ترامپ و بازی دوباره نتانیاهو
در هر دو جنگ تجاوزکارانه آمریکا با ایران، نتانیاهو نقش اصلی را ایفا کرده است. او قبل از جنگ ۱۲ روزه به آمریکا سفر کرد و اطلاعاتی را به ترامپ منتقل کرد تا از او اجازه حمله به ایران را دریافت کند. درست است که رژیم صهیونیستی تلاش میکند خود را مستقل از آمریکا نشان دهد، اما بر کسی پوشیده نیست که تا مغز استخوان به آمریکا وابسته است و بدون حمایت همهجانبه آمریکا نمیتواند در این منطقه امنیت داشته باشد. نتانیاهو توانست مجوز حمله به ایران را از ترامپ بگیرد، اما نتیجهای که به دست آمد، بسیار متفاوت از اهداف تعیین شده صهیونیستها بود. بعد از التهابات اجتماعی در دیماه، نتانیاهو دوباره به آمریکا رفت و اطلاعات دیگری به ترامپ داد. او در جلسه پیش از جنگ ۴۰ روزه و چند تماس مهم بعد از اغتشاشات دی با این ادعا که وضعیت اجتماعی - اقتصادی ایران شکننده بوده و با ترور راس، تشدید آتش و برخی اقدامات دیگر امکان سقوط ایران در دسترس است، اقدام کرد.
وضعیت جدید منطقه
سفر بنیامین نتانیاهو به واشنگتن در مقطعی حساس از تحولات خاورمیانه انجام میشود؛ زمانی که پرونده ایران، آینده جنگ غزه، وضعیت لبنان، فعال شدن حوثیها در یمن و رقابت قدرتها در منطقه، بار دیگر به مهمترین دغدغههای سیاست خارجی آمریکا تبدیل شدهاند. نتانیاهو در این سفر دنبال آن است که حمایت دونالد ترامپ را برای ادامه سیاستهای امنیتی خود جلب کند، اما در مقابل با ترامپی روبهرو میشود که احتمالا با دفعات قبل متفاوت خواهد بود. شرایط منطقه و اتفاقات اخیر و رفتار کشورهای عربی با قبل تفاوت روشنی دارد و ترامپ در پیگیری منویات نتانیاهو آزادی عمل قبل را ندارد. احتمالا مهمترین موضوعی که نتانیاهو در دیدار با ترامپ مطرح میکند، به ایران مربوط است. با وجود دو جنگ و اتفاقات مهیب در منطقه، برای اسرائیل کوچکترین آرامش خاطری ایجاد نشده است. هیچ کدام از برنامههای امنیتی آنها در منطقه به نتیجه نرسیده است و از این رو احتمال اینکه ترامپ بخواهد تمام و کمال و صرفا به دلیل پرونده اپستین به نتانیاهو همراهی کند، بعید است. در حالی که به گونهای متناوب موضوع مذاکره بین ایران و آمریکا در فضای خبری منتشر میشود، نتانیاهو در هراس از نزدیک شدن دو کشور و کاهش تنش، معتقد است هرگونه توافق میان تهران و واشنگتن باید فراتر از پرونده هستهای باشد. نتانیاهو کتمان نخواهد کرد که موشکها و شبکه متحدان ایران در منطقه خواب را از او گرفته است. نگرانی اصلی نتانیاهو این است که ترامپ پس از افزایش فشارهای سیاسی و نظامی علیه ایران، به سمت یک توافق سریع حرکت کند؛ توافقی که شاید از نگاه واشنگتن یک موفقیت دیپلماتیک محسوب شود، اما اسرائیل آن را ناکافی بداند. نتانیاهو تلاش خواهد کرد ترامپ را متقاعد کند که کاهش فشار بر تهران تنها زمانی انجام شود که تضمینهای قابل قبولی برای امنیت اسرائیل ایجاد شده باشد.
ترامپ و رویاهای نتانیاهو
در سوی دیگر ماجرا همچنان پرونده غزه حل نشده باقی مانده است و احتمالا این پرونده نیز بخشی از مذاکرات دو طرف خواهد بود. نتانیاهو از یکسو تلاش میکند نشان دهد که ادامه عملیات نظامی برای تأمین امنیت اسرائیل ضروری است، اما از سوی دیگر با فشارهای داخلی و خارجی برای پایان دادن به جنگ روبهرو است. ترامپ نیز که همواره بر شعار «پایان دادن به جنگها» تأکید کرده، علاقهمند است بحرانهای منطقهای را به سمت توافق یا آتشبس هدایت کند. همین تفاوت دیدگاه میتواند یکی از نقاط اصطکاک باشد. برای نتانیاهو، مسئله فقط امنیت نیست؛ آینده سیاسی او نیز به تحولات منطقه گره خورده است. پایان یافتن جنگ بدون دستیابی به دستاوردی که بتوان آن را پیروزی معرفی کرد، میتواند فشارهای سیاسی علیه او را افزایش دهد. به همین دلیل، حمایت ترامپ برای او علاوه بر ارزش راهبردی، اهمیت داخلی نیز دارد. در جبهه شمالی، لبنان و حزبا... نیز از موضوعات مورد بحث خواهد بود. اسرائیل نگران است که پس از تحولات اخیر، حزبا... بار دیگر توان بازسازی قدرت نظامی خود را پیدا کند. نتانیاهو احتمالاً از ترامپ خواهد خواست سیاست آمریکا در منطقه همچنان بر مهار نفوذ ایران و گروههای نزدیک به تهران متمرکز بماند. با این حال، رابطه ترامپ و نتانیاهو تنها رابطهای یکطرفه نیست. ترامپ نیز از نخستوزیر اسرائیل انتظارهایی دارد. او نمیخواهد آمریکا بار دیگر درگیر جنگی طولانی در خاورمیانه شود و ترجیح میدهد تصویر یک رهبر صلحساز و معاملهگر را به نمایش بگذارد؛ بنابراین ممکن است انتظارات خود را مطرح کند که از طاقت نتانیاهو فراتر باشد. دیدار نتانیاهو و ترامپ را میتوان تلاشی برای هماهنگ کردن دو رویکرد متفاوت دانست. اسرائیل به دنبال تغییر بلندمدت موازنه قدرت در منطقه و محدود کردن توان ایران است، در حالی که ترامپ بیشتر دنبال دستاوردهای سریع، توافقهای بزرگ و کاهش هزینههای آمریکا در خاورمیانه است. نتیجه این دیدار میتواند مشخص کند که در دوره جدید، سیاست خاورمیانهای ترامپ تا چه اندازه با رویاهای نتانیاهو منطبق است. تردید نیست که این دیدار میتواند دیداری پرتنش باشد.
