آزمون متقابل تهران و واشنگتن
جلال خوشچهره، تحلیلگر مسائل بینالملل نوشت: واشنگتن میکوشد تهران را در برابر دو انتخاب قرار دهد؛ دفاع از منافع حیاتی و بقا. دولت ترامپ پس از ناکامی در آنچه که در دو جنگ ۱۲ روزه و ۳۸ روزه علیه ایران درپی آن بود و نیز چشمانداز مبهم در ادامه اقدام نظامی اکنون میکوشد با تنگتر کردن حلقه تحریم علیه تهران آن را وادار به انتخابهایی کند که هر یک از آنها میتواند نوعی عقب نشینی و یا به زعم ترامپ تسلیم تهران تلقی شود.
از همین رو است که تهران با مقاومت در برابر خواستهای زیادهطلبانه آمریکا از خطوط قرمز خود دفاع میکند. از این رو واشنگتن که در دور تازه تقابل با تهران رویکردی از جنس اقتصادی را دنبال میکند و هدف از آن فرسودهسازی تهران در برابر مشکلات اقتصادی است و میخواهد بنیانهای اقتصادی ایران یا آنچه روزگاری از سوی دونالد ریگان در دهه ۸۰ میلادی با عنوان استراتژی درگیری یا استانک در برابر تهران اعلام شده بود را دنبال کند.
به این ترتیب هدف واشنگتن فرسودهسازی مواضع تهران است؛ اما تهران با تجربه ۴۷ سال تحمل سختترین تحریمها بر این نظر است که همچنان میتواند با تدابیری که اعلام کرده یا در پی انجام آن است در برابر این رویکرد ایستادگی کند. به این ترتیب میتوان چنین نظر داد که تهران و واشنگتن کف و سقف مقاومت خود را در برابر استراتژی فرسودهسازی به آزمون گذاشتند.
البته این وضع میتواند با هرگونه محاسبه غلط به یک درگیری نظامی گسترده بینجامد. اگر واشنگتن بر این تصور باشد که تهران با شروع جنگ دور تازه جنگ اقتصادی واشنگتن همچنان بر ایستادگی بر منافع حیاتی و بقای خود تاکید دارد واشنگتن نیز در پی آن است که به نتیجه سریع با توجه به تنگی زمان برای او با نگاه به انتخابات نوامبر و نیز معضلات اقتصادی پیش رو از جمله قیمت نفت و بنزین و در عین حال نگرانیهای جامعه جهانی از جمله اروپا و آسیا ممکن است در صورت مشاهده مقاومت تهران دست به اقدام نظامی بزند.
چشم انداز اگر چه مبهم به نظر میرسد، اما تنش جاری میان تهران و واشنگتن به مثابه حرکت بر لبه تیغ است و در واقع دو طرف بر لبه پرتگاه جنگ به آزمودن سقف مقاومت یکدیگر مشغولند. با این حال نباید فراموش کرد که واشنگتن در فاصله پایان آتشبس و آنچه در حال انجام است و آنچه پیش رو است درصدد ایجاد ائتلافی است که در دو جنگ اخیر از حیث منطقهای و جامعه جهانی فاقد آن بود.
تهران، اما برای ادامه مقاومت علاوه بر توانمندسازی داخلی به ۲ کارویژه نیز محتاج است: نخست بالا بردن توانمندی آفندی و پدافندی خود و دوم، فعالسازی ابتکارهای دیپلماتیک. با این حال هنوز نمیتوان برای آینده پیش رو چشمانداز روشنی قائل بود؛ بلکه همه چیز همچنان در پرده ابهام است.
