باید سلامت اقتصادی را به اقتصاد برگردانیم

 این در حالی است که اخیرا زمزمه‌هایی در باب افزایش قیمت بنزین به گوش می‌رسد و هرچند که طبق خبر‌ها این قضیه منتفی شده، اما هنوز نگرانی‌ها برطرف نشده است. در همین راستا برای برسی شرایط اقتصادی کشور و اولویت‌های دولت، «آرمان ملی» با مهدی پازوکی کارشناس مسائل اقتصادی به گفت‌و‌گو پرداخته است که می‌خوانید. 

* با توجه به شرایط کنونی جامعه دولت باید چه اولویت‌های اقتصادی را در نظر داشته باشد؟

حاکمیت باید سعی کند نظام حکمرانی اصلاح شود. یعنی اگر نظام تدبیر امور حاکم شود و خط قرمز منافع ملی ملت ایران باشد، قطعاً می‌توان موفق شد. مثلا اگر با سیاست سعی کنیم که حتی اگر شده یک دقیقه هم زودتر این جنگ خاتمه پیدا کند و کشور از وضعیت نه‌جنگ نه‌صلح خارج شود، به نفع منافع ملی است؛ بنابراین به نظر من اگر نظام تدبیر امور حاکم شود ساختار مدیریت کشور اصلاح می‌شود. من اعتقاد عمیق کارشناسی دارم که دولت و مجموعه حاکمیت باید سعی کند از عناصر تکنوکرات برای اداره بهتر کشور استفاده کند. مثلا پنجشنبه شب رئیس سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی در تلویزیون صحبت می‌کرد، اما حرف‌هایی که مطرح شد، حرف‌های کارشناسانه نبود و اگر سخت‌گیرانه نگاه کنیم، روشن نبود که آیا آگاهی کاملی نسبت به موضوع بهینه‌سازی انرژی وجود دارد یا نه؟ آقای پزشکیان با وجود افرادی که دانش کافی برای حضور در پست‌های مدیریتی ندارند، دیگر نیازی به دشمن خارجی ندارد. سه راه حل ارائه شده است که در نوع خود جالب است. نخست اینکه به‌خاطر کمبود بنزین هر جا خودروی مردم خاموش شد، همانجا خودرو را رها کنند. راه حل دوم افزایش قیمت بنزین در همان حدی است که برای کرمان مطرح شد. راه حل سوم هم اینکه به هر فرد ایرانی سهمیه بنزین داده شود. سوال این است که آیا یک کشور در جهان اینگونه عمل کرده است که ما عمل کنیم؟ کدام کشور نفت‌خیز اینگونه با مردم خود رفتار کرده است؟ وقتی آقای خاتمی وارد پاستور شد، قیمت بنزین ۱۶ تومان یعنی هر لیتر ۱۶۰ ریال بود و وقتی پاستور را ترک می‌کرد، بعد از هشت سال قیمت بنزین شده بود ۸۰ تومان یعنی ۴۰۰ درصد قیمت بنزین در عرض ۸ سال افزایش پیدا کرده بود. متوسط سالانه ۲۰ درصد قیمت بنزین بین ۲۰ تا ۲۵ درصد افزایش پیدا کرد متوسط تورم هم حدود ۱۶، ۱۷ درصد بود ولی خون از بینی یک نفر هم نیامد و یک پمپ بنزین آتیش زده نشد. قیمت بنزین سال ۹۸ در همین حد ۱۵۰۰ تومان بود و اگر مجلس دولت را مکلف می‌کرد که سالانه ۲۰ درصد قیمت بنزین را افزایش دهد، قیمت بنزین چیزی حدود ۷ هزار تومن شده بود. منظورم این است که اگر عناصر ناآگاه در دولت باشند، نباید انتظار بهبود داشت. آقای پزشکیان باید بداند تنها وامدار ملت ایران است. من به عنوان کسی که به آقای پزشکیان رای داده و نماینده ایشان در صداوسیما بودم، به شدت با این رویه در زمینه وفاق مخالفم. کشور به عناصر تکنوکرات نیاز دارد و این عناصر وقتی می‌توانند قدرت را در دست بگیرند که نظام تدبیر امور یعنی حکمرانی خوب برقرار باشد. 

* از نگاه شما باید چه اقدماتی در جهت رفع مشکلات در جهت بهبود صورت پذیرد؟

در شرایط فعلی ما باید تکلیف خود را با جهان و همسایگان مشخص کنیم. یکی از مهمترین شاخص‌های بی‌ثباتی در اقتصاد ایران نرخ فزاینده تورم است. این تورم چگونه کنترل می‌شود؟ این تورم وقتی کنترل می‌شود که سیاست روشن و اصولی در پیش گرفته شود. یعنی از رشد نقدینگی جلوگیری شود. باید جلوی کسری بودجه گرفته شود. وقتی مخارج دولت روز به‌روز بالاتر می‌رود و درآمدش به دلیل جنگ و مسائل دیگر کاهش پیدا می‌کند، عدم توازن بین درآمد و مخارج دولت رخ می‌دهد یعنی کسری بودجه. کسری بودجه یعنی افزایش نقدینگی و بالا رفتن تورم یعنی کاهش رشد اقتصادی. از طرفی گفته می‌شود می‌خواهیم مبلغ کالابرگ را بیشتر کنیم در حالی که دولت با کسری بودجه رو‌به‌رو است. برای اکثر مردم توهم پولی وجود دارد و فکر می‌کنند اگر حقوقشان از ۲۰ میلیون ۴۰ میلیون بشود مشکل حل می‌شود. در حالی که وضعیت سخت‌تر خواهد شد. همین الان دولت در حقوق‌ها مانده و ما به‌التفاوت فروردین و اردیبهشت را ندارند که به بازنشستگان بدهند. 

* برای اصلاح امور باید چه رویکردی پیش گرفته شود؟

در حال حاضر قانون بازنشستگی به گونه‌ای است که طلاق را گسترش داده و زندگی‌ها را دچار مشکل کرده است؛ بنابراین ما باید سلامت اقتصادی را به اقتصاد ایران برگردانیم. سلامت اقتصادی زمانی برخواهد گشت که نظام تدبیر امور و عقلانیت مبتنی بر اصول و دانش حاکم شود. من معتقدم آقای پزشکان باید تیم اقتصادی خود را اصلاح کند و عناصری که علمی فکر نمی‌کنند، پوپولیستی و شعاری حرف می‌زنند، باید دولت را ترک کنند یا کنار گذاشته شوند. اگر همین شرایط را ادامه دهیم، این داستان کشور را به سمت اَبرتورم خواهد برد.