استفاده هوشمندانه از کارت تنگه هرمز
علی بیگدلی، تحلیلگر مسائل بینالملل نوشت: رابطه ایران و آمریکا دچار نوعی ابهام شده و دو طرف دچار یک نوع بلاتکلیفی و عدم تصمیمگیری شدند و این لحظه خیلی بدی است. منتها الان در این نقطه ابهام هر دو طرف تلاش میکنند که زمینه جنگ را فراهم نکنند. با توجه به فشارهایی که در افکار عمومی آمریکا و کنگره وجود دارد که اعتبار حمله نظامی را تایید نکردند، ترامپ به هیچ وجهی امکان حمله نظامی ندارد.
از طرفی هم با توجه به اینکه در آستانه انتخابات آمریکا هستیم به نظر نمیرسد که ترامپ بخواهد دست به یک اقدام نظامی علیه ایران بزند و به همین دلیل گفته من از طریق اقتصادی ایران تحت فشار قرار خواهم داد. البته ایران نیز همین شرایط را دارد و مشکلات اقتصادی کشورمان در حال رسیدن به حد اشباع و آزاردهنده است. با توجه به اینکه ایران تحریم است و از طرف دیگر محاصره آمریکا علیه ما نمیگذارد کالا به آسانی وارد شود و راههای زمینی مقرون بهصرفه برای چنان حجمی از بازرگانی نیست و کالا باید از چین به پاکستان و سپس به ایران بیاید، کار مشکل خواهد شد.
اگرچه آمریکا گفته این راهها را نیز خواهد بست؛ بنابراین ما در یک شرایط بسیار سخت و سنگین قرار گرفتهایم. بیکاری، سختی زندگی و مجموع اینها نشان میدهد هر دو طرف در نقطه مشترک ابهام هستند و بایستی یک تصمیم قاطع گرفته شود. روی سخن با مقامات سیاسی و نظامی است که مبادا بازیگری را در یک محیط بیگانهای انجام دهیم. من به عنوان ایرانی خوشحالم که تنگه هرمز را با مدیریت ایرانی پیش میبریم، اما باید از این شرایط استفاده کنیم. اکنون فقط تنگه هرمز را بستهایم و محاصره هم همچنان باقی مانده ولی هیچ معاملهای با این نقطه استراتژیک انجام نمیدهیم و به اینکه تنگه هرمز را نگه داشتهآیم و اجازه نمیدهیم که محمولههای نفتی و غیرنفتی عبور کنند دل خوش کردهایم، اما سوال این است که تا چه زمانی میتوان این وضعیت را ادامه داد؟ باید توجه کرد که روز بهروز از ارزش استراتژیک تنگه هرمز کم میشود.
چنانکه کویت میخواهد نفت خود را از طریق عراق و ترکیه به اروپا منتقل کند. امارات، عربستان و بحرین نیز همین کار را میکنند و باید تا زمانی که دیر نشده چارهاندیشی لازم صورت گیرد. واقعا جای تامل دارد که وقتی چنین ابزار ژئوپلیتیک و ژئواکونومیک در اختیار داریم چرا از آن استفاده نمیکنیم؟ بنشینیم صحبت کنیم که هم تحریم برداشته شود، هم پولهای بلوکه شده آزاد گردد و همانطور که در تفاهمنامه آمده رفتار کنیم. سطح انتظارات ایران از آمریکا بر اساس گزارشهایی که منتشر شده این است که تمام تحریمها برداشته شود. به روایتی شش نوع تحریم داریم که تحریم شورای امنیت، اروپا، تحریمهای اولیه و ثانویه هست و همه تحریمها از جانب آمریکا نیست.
ما میتوانیم بگوییم تنگه هرمز را حل میکنیم، شما محاصره را بردارید و سیستم بانکی را به سمت ایران آزاد کنید. دست از تهدید ایران بردارید و تهدید اسرائیل علیه ایران را متوقف کنید و به سراغ مسئله بعدی برویم. اگرچه الان برای آمریکا تنگه هرمز خیلی اهمیت بالایی دارد ولی بعید به نظر میرسد که بعد از تنگه هرمز آمریکا از مسئله هستهای بگذرد؛ لذا باید عاقلانه و مطابق با ضوابط و معیارهای بینالمللی منافع ملی خود را پیگیری کنیم. فرهنگ سیاسی ما بهگونهای است که سهم چندانی برای دیپلماسی درنظر نگرفتهایم. در حالی که هنوز پنجرههای دیپلماتیک باز است و آمریکا الان بیشتر به دیپلماسی احتیاج دارد. باید از این اهرم بسیار قدرتمند و با نفوذ که تنگه هرمز است، استفاده کنیم و وارد یک معامله با طرف مقابل شویم تا مشکلات را از سر راه کشور برداریم.
