سناریوی واشنگتن علیه تهران

 اما از منظر ماهوی به نظر می‌رسد که ترامپ و هم‌قطاران او در کابینه آمریکا دنبال تغییر فاز راهبرد‌های خود در قبال ایران و حتی برخی از متدان خود در منطقه مانند عمان هستند.

ترامپ، عمان و دموکرات‌ها

در این راستا دو مقام منطقه‌ای به آسوشیتدپرس اعلام کردند که ترامپ از اینکه عمان به توافقی با ایران نزدیک شده که او با آن مخالف است و هدف آن مدیریت تردد کشتی‌ها در تنگه هرمز است، خشمگین است و به همین دلیل عمان را تهدید به بمباران کرده است. به گفته این مقام‌ها، دولت ترامپ به عمان اعلام کرده با بخش‌هایی از توافقی که هنوز به‌طور رسمی اعلام نشده، مخالف است؛ از جمله مدیریت مشترک ایران و عمان بر مسیر خروجی تنگه هرمز که مسیری حیاتی برای انتقال نفت و گاز طبیعی در جهان به حساب می‌آید. همین موضع ترامپ کار را به جایی رسانده که دموکرات‌ها برای مهار او دست به کار شده‌اند. آکسیوس گزارش داد که تهدید ترامپ علیه عمان به بمباران در صورت ممانعت از بازگشایی تنگه هرمز، دموکرات‌های کنگره را به سمت تلاش برای محدود کردن اختیارات جنگی وی سوق داده است. رو خانا، نماینده دموکرات ایالت کالیفرنیا، به اکسیوس اعلام کرده که ممکن است لازم باشد برای ۱۹۲ کشور دیگر نیز قطعنامه‌های اختیارات جنگی ارائه دهیم. تیم کین، سناتور دموکرات ایالت ویرجینیا، در بیانیه‌ای اعلام کرد که ماه آینده میلادی و با پایان تعطیلات سنا، قطعنامه اختیارات جنگی عمان را ارائه خواهد کرد. کین خاطرنشان کرد که تهدید‌های ترامپ به نفع دشمنان واقعی این کشور مانند روسیه و چین خواهد بود. این عضو کنگره ابراز امیدواری کرد که برخی از همکاران جمهوری‌خواه به دموکرات‌ها بپیوندند و جلوی این رئیس‌جمهور سرمست از قدرت را بگیرند. 

فشار پله‌کانی به تهران

اینکه ترامپ یکی از کلیدی‌ترین متحدان خود یعنی عمان، که از دهه‌ها پیش به عنوان یک دولت میانجی میان واشنگتن و تهران ایفای نقش کرده را تا حد بمباران تهدید می‌کند، به خوبی نشان می‌دهد که او اساساً از وضعیت تنگه هرمز و حتی اقدامات و تحرکات ایران و عمان در مسیر نیل به یک توافق برای مدیریت جدید این آبراه بین‌المللی راضی نیست. ترامپ از ابتدای حمله به ایران و سپس محاصره تنگه هرمز دنبال آن بوده تا به هر ترتیب که شده آمریکا را در مدیریت این منطقه استراتژیک دخیل کند تا این خط را القاء کند که من در نهایت توانستم حرف خود را به کرسی بنشانم. اما حالا اتفاقات دیگری در جریان است و به نظر می‌رسد که او حتی به دنبال اعمال فشار بر ایران از طریق غیرنظامی و اجرای سناریوی مرکب است. سی. ان. ان در گزارشی به قلم کوین لیپتک و زکری کوهن به این موضوع پرداخته که ترامپ هفته‌ها تلاش کرده بود با اتکا به تحولات مثبت، هرچند بدون موفقیت چشمگیر، مسیر روابط با ایران را به سمت نتیجه‌ای مطلوب پیش ببرد، اما او رویکرد جدیدی را در پیش گرفته است. ترامپ به نمایندگان ارشد دولت خود دستور داده است گفت‌و‌گو با ایران را متوقف کنند. بر اساس گفته یک منبع آگاه، مقام‌های کاخ سفید اخیراً به متحدان سیاسی خود اعلام کرده‌اند که در حال تغییر راهبرد هستند؛ یعنی از رویکرد هرچه سریع‌تر به ایران ضربه بزنیم به سمت به مرور ایران را محدودتر کنیم. حرکت کرده‌اند. ترامپ در تروث سوشیال نوشت: «هیچ مذاکره یا گفت‌وگویی با جمهوری اسلامی ایران در جریان نیست و هیچ گفت‌وگویی نیز برنامه‌ریزی نشده است. محاصره دریایی همچنان با تمام قدرت و اثرگذاری برقرار است. تنگه هرمز باز و فعال است. تمام مین‌های دریایی نیز خارج یا منفجر شده‌اند». نکته مهم در گزارش سی. ان. ان این است که ترامپ از تلاش‌های متوقف‌شده برای بازگشایی این مسیر خشمگین شده و همزمان با پرسش‌های فزاینده درباره هزینه‌های جنگ نامحبوب برای ارتش آمریکا مواجه است. 

نگرانی کشور‌های عربی

بدون شک اگر ترامپ به سمت این سناریو پیش برود که بخواهد در نهایت گزینه نظامی را کنار بگذارد یا حداقل آن را در حاشیه نگه دارد و سپس فشار اقتصادی را به عنوان یک گزینه برای برهم زدن معادلات تهران در دستور و اولویت اول خود قرار دهد، ایران صرفاً بیننده و مشاهده کننده وضعیت کنونی نخواهد بود. نکته مهم‌تر واکنش کشور‌های عربی است. وال‌استریت‌ژورنال در جدیدترین گزارش خود به این موضوع اشاره کرده که حمله به کشتی‌ها در تنگه هرمز در حال افزایش است، بدون آنکه واکنش نظامی خاصی را در پی داشته باشد؛ وضعیتی که خطر عبور کشتی‌ها از این آبراه راهبردی را افزایش داده و برخی متحدان عرب آمریکا را نگران کرده و این کشور‌ها بیم دارند که واشنگتن راهبرد مشخصی برای پایان دادن به جنگ نداشته باشد. بنابر گزارش این روزنامه آمریکایی، این خویشتنداری بازتاب‌دهنده راهبرد فعلی دونالد ترامپ است که در آن ترامپ به جای ادامه اقدام نظامی، بر افزایش فشار اقتصادی تمرکز کرده است. در مقابل، مقام‌های کشور‌های عربی می‌گویند متحدان آمریکا احساس می‌کنند بین دو طرف گیر افتاده‌اند. حال باید دید که آیا واشنگتن توان اجرای سناریو خود را با مولفه‌های غیرتکراری دارد یا نه؛ آنهم برای ایران که ۴۷ سال با تحریم‌ها مقابله کرده است.