پیش از این رافائل گروسی مدیر کل آژانسی در اظهاراتی از ایران خواسته بود که ایران به همکحاری با آژانس باز گردد تا پرونده هستهای ایران روال عادی خود را طی کند. این در حالی است آمریکا و تروئیکای اروپا درصدند تا قطعنامهای علیه ایران در این نشست تصویب و پرونده ایران را به شورای امنیت بفرستند. در همین راستا برای بررسی نشست شورای حکام با موضوع ایران «آرمان ملی» با سیدجلال ساداتیان سفیر سابق ایران در انگلیس و تحلیلگر مسائل بینالملل گفتوگو کرده که میخوانید.
*تلاش آمریکا و اروپاییها برای صدور قطعنامه علیه ایران در شورای حکام و بردن پرونده ایران به شورای امنیت را چطور میبینید؟
درک من در این مقطع زمانی یک فشار تبلیغی سیاسی علیه ایران است تا اینکه بخواهد یک مکانیزم و سازوکاری را دنبال کند که موضوع به شورای امنیت برود. چون میدانند که در آنجا وتو خواهد شد. چیزی نیست که بتوانند از مسیر شورای حکام پرونده ایران را ذیل فصل هفت منشور ملل متحد ببرند. البته اروپا در حملاتی که آمریکا علیه ایران داشته مشارکت نکرده ولی به هر روی اجبارهایی داشته و در حوزههایی همکاریهایی را انجام میدهد. کما اینکه در همین فرصتها آمدند مسأله اسنپبک را فعال کردند. چون اروپا هم الان موضع پیدا کرده و فکر میکنند که ایران بهخاطر مساله اوکراین در مقابل آنها ایستادگی کرده است. خیلی هم مایل نیستند که فکر کنند ایران مستقلاً رو پای خود بایستد و حرفهای خود را بزند و باید با آنها هماهنگ باشد. از طرفی وقتی اروپا از مذاکرات هستهای کنار گذاشته شدند عملاً نقشی نداشتند، زمستان سختی که پیش آمد، مساله اوکراین و فشارهایی که ترامپ به اروپاییها میآورد اروپاییها با آمریکا همراه شدند. هر چند که برخی کشورها مثل اسپانیا حتی برخی مواقع ایتالیا و آلمان همراهی نکردند، اما در حوزه سیاسی خوب چرا همراهیهایی انجام شده که همین ماجرای آژانس بخشی از همین همراهی است. آمریکا میخواهد با همراهی اروپا بتواند موافقتی را ایجاد کند؛ لذا کارکرد این موافقت یا این قطعنامهای که ممکن است شورای حکام انجام دهد فقط تبلیغی - سیاسی است وگرنه آنچه که غربیها به هر بهانهای میخواهند پرونده ایران را به شورای امنیت را ارجاع دهند، نمیتواند دستاوردی را در شورای امنیت داشته باشد. البته ایران قبلا هم گفته که آژانس میتواند از سایر قسمتها بازدید کند، اما اصفهان، فردو و نطنز را خود آمریکا بمباران کرده، آژانس چگونه و با چه شرایطی میخواهد از آنجا بازدید کند؟ این یک پروتکل خاص خود را میطلبد که قاعدتاً باید تعریف شود و این کار در چارچوبی صورت بگیرد وگرنه آنجا اگر تشعشعات رادیواکتیو داشته باشد خطرناک است و هر کسی نمیتواند به آنجا برود. از طرفی نیز قاعدتا نمیتوان طرف مقابل یا بازرسان آژانس را آزاد گذاشت که بازدید کنند. مگر آمریکا معتقد نیست که آنجا را بمباران کرده، چه چیزی را میخواهند ببینند؟ اینها دنبال راستیآزمایی برای عدم دستیابی ایران به سلاح هستهای نیستند و فقط علیه ایران فشار روانی و سیاسی درست میکنند.
* مسیری که غربیها از از کاانال شورای حکام و آژانس میپیمایند چه اندازه از باب جایگاه و نفوذ دبیرکل این سازمان و تاثیر بر ایران است و چه میزان با هدف اقدام عملی و فشار ایران انجام میشود؟
این سازمان دبیرکلهای دیگری هم داشته مثل آقای البرادعی و... و آنها هم در گذشته در تعامل با ایران و منتقد بودند ولی در دوره آنها همکاریها شکل میگرفت یعنی بازرسها به ایران آمدند دوربینهایشان نصب شد گزارشات ایران به آنها داده شد و آنها ناظر بر این قضیه بودند و حتی بارها ایران به سلاح هستهای دست پیدا نکرده بلکه بیشتر در زمینه مصارف غیر نظامی فعالیت میکند. اما زمانی که آقای گروسی آمده میخواهد به غربیها خوشخدمتی کند و همواره اظهار نظرهایی کرده که اکثرا عامل تنش و اختلاف میان ایران و آژانس بوده است. البته ایران و آژانس با وساطت مصر قرار بود اقداماتی را انجام دهند، آژانس به تعهدات خود عمل نکرد و اظهارنظرها و صحبتهای تنشزای دیگر موجب شد که ایران تمایلی به همکاری با آژانس نداشته باشد.
* مدیرکل آژانس اساسا در قبال کشورها باید شخص بیطرفی باشد و عمل کند؛ چرا گروسی تا این حد در خدمت غربیهاست؟
آمریکاییها به گروسی وعده دادند که دبیرکل سازمان ملل میشود و او هم با این عنوان برای آمریکاییها خوش خدمتی میکند و در مسیر خواستههای آنها عمل میکند تا اینکه واقعا به عنوان یک دبیرکل مسئول و در چارچوب کاری و تخصصی خود بخواهد پیگیر قضایا باشد. اگر اینگونه بود ایران هم میپذیرفت. چنانکه در گذشته هم با آژانس همکاری کرده و هم اکنون نیز آمادگی همکاری دارد.