شمارش معکوس برای آغاز مذاکره؟
آنچه پس از آن اتفاق افتاد، تکاپوی ایران و میانجیها به خصوص قطر برای احیای مذاکرات و همچنین نزدیک کردن نظارات دو طرف به یکدیگر بود که این روند نیز همین حالا جاری و ساری است.
دریافت پیشنهاد آمریکا
در این خصوص سیدعباس عراقچی، وزیر خارجه کشورمان پیش از بازگشت به تهران در نیویورک اعلام کرده بود که منتظر پاسخ ایالات متحده به پیشنهاد ایران از طریق قطریها هستیم که نشان از فعال بودن کانالهای جاری در حوزه دیپلماسی است. در این میان فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت با اشاره به جزئیات نشست چهارشنبه هیات دولت در حساب کاربری خود در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «در جلسه هیات دولت گزارش وزیر امور خارجه درباره سفر به نیویورک و مجموعه ملاقاتها و دیدارهای انجام شده از جمله ارائه پیشنهاد شروط ایران برای بازگشایی تنگه هرمز با واسطه میانجیها در آمریکا ارائه شد و بهرغم تلاشهای دشمن برای انزوای ایران، حضور گروه ایرانی در کانون توجه و ملاقاتها بوده و دیدارهای متعددی با کشورهای اروپایی، حاشیه خلیج فارس و سایر کشورها انجام شده و کنش دیپلماتیک برای راهگشایی در حوزه سیاست خارجی با جدیت دنبال میشود». او همچنین اعلام کرد که «وزیر امور خارجه کشورمان از دریافت پیشنهاد آمریکا خبر داده است». در این راستا رئیسجمهور پزشکیان نیز اعلام کرده که «تمام تلاشمان را برای به سرانجام رساندن تفاهمنامه به کار میبریم و با قدرت پای احقاق حقوق ملت ایران میایستیم. نکتهای که در این شرایط وجود دارد آن است که اکنون تفاهمنامه باید بر مبنای راهبرد برد-برد باشد. ما به دنبال این هستیم که صلح، امنیت و آرامش را به جامعه و منطقه بازگردانیم و نسبت به آینده، نقشه و افق روشنی از تداوم جنگ و پیامدهای آن داشته باشیم».
اختلاف بر سر ترتیبات اجرا؟
اینکه موضع ایران در خصوص پیشنهاد ارائه شده چیست و اساساً نگاه تهران به هرگونه مذاکرات احتمالی و باز شدن تنگه هرمز بر چه مداری متمرکز بوده، از جمله مسائلی است که بارها از سوی مقامات کشورمان مطرح شده، اما در اینجا برخی از مستندات رسانهای گویای آن است که دو طرف تا حدودی کلیات را پذیرفتهاند. در این خصوص رویترز اعلام کرده که عباس عراقچی پاسخ آمریکا به پیشنهاد «طرح هفتروزه» را دریافت کرده و قرار است درباره پاسخ آمریکا به این پیشنهاد با مقامات تهران گفتوگو کند. رویترز همچنین اعلام کرده که اختلاف اصلی میان آمریکا و ایران بر سر ترتیب اجرای گامها است، نه بر سر مفاد و عناصر طرح هفتروزه که پیشتر از سوی ایران مطرح شد. به گفته رویترز، یک مقام آگاه نیز اعلام کرده سندی که ایران و آمریکا در حال مذاکره درباره آن هستند، طرحی هفتروزه برای ایجاد اعتماد و بازگشت به نسخهای تقویتشده از توافق تفاهمنامه را تشریح میکند. در این خصوص الجزیره نیز تحلیلی را منتشر کرده که نشان جمعبندی نسبی در مورد این طرح است. لوسیانو زاکارا، دانشیار مدعو دانشگاه جورجتاون در قطر در گفتوگو با الجزیره اعلام کرده که آمریکا احتمالا پیشنهاد «ترتیببندی جدید» برای توافق با ایران ارائه کرده است. او میگوید آخرین پیشنهاد آمریکا به ایران احتمالا نشان میدهد واشنگتن به دنبال تغییر جدول زمانی طرح هفتروزه اولیه ایران برای پایان دادن به جنگ است. وی معتقد است که این موضوع به معنای آن نیست که آمریکا با «آنچه قرار است مورد بحث قرار گیرد» مخالف است، بلکه اختلاف بر سر «چگونگی اجرای ترتیب و توالی جنبههای مختلف این توافق» است. زاکارا همچنین به الجزیره گفته است که «فکر میکنم هر دو طرف تلاش میکنند از این جنگ خارج شوند، در حالی که همزمان آبروی خود را حفظ کنند». این در حالیست که همزمان با انتشار این مواضع و اخبار مذکور، وزارت خزانهداری آمریکا با انتشار بیانیهای اعلام کرد که ۱۰ فرد و نهاد مستقر در ایران، هنگکنگ و پاکستان به اتهام تهیه سلاح و قطعات سلاح برای وزارت دفاع ایران در جریان جنگ هفت ماهه آمریکا علیه ایران تحریم شدند. آمریکا مدعی است که هدف از تحریمهای جدید تضعیف توان ایران در بازسازی برنامه تسلیحاتی است. با توجه به شرایط فعلی باید منتظر بود و دید که آیا اختلافات بر سر ترتیبات اجرای پیشنهاد ایران، آیا بیش از اندازه به ستون فقرات هر گونه توافق و اجرای آن نزدیک است یا اینکه ما با یک اختلاف شکلی روبهرو هستیم که میتواند با کمی فراز و فرود و چانهزنی حل و فصل شود؟
