شروع مذاکره؟
چراکه بر اساس گزارش رسانههای آمریکایی، در دو هفته گذشته، ترامپ هر بعدازظهر طرح حملات ارائهشده از سوی ارتش را تأیید میکرد و این حملات چند ساعت بعد اجرا میشد و فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) نیز با انتشار بیانیهای از شروع و پایان این حملات به صورت رسمی خبر میداد.
تعلیق حملات
در همین راستا اکسیوس نوشت که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز جمعه به ارتش این کشور دستور داده حمله جدیدی به ایران انجام ندهد که به گفته دو منبع آگاه این دستور به روند نزدیک به دو هفته حملات روزانه آمریکا پایان داد. اهمیت این موضوع در این است که این دستور پس از آن صادر شد که ترامپ طی ۱۳ روز گذشته هر روز حملات پیشنهادی ارتش را تأیید کرده بود، اما هنوز مشخص نیست که این تصمیم برای وقفه چند روزه در حملات بوده یا اینکه رئیسجمهوری آمریکا به دنبال یک وقفه بلندمدت است. آکسیوس در تحلیل خود اعلام میکند که این تصمیم نشاندهنده دو نکته است؛ از یک سو، تمایل ترامپ به دادن فرصت بیشتر به دیپلماسی را نشان میدهد، و از سوی دیگر، این ارزیابی که در غیاب بازگشت به عملیات گسترده نظامی، سطح کنونی حملات آمریکا به سقف اثربخشی خود رسیده است. امیرمحمد اکرمینیا، سخنگوی ارتش جمهوری اسلامی ایران در گفتوگوی تلویزیونی با اشاره به تحولات اخیر در تنگه هرمز اعلام کرد که تا دو شب قبل این حملات ادامه داشت، اما در دو شب اخیر آمریکاییها حملات خود را متوقف کردهاند و از آنجا که راهبرد ما نیز تلافیجویانه بوده، عملیاتهای متقابل جمهوری اسلامی نیز متوقف شده است.
کنشگری عمان
آنچه به موازات این رفتار و دستورات ترامپ باید مورد نظر و تحلیل قرار بگیرد، فعال شدن مجدد میانجیها خصوصاً عمانیها در کالبد پرونده تنگه هرمز است؛ چراکه ریشه اختلاف ایران و آمریکا فارغ از استنکاف واشنگتن برای اجرای تعهدات خود در قالب تفاهم اسلامآباد و شروع مجدد حملات نظامی، پرونده تنگه هرمز و وضعیت حاکم بر آن ارزیابی میشود. با تمام این تفاسیر، اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه درباره گفتوگوهای ایران-عمان درباره تنگه هرمز اعلام کرد که روزهای جمعه و شنبه چند دور گفتوگو بین ایران و عمان در سطح معاونان وزرای امور خارجه در تهران برگزار شد که طی آن دو طرف در مورد اصول مشترک و سازوکارهای عملیاتی برای مدیریت تردد ایمن کشتیرانی در تنگه هرمز با رعایت حقوق حاکمیتی دو دولت ساحلی، تبادل نظر کردند. بقائی با تاکید بر اینکه این گفتوگوها مفید بود و پیشرفتهایی در آن حاصل شد، تصریح کرد که هیات نمایندگی عمان عصر شنبه تهران را ترک کرد، اما رایزنیهای فنی و سیاسی بین دو طرف ادامه دارد. سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران و بدر البوسعیدی، وزیر خارجه سلطنت عمان، عصر جمعه در تماس تلفنی درباره آخرین تحولات منطقهای، وضعیت امنیت دریانوردی و تردد کشتیهای تجاری در تنگه هرمز و خلیج فارس، متعاقب پاسخهای متقابل و متناسب نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران به اقدامات تجاوزکارانه آمریکا علیه کشورمان، گفتوگو و تبادل نظر کردند. دو وزیر همچنین با اشاره به اهمیت حفظ امنیت کشتیرانی، راهکارها و همکاریهای منطقهای برای جلوگیری از تشدید تنشها و برقراری صلح، ثبات و امنیت در منطقه را مورد بررسی و رایزنی قرار دادند. در این خصوص CBS نیز اعلام کرده در حالی که همه چیز در جهت مثبت پیش میرود، دیپلماسی برای دستیابی به توافق به زمان بیشتری نیاز دارد. بر اساس گزارش این رسانه، مقامهای عمانی روز جمعه برای گفتوگو به تهران سفر کردند و این ارتباط دیپلماتیک با تصمیم دونالد ترامپ رئیسجمهور آمریکا برای توقف بمباران علیه ایران همزمان بود. همچنین در بخشی از این گزارش آمده است که بمباران آمریکا علیه ایران عمدا متوقف شد تا این دیپلماسی حساس حضوری مختل نشود. طبق این گزارش، آمریکا گفتوگوهای ایران و عمان را از نزدیک دنبال میکند.
پاکستان و قطر
در امتداد این روند، منابع آگاه در دولت پاکستان مدعی شدند که اسلامآباد و دوحه پس از آنکه دو طرف درگیر پاسخهای خود را به یک طرح مشترک برای پایان دادن به جنگ در ماههای اخیر اعلام کردند، تبادل پیامها میان آمریکا و ایران را تشدید کردهاند. این منابع در گفتوگو با خبرگزاری آنتولی ترکیه مدعی شدند که این تحول پس از آن رخ داد که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا دستور «توقف» جدیدترین کارزار حملات علیه ایران را پس از دو هفته صادر کرد. ادعای این منابع درباره پاسخ به طرحی مشترک برای توقف درگیریها هنوز از سوی دو طرف جنگ تایید نشده است، اما به صورت کلی این تلاشهای دیپلماتیک در پی دور جدیدی از درگیریها میان ایران و آمریکا انجام میشود. این ادعاها در حالی بیان میشود که اساساً به نظر میرسد که ایران بر خلاف سخنان ترامپ، بر این اصل تاکید دارد که تهران از تفاهم اسلامآباد خارج نشده، بلکه آنرا به تعویق و تعلیق سپرده است؛ لذا باید منتظر ماند و دید که میانجیها قرار است در این راستا به کدام سمت حرکت کنند و اینکه آیا میتوانند دو طرف را پای میز مذاکره بازگردانند یا خیر.
