ایران، آمریکا و تحولات منطقه

مرتضی مکی، تحلیلگر مسائل بین‌الملل نوشت: اینکه مقامات ایران در خصوص ادعا‌های طرف آمریکایی در باب مذاکره روایت خاصی را مطرح می‌کنند با توجه به جنگ روانی، سایبری و شناختی که میان ایران و آمریکا وجود داره باعث می‌شود که تحولات از نگاهی هر یک از طرفین به گونه‌ای روایت شود. آنچه مسلم است ایران با عمانی‌ها در حال مذاکره است و این نکته‌ای است که آقای بقایی سخنگوی وزارت امور خارجه نیز آن را مطرح کرده است.

 از طرفی آمریکایی‌ها به ویژه ترامپ نیز گفته‌اند ما با ایران در حال مذاکره هستیم و روایت خاص خودشان را دارند. ولی قطعا منظور ترامپ مذاکراتی است که میان ایران صورت می‌گیرد. روایت ترامپ بدین گونه است که عمان شاید به نمایندگی از آمریکا این مذاکرات را انجام می‌دهد و اگر بخواهیم از این زاویه به مساله بنگریم نشان دهنده تحرکاتی در سطح منطقه مدیریت بشود و واکنش‌هایی که ایران نشان داده نشان از تحرکاتی در سطح میانجی‌گجران میان ایران و آمریکا است که تلاش می‌کنند هر دو طرف شرایط را به نحوی مدیریت کنند که راهی غیرقابل بازگشت نباشد.

 به هر روی تحولات نشان می‌دهد که دو طرف همچنان به دنبال این هستند که در این رفت و برگشتی که میان ایران و آمریکا وجود دارد بتوانند پشت میز مذاکرات خواسته‌های خود را مطرح کنند و امتیاز بیشتری به دست بیاورند. اما اینکه این مذاکرات تا چه حد می‌تواند منتهی به نتیجه باشد همواره، اما و اگر‌های زیادی وجود دارد. در این مرحله از جنگ کشور‌های منطقه با وجود اینکه نوعی همسویی و همدلی با آمریکایی‌ها برای فشار بر جمهوری اسلامی ایران دارند در عین حال به شدت نگران اقدامات غیر قابل پیش بینی در خصوص هدف قرار گرفتن زیرساخت‌های ایران توسط آمریکا هستند.

این باعث شده که کشور‌های منطقه به خصوص عربستان رایزنی‌ها و تحرکاتی را انجام دهد و از ترامپ بخواهند که در این مرحله دیپلماسی را انتخاب کند تا از افزایش تنش میان ایران و آمریکا جلوگیری شود. به هر حال هم ایران و هم آمریکا ملاحظات و چالش‌های خود را در خصوص پیامد‌های یک جنگ غیرقابل پیش‌بینی دارند.

در آمریکا در داخل با محدودیت‌های جدی برای درگیری مجدد با ایران مواجه است. هم در سطح افکار عمومی، هم در سطح اقتصادی و افزایش قیمت نفت و هم در سطح تاثیرگذاری که بتواند این جنگ با توجه به نارضایتی که از آمریکا در روند مبارزات انتخاباتی کنگره وجود دارد.

اما در داخل ایران نیز با محدودیت‌ها و تحولات سیاسی و امنیتی مواجهیم و تلاش می‌کنیم تنش به گونه‌ای مدیریت شود که به مرحله غیرقابل مهار و کنترل نرسد؛ لذا انتظار می‌رود که روند احتمال مذاکره و توافق میان ایران و آمریکا تا حدود زیادی به حقیقت نزدیک شود، اما اینکه این موضوع تا چه حد می‌تواند به یک توافق جامع برسد هنوز راه زیادی مانده است.