این در حالی است که با کارشکنیآمریکاییها تیم رسانهای پزشکیان او را در این سفر همراهی نمیکند. در چنین شرایطی نگاهها به رئیسجمهور ایران است که پس از اتفاقات ماههای گذشته به ویژه جنگ ۴۰ روزه آمریکا علیه ایران چه مواضعی را مطرح میکند و از فرصت نیوریورک چگونه استفاد ه میکند. در همین راستا برای بررسی سفر رئیسجمهور به نیویورک و اقدامات محدود کننده آمریکاییها «آرمان ملی» با مرتضی مکی تحلیلگر مسائل بینالملل به گفتوگو پرداخته است که میخوانید.
*سفر رئیسجمهور به نیویورک در شرایط کنونی را چگونه ارزیابی میکنید؟
سفر آقای پزشکیان، رئیسجمهور ایران به نیویورک متفاوت از سفرهای قبلی است و این سفر در شرایط خاصی انجام میشود. به خصوص اینکه آمریکاییها تلاش میکنند در چارچوب سیاست انزواگرایی ایران که در عرصه اقتصادی و سیاسی دنبال میکنند در کنار تشدید تحریمهای اقتصادی و محاصره دریایی محدودیتهای سیاسی هم برای مقامات ایران برای حضور در نشستهای جهانی ایجاد کنند. چنانکه یک نمونه آن ممانعت از حضور آقای محمد اسلامی رئیس سازمان انرژی اتمی در وین بود؛ لذا این اقدامات بر مبنای همان سیاست فشار اقتصادی و سیاسی آمریکاییها انجام میشود. از سوی دیگر ما تحرکات سیاسی و دیپلماتیک آمریکا در جهت ائتلافسازی منطقه و جهانی علیه ایران را داریم تا به نوعی موضوع ایران را در دستور کار قرار دهند و اتفاقات رخ داده در خلیج فارس را به ایران متصل کنند و ایران را تحت فشارهای سیاسی و منطقهای قرار دهند. نشستهایی که قرار است ترامپ با مقامات کشورهای عربی شورای همکاری خلیج فارس و بخش دیکری از کشورهای عربی برگزار کند در را میتوان در همین راستا مورد توجه قرار داد. سفر آقای پزشکیان به نیویورک برای حضور در نشست مجمع عمومی سازمان ملل میتواند تحرک سیاسی و دیپلماسی اصلی ایران در جهت مقابله با سیاست ایران ستیزانه آمریکا باشد و معتقدم نگاه آینده ایران به منطقه بعد از جنگ میتواند مهمتر از نگاه گذشته باشد. قطعا باید در مجمع عمومی و نشستهای دوجانبه و چند جانبهای که آقای رئیسجمهور میتواند در حاشیه مجمع عمومی داشته باشه و میکوشد تجاوز آمریکا به ایران را برای افکار عمومی جهان تبیین کند این سیاست رویکرد به آینده و اینکه امنیت منطقه در صورتی پایدار خواهد بود که این امنیت برای همه باشد. اگر قرار است فقط کشورهای خاص از موقعیت و جایگاه خود در منطقه علیه ایران استفاده کنند آنچنان که طی ۲ جنگ گذشته استفاده کردند قطعا امنیت و پایداری برای هیچکس نخواهد بود و این کشورهای منطقه هستند که میتوانند با همکاری، همزیستی و همسویی در جهت توسعه همکاریهای امنیتی و اقتصادی، تجاری امنیت پایداری را جهت صلح، ثبات و امنیت منطقه ایجاد کنند. فکر میکنم آقای دکتر پزشکیان در شرایط خاص بعد از جنگ صحبت کنند و تفصیل کنند که اگر امنیت اجارهای که کشورهای فرامنطقهای بخواهند برای کشورهای منطقه ایجاد کنند امنیت پایداری نخواهد بود و آن انگارهای که تصور میکردند یک اقدامات سیاسی و امنیتی فضای گلخانهای را در جهت توسعه و رشد خود ایجاد کنند فرو پاشیده و اگر کشوری دنبال رشد و امنیت پایدار است باید تلاش کند تا این ثبات و امنیت برای همسایگان نیز برقرار باشد.
* چه فرصتهایی را میتوان در سخنرانی مجمع عمومی یا گفتوگوها در حاشیه مجمع عمومی دیدی که رئیسجمهور یا وزیر خارجه میتوانند از آنها در جهت کسب منافع ملی بهره ببرند؟
این نشست در شرایطی برگزار میشود که آقای پزشکان در همین ماه گذشته در ۲ نشست مهم شانگهای و سران بریکس شرکت کردند. مواضعی که این کشورها در خصوص تجاوز آمریکا به ایران گرفتند و تاکیدی که بر صلح و ثبات و امنیت پایدار داشتند نشان میدهد که استراتژی آمریکا در جهت انزوای ایران استراتژی شکست خوردهای است. وتو قطعنامهای که آمریکاییها میخواستند در جهت تمدید کمیته نظارت و تحریمهای ایران انجام دهند نشان داد که ایران در این دنیای تحول و پر تکاپو تنها نیست. کشورها منافع و امنیت خود را دنبال میکنند و این منافع و امنیت قطعا محدود به حفظ روابط امنیتی، سیاسی و اقتصادی آنها با آمریکا نمیشود. حتی متحدان امنیتی آمریکا نیز چه ار اروپا و چه در دیگر نقاط جهان با یک ترس و نگرانی نسبت به اقدامات ضد بشردوستانه آمریکا نگاه میکنند. آمریکا تلاش کرد کره جنوبی را تحریک کند و تحت فشار قرار دهد تا در جنگ خلیج فارس و دریای عمان مشارکت کند. موضع ایران نسبت به کره جنوبی نشان میدهد که چه میزان نسبت به این مساله حساسیت ویژهای دارند. این موضوع به خوبی نشان میدهد که حضور آقای رئیسجمهور و آقای عراقچی در نیویورک فرصتی مغتنمی است و در این نشست نیز همچون نشستهای منطقهای که در یک ماه گذشته داشتند از این فرصت در جهت تبیین مواضع ایران و نگاه به آینده در دیدارهای خود استفاده کنند. دیپلماسی همچون میدان از اهمیت بسزایی برخوردار است و باید تلاش کرد و از این فرصتها استفاده کرد تا آمریکا را به جهت تجاوزی که به ایران داشته و اظهارات ایران ستیزانهاش به چالش بکشیم این نکتهای است که قطعاً در نشستهای منطقه و جهانی فرصتهایی را برای ایران ایجاد خواهد کرد.
* از نگاه شما اقدام اخیر آمریکاییها در جهت محدودسازی ایران با عدم صدور روادید برای تیم رسانهای رئیسجمهور میتواند موجب محدود شدن صدای ایران در جامعه جهانی شود؟
این کارهایی که آمریکاییها میکنند کارهای روانی و تبلیغاتی است. آمریکا به عنوان کشور میزبان سازمان ملل نمیتواند این محدودیتها را به صورت گسترده اعمال کند. به همین دلیل با وجود محدود کردن تیم آقای پزشکیان در سفر به نیویورک و تحرکاتی میتوانند داشته باشند جنگ روانی و تبلیغاتی است. قطعا آمریکا ازاین جهت که بخواهد حضور ایران در این نشستها را به چالش کشیده و به حاشیه ببرد به نظر نمیرسد کاری از پیش ببرد و صحبتهای آقای پزشکیان را تحت تاثیر قرار دهد.