علیاصغر زرگر، تحلیلگر مسائل بینالملل نوشت:پس از گذشت مهلت ۶۰ روزه میان ایران و آمریکا برای رسیدن به یک توافق اکنون طرفین به وضعیت قبل از امضای تفاهمنامه بازگشتهاند. حال میتوان چند پیشبینی انجام داد. یکی اینکه ایران شرایطی را اعلام کرده که آمریکاییها اگر شرایط ایران را بپذیرند میتوان به از سرگیری مذاکرات امیدوار بود. ایران اعلام میکند که هرگونه مذاکرات آتی بستگی به اجرای تفاهمنامه دارد.
حال چه تمدید شود و چه مجددا بگویند که از امروز میخواهیم این تفاهمنامه را اجرا کنیم. یعنی ایران الان به آمریکا فشار میآورد که باز کردن تنگه هرمز و ترک مخاصمه منوط به این است که آمریکاییها تفاهمنامه را اجرایی کنند. یعنی رسما اعلام کنند که جنگ در همه جبههها خاتمه یافته و تمام شرایط درج شده در تفاهمنامه را هم اجرا کنند و ایران هم به نوبه خود پا بهپای اجرای تعهدات آمریکا تعهدات خود را در رابطه با تنگه هرمز به اجرا بگذارد و تحت مدیریت خود تنگه هرمز را بازگشایی کند.
البته آمریکاییها هنوز به این موضع ایران جواب مثبتی ندادند و فقط تهدید میکنند که ایران باید به آنچه که ما میخواهیم پاسخ مثبت دهد. بالاترین خواسته آمریکاییها این است که ایران در مقبل آنها تسلیم شود و لذا نمیخواهند پاسخی به تفاهمنامه بدهند. گرچه خیلی از شایعات هم هست که آمریکاییها و اسرائیلیها خود را برای دور دیگری از برخوردهای نظامی با ایران آماده میکنند.
ایران هم دوباره اعلام کرده که آمریکاییها باید طی یک هفته آینده به این تفاهمنامه پاسخ مثبت بدهند و پای میز مذاکره بیایند و تعهدات خود عمل کنند در غیر این صورت ایران دیگر حالت تدافعی نخواهد داشت و حالت تهاجمی خواهد گرفت؛ لذا طرفین به جای اینکه پای میز مذاکره بنشینند به نحوی در حال تهدید یکدیگر هستند.
در عین حال پیامهایی هم بین طرفین رد و بدل میشود و کشورهای میانجی در منطقه و حتی فرامنطقه تلاش میکنند پیامهایی را به طرفین برای مذاکرات آتی و اجرای تعهدات طرفین در تفاهمنامه برسانند؛ لذا اکنون در یک حالت ابهام و خطرناک نهجنگ و نهصلح قرار داریم و بستگی به این دارد طرفین تا چه حد بتوانند مواضع خود را به یکدیگر نزدیک کنند.
مثلا ایران خواستههایی را اعلام کرده بود که اکنون از آن شرایطی مقداری عدول کرده و همان شرایطی که در تفاهمنامه هست را اعلام میکند و حاضر است با آمریکاییها مذاکره کند که اگر آنها به تعهدات خود در تفاهمنامه عمل کردند، ایران نیز به تعهدات خود در قبال تنگه هرمز عمل کند. هر چند که موضع داخلی ترامپ هم از نظر اقتصادی، رضایت مردم کاهش قیمت انرژی و نگاه کنگره چندان خوب نیست و این احتمالا در نوع موضعگیری ترامپ در قبال ایران تاثیرگذار خواهد بود.