روی دیگر پیمان مکه
حسن هانیزاده، کارشناس مسائل بینالملل نوشت: با تشدید اختلافات عربستان و یمن و افزایش توان باز دارندگی انصارا... در تغییر معادله میدانی از رهگذر بستن تنگه بابالمندب، ریاض بار دیگر به سمت تشکیل یک ائتلاف منطقهای جدید علیه یمن حرکت کرد. امضاء توافقنامه موسوم به پیمان مکه بین محمد بنسلمان ولیعهد عربستان، رجب طیب اردوغان رئیسجمهوری ترکیه و شهباز شریف نخست وزیر پاکستان شرایط برای شکلگیری یک ائتلاف جدید نظامی علیه انصارا... و ارتش یمن فراهم شد.
هدف عربستان از نامگذاری این توافقنامه نظامی تحت عنوان پیمان مکه دادن جنبههای دینی صرف و مشروعیت بخشی اسلامی به این توافقنامه است. هردو کشور از پیوستن به این پیمان اهداف خاص خود را دنبال میکنند، زیرا ترکیه به عنوان عضو ناتو وپاکستان به عنوان تنها کشور اسلامی دارای تسلیحات هستهای نگاهی کاملا اقتصادی ومصلحت جویانه به عربستان دارند.
هر دو کشور که با ایران مرز مشترک دارند ویژگیهای خاص خود را دارند و به لحاظ اقتصادی و مالی طبیعتا به کمک سایر کشورها نیاز دارند و عربستان به دلیل برخورداری از توان مالی بالا میتواند تکیهگاه مناسبی به لحاظ اقتصادی و مالی برای این دو کشور تلقی گردد. وجود ۳ میلیون کارگر پاکستانی در عربستان و روابط اقتصادی و فرهنگی گسترده بین ترکیه و عربستان زمینهساز پیوستن این دو کشور به پیمان نظامی مکه است. این پیماننامه اگر چه ظاهرا پاکستان و ترکیه را به دفاع از عربستان در صورت مواجه شدن با یک تعرض خارجی ملزم میسازد، اما در نهایت نوعی بازسازی قطببندی مذهبی جدیدی در منطقه به شمار میرود.
نگاه طایفهای و تحقیرآمیز عربستان نسبت به حوثیهای یمن که به یک مذهب معینی گرایش دارند برآیند یک سلسله تفکرات اجتماعی و دینی جامعه سنتی و حاکمیت عربستان است، زیرا این کشور انصارا... و حوثیها را خطر وجودی برای حاکمیت خود میداند. به موجب این توافقنامه در صورتی که عربستان مورد هجوم یک کشور دیگری قرار گیرد ترکیه و پاکستان برای دفاع از عربستان ورود پیدا خواهند کرد. عربستان در سال ۱۳۹۴ یک ائتلاف جهانی با شرکت ۱۴ کشور مختلف اسلامی و عربی علیه انصارا... و ارتش یمن تشکیل داد و پس از ۸ سال جنگ و کشتار هزاران تن از مردم بیگناه یمن و هزینهکرد ۳۵۰ میلیارد دلاری سرانجام بدون دستیابی به دستاورد نظامی ناچار به تسلیم در برابر اراده ملت یمن شد.
از آنجائی که ترکیه عضو پیمان ناتو است لذا خارج از قوانین جاری این منظومه نظامی امنیتی نمیتواند بدون چراغ سبز ناتو ارتش خود را به خارج از ترکیه برای دفاع از کشور دیگری اعزام کند. پاکستان اگر چه به عنوان یک قدرت هستهای در منطقه مطرح است با یک مشکل پیچیده داخلی مواجه است، زیرا هرگونه حمله ارتش این کشور علیه حوثیهای یمن خشم شیعیان پاکستان را که بخش مهمی از شاکله اجتماعی این کشور را تشکیل میدهند برمیانگیزد.
از سوی دیگر جنگ تحمیلی آمریکا علیه ایران و پاسخ کوبنده نیروهای مسلح جمهوری اسلامی علیه پایگاههای آمریکا در کشورهای حوزه خلیج فارس این تلقی را برای حاکمیت سعودی ایجاد کرد که آمریکا چتر حمایتی مطمئن و مناسبی برای این کشور نیست؛ لذا شکلگیری توافقنامه دفاعی مشترک عربستان، ترکیه و پاکستان موسوم به پیمان مکه تغییری در معادلات میدانی میان یمن و عربستان ایجاد نخواهد کرد و انصارا... با تسلط بر تنگه بابالمندب ابتکار عمل میدانی را همچنان در دست خواهند داشت.
از سوی دیگر عربستان در طول ۸ سال جنگ علیه مردم یمن از تمام ظرفیت کشورهای همپیمان خود برای حذف انصارا... و حوثیهای یمن از ساختار قدرت به کار گرفت، اما در تغییر معادله نظامی و قواعد جنگی به سود خود، نا کام ماند. بنا بر این پیمان مکه نمیتواند چتر حمایتی قابل اطمینانی برای عربستان ایجاد کند و تنها قطببندیها و اختلافات مذهبی و طایفهای را در منطقه حساس خلیج فارس تشدید خواهد کرد و در نهایت ممکن است این قطببندی به یک جنگ مذهبی غیرقابل کنترل منجر شود.
