ترکیه در برابر رژیم صهیونیستی
اسراییل برای سالها یکی از شرکای سازمان پیمان آتلانتیک شمالی بوده و در گفتوگوها و بیشتر در نشستهای مربوط به مسائل مدیترانه مشارکت داشته است. ناتو با این کار سعی کرده ارتباط بین این رژیم و کشورهای ساحلی دریای مدیترانه را تقویت کند و یا اجازه شکل گیری تنش را ندهد. باید دانست که برخی کشورهای حاشیه مدیترانه در ذیل جهان عرب قرار میگیرند و در شرایط خاص با دیگر کشورهای عرب منطقه در یک جبهه قرار میگیرند. از سوی دیگر، اقدامات غیر رسمی سازمان اطلاعات و وظایف ویژه اسراییل (موساد) در زمینههای امنیتی و اطلاعاتی از اهمیت بالایی برخوردار بوده نیز عمیقا ً ناتو را تحت تاثیر قرار داده است. محمدرضا صفری پژوهشگر مطالعات منطقه میپرسد: آیا ممکن است که اسراییل چیزی بیش از یک شریک نظامی برای ناتو تلقی گردد؟ آیا این رژیم هرگز میتواند به عضویت کامل ناتو درآید؟ و یا لزوما میبایست این فرآیند صورت پذیرد؟ آیا این کشور میتواند چنین مسیری را دنبال کند و دیگر قدرتهای ناتو با عضویت آن موافقت خواهند کرد؟
ترکیه خشمگین!
نشست اخیر ناتو در حالی برگزار شده است که نگرانی از احتمال شدت گرفتن تنش بین ترکیه و اسراییل در سوریه بیشتر شده است. بعد از سقوط دولت مرکزی دمشق و به قدرت رسیدن جولانی در این کشور، اسراییل در مقابل چشم جهانیان در نهایت وحشیگری به سوریه حمله کرد و بیشتر زیرساختهای نظامی این کشور را از بین برد. موضوعی که با خشم ترکیه روبهرو شد. خشم ترکیه در سخنان اردوغان خود را نشان داد و اسراییل از فرصت استفاده کرده و دست به روایتسازی علیه ترکیه زده است. در سوی دیگر آمریکا به عنوان شریک راهبردی و جدیترین حامی این رژیم در منطقه، نمیتواند نسبت به افزایش تنش بین ترکیه و اسراییل بیتفاوت باشد. برخی تحلیلگران معتقدند که، چون مواجهه ترکیه و اسراییل قطعی به نظر میرسد، آمریکا از همین حالا سعی کرده حساب خود را از ناتو جدا کند تا در صورت آغاز درگیری بین ترکیه و اسراییل بتواند بدون دغدغه جانب اسراییل را بگیرد. نشست سالانه ناتو در آنکارا صرف نظر از موضوعات مطرح در سیاست بینالملل برای ترکیه از این نظر اهمیت داشته که میتوانسته مساله اف ۳۵ها را با ترامپ مطرح کند. از زمانی که ترکیه تصمیم گرفت سامانه پدافندی اس ۴۰۰ از روسیه خریداری کند، آمریکا آزرده و برای تحویل اف ۳۵ها مردد شد. اردوغان با نگاه به توازن قدرت در منطقه، و برای مقابله با توان رزمی رژیم اشغالگر نیاز مبرمی به این جنگندهها دارد. گفته میشد که این مساله را در نهایت با ترامپ حل خواهد کرد.
مواجهه اجتنابناپذیر؟
تقریبا همه تحلیلگران بینالمللی معتقدند که درگیری بین ترکیه و رژیم صهیونیستی اجتناب ناپذیر خواهد بود. این درگیری اگرچه هنوز فعال نشده، اما دو طرف ماجرا سعی دارند به یکدیگر نشان دهند نسبت به آن آگاهی دارند. عدم اجازه شرکت اسراییل در نشست ناتو با وجود همه قرابتها که بین این رژیم و این سازمان وجود دارد، اسراییلیها را به تک و تا انداخت تا بلکه بتوانند در مقابل ترامپ را وادار کنند که از اردوغان امتیاز بگیرد. عدم شرکت اسراییل در نشست ناتو از همان ابتدا روشن بود. اگر چه ارتباط این دو گاهی به سطح سفیر هم رسیده با این حال رسانههای ترکیه اعلام کردند آنکارا مانع مشارکت رژیم صهیونیستی در نشست ناتو میشود و همچنان از حق اجماع در این ائتلاف برای جلوگیری از همکاریهای جدید میان تلآویو و ناتو استفاده خواهد کرد. نشست سران ناتو در روزهای ۷ و ۸ ژوئیه ۲۰۲۶ در آنکارا گرد هم آمدند تا در موضوعات مختلف رایزنی کنند. بر اساس اعلام رسمی ناتو، سران کشورهای عضو و شماری از شرکای این ائتلاف در آن حضور یافتهاند. ترکیه از اکتبر ۲۰۲۳ تاکنون مانع مشارکت رژیم صهیونیستی در نشستهای سیاسی، مانورها و تمرینهای نظامی مشترک ناتو شده است. گزارشهای پیشین نیز نشان میدهد آنکارا با هرگونه همکاری جدید میان ناتو و رژیم صهیونیستی تا زمان توقف جنگ غزه و رفع موانع کمکرسانی انسانی مخالفت کرده است. رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه، پیشتر تاکید کرده بود ناتو نمیتواند پیش از تحقق صلح پایدار در فلسطین، به شراکت خود با دولت اشغالگر صهیونیستی ادامه دهد. او همچنین گفته است نشست آتی ناتو باید بر همبستگی و وحدت اعضای این ائتلاف متمرکز باشد و جنگ غزه نیز از جمله موضوعات مورد بحث در این نشست خواهد بود. ترکیه که از منتقدان جدی جنگ رژیم صهیونیستی علیه غزه است، طی ماههای گذشته بارها از جایگاه خود در ناتو برای محدود کردن تعاملات رسمی این ائتلاف با تلآویو استفاده کرده است. برای درک میزان تنش بین ترکیه و اسراییل میتوان به سخنان رئیس سابق مرکز مبارزه با تروریسم آمریکا توجه کرد که خطاب به ترامپ نوشت: «متاسفانه خروج از ناتو برای دوری از درگیریهای خارجی نخواهد بود، ما ناتو را ترک خواهیم کرد تا وقتی ترکیه و اسرائیل در نهایت در سوریه با هم درگیر شدند، بتوانیم در کنار اسرائیل قرار بگیریم. زمان آن رسیده است که از نقش همزمانِ آتشافروز و آتشنشان در خاورمیانه دست برداریم، این کار واقعاً ارزشش را ندارد».
