انتظار همدلی و همدردی از دولت
امید علیبابایی؛ فعال حوزه جوانان نوشت: خدا را شکر که حداقل میشود از دولت انتقاد کرد! واقعا خوب است که میشود از دولت انتقاد کرد و منصفانه باید گفت که دولت و شخص دکتر پزشکیان انتقادپذیر هستند؛ شاید، چون از درد جامعه و دلسوزی مردم نسبت به کشور آگاهند.
البته نگاه بدبینانهای هم هست مبنی بر اینکه، چون مشغول چانهزنی هستند، دیگر فرصتی برای توجه به مردم خسته و گرمازده ندارند، یعنی انتقادها به گوششان نمیرسد. در این دو سال عمر دولت، به اندازه چند دهه اتفاقات ناگوار رخ داده و فشار بر مردم وارد شده است.
مگر سه جنگ و یک التهاب اجتماعی قابل انکار هستند؟ این واقعیت برای همگان واضح است و ذکر هزارباره این مصیبتها توسط دولتمردان هم سودی برای جامعه ندارد. دولت، قوه مجریه است، قوه مجریه یعنی قدرتی که باید عملگرا باشد. در کنار همدلی، لازم است دولت همدردی با آحاد جامعه هم داشته باشد.
کریس واس میگوید: موافقت با ارزشها و اعتقادات طرف مقابل و پذیرفتن آنها یعنی همدردی و تلاش برای درک شرایط از دیدگاه شخص مقابل یعنی همدلی. همدلی به معنای درک احساسات و طرز فکر شخص مقابل و همچنین درک واقعیتی است که در پشت احساسات پنهان است.
اینکه دولت با ارزشها و اعتقادات آحاد جامعه موافق است و بارها در مصاحبهها و سخنرانیها با تکیه بر این موضوع سعی کرده به همدردی با مردم بپردازد، نمیتواند کافی باشد، چون دولت قوه مجریه است و باید نتیجه عملکردش در تحقق خواستههای جامعه نشاندهنده همدردی با مردم باشد و در عمل هم دردهای جامعه درمان شود، ولی متاسفانه شاهد گران شدن درمان هستیم.
دولت نباید با برخی موضعگیریها این شائبه را پدید آورد که نسبت به مشکلات جامعه بیتفاوت است، تا چه رسد به اینکه در نتیجه برخی رفتارها و گفتارها اینطور به نظر برسد که دولت توپ را به زمین مردم انداخته است. نمونه بارز و مشخص چنین موضعگیریهایی در بحث مصرف انرژی قابل مشاهده است.
کمبود آب، نبود برق و... درست است که صرفهجویی عین عقلانیت است، اما نکته این است که از نظر برخی مسئولان مشکل کمبود آب و برق و... تقصیر مردم است و مردم باید در گرما و سرما با صرفهجویی، کمکاری در حوزههای دیگر را جبران کنند. با یک سرچ ساده، مطالعه پژوهشهای مختلف آکادمیک و مراجعه به آمارهایی که کارشناسان و متخصصان آن را بارها فریاد زدهاند میتوان دریافت که کمبودها و چالشهای انرژی آنقدرها که به نظر میرسد ربطی به سبک زندگی و نوع مصرف مردم ندارد و حتی اگر بر فرض محال این باشد، باز هم در بسیاری از موارد میزان مصرف انرژی توسط مردم ایران، نسبت به سایر کشورها (حتی کشورهای پیشرفته)، به هیچ عنوان زیاد نیست.
برای جمعبندی بد نیست به این اصل که شاید برخی مسئولان آن را فراموش کردهاند اشاره شود. الوین گولدنر جامعهشناس میگوید: طبق اصل عمل متقابل، مردم موظف هستند که در آینده لطف، هدیه، دعوت و... دیگران را جبران کنند. هیچ جامعهای در جهان نیست که از اصل عمل متقابل پیروی نکند، در واقع بسیاری معتقدند که این نیاز، بخشی از هسته انسانیت است.
در روانشناسی اجتماعی، عمل متقابل یک قانون اجتماعی است که میگوید مردم باید بهگونهای کاری را که دیگری برای آنها انجام داده جبران کنند. در مجموع باید گفت با این همه بحران و چالش، هنوز هم امیدواری وجود دارد تا در دو سال باقیمانده از عمر دولت، همدردی و همدلی با مردم نمود بیشتری داشته باشد و این مهم به واسطه شرافت و دلسوزی شخص دکتر پزشکیان و برخی از دولتمردان است.
