تظاهرات دانشجویی و مخالفت با دولت مرکزی در ایتالیا، یونان و بروکسل بلژیک به عنوان سمبل پایتخت اروپایی عمدتا در آستانه ۸ انتخابات هستند. این انتخابات برای آمریکاییها مهم است که همفکران و همپیمانان خود را در آمریکا روی کار بیاورند. در عین حال روسها هم از راستهای افراطی حمایت میکنند مثلا خانم مارلین لوپن کسی است که با جنگ اوکراین و حمایت اروپا مخالف است و روسها و شخص آقای پوتین از وی حمایت کرده و یکی از معدود اتفاقات نادر روندهای اجتماعی سیاسی اروپا در جهت نزدیکی آمریکا و روسیه در حال شکلگیری است؛ بنابراین قسمت عمده اتفاقاتی که میافتد ناشی از شرایط بینالمللی است. اروپا در موضوع اوکراین به شدت دچار مشکل است و در مواجهه با آمریکای بایدن و ترامپ مواضعش تغییر کرده است. اکنون ترامپ نزدیک به روسیه است و به همین خاطر از اروپاییها دور شده و مجادلات در موضوع ناتو و افزایش هزینههای ناتو و اینکه اروپا باید هزینه دفاع خود را بدهد از بحثهای دیگری است که در مواضع آمریکا و روسیه است. سند امنیت ملی آمریکا را که ترامپ نوشته و چند ماه پیش منتشر شد حاکی از این بود که به هر حال نقطه ثقل امنیت ملی آمریکا دیگر همپیمانی با اروپا نیست و این برای اروپا هشدار بود.
* اعتراضات در اروپا صرفا سویههای سیاسی دارد یا مشکلات اقتصادی و عمومی نیز در شکلگیری این اعتراضات موثر است؟
به هم زدن اوضاع سیاسی اقتصادی فرانسه در آستان انتخابات و نشان دادن اینکه حکومت یا احزابی که طی ۱۰ سال گذشته در فرانسه حاکم بودند نتوانستند مسائل را حل کنند از اهداف این راهپیماییها و تظاهرات است که ممکن است همچنان هم طول بکشد و بیشتر از این زمانی که تا به حال بوده ادامه پیدا کند. البته مسائل اقتصادی فرانسه هم حتما دخالت دارد چرا که اقتصاد فرانسه آنچنانکه باید ایدهآل نیست کاهش بودجههای آموزش پرورش، کاهش بودجههای عمومی و اضافه کردن به بودجههای نظامی و افزایش بودجههای نظامی برای کمک به اوکراین در داخل نارضایتی ایجاد میکند؛ لذا مجموعه عوامل داخلی، موضوع انتخابات، کشاکش احزاب سیاسی راست افراطی با سنتی و موضوع تخاصمی که آمریکاییها با اروپاییها پیدا کردند از سرفصلهایی است که اوضاع فعلی را باید در چارچوب این سرفصلها نگاه کرد.