ضربه حیثیتی به سعودی و قطر
افزایش تنش در منطقه لایههای متعددی دارد که در نگاه اول ممکن است به چشم نیاید. کشورهای حاشیه جنوبی خلیج فارس از دیرباز در برابر توانمندی نظامی و تسلط منطقهای ایران احساس ضعف مفرط داشتهاند. یکی از دلایل وابستگی شدید نظامی به غرب را میتوان از این زاویه دید. به موازات رشد روزافزون توانایی نظامی ایران که با اتکا به دانش و توانمندی بومی صورت گرفته، وابستگی این کشورها به صنایع نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی بیشتر شده است. در اثنای شدت گرفتن تنش در منطقه، روشن شد که خانواده ترامپ از قبل افزایش تنش به چه سود هنگفتی رسیدهاند. موضوعی که در سطح سیاسی به اعتبار ترامپ ضربه وارد کرد. اکنون خبر رسیده که ارتباط عربستان سعودی و قطر با رژیم صهیونیستی در حوزه صنایع نظامی بیشتر از آن است که اغلب کشورهای مسلمان تصور میکردهاند. هاآرتص فاش کرد که بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر رژیم صهیونیستی در تلاشی برای کماهمیت جلوه دادن رسوایی موسوم به قطرگیت، که شامل معاملات تجاری بین دستیاران نزدیکش و قطر بود، این کشور حاشیه خلیج فارس را کشوری پیچیده توصیف کرد. با این حال، در موارد دیگر، او از قانونی که قطر را به عنوان حامی تروریسم دولتی معرفی میکرد، حمایت کرد و دستور حملات هوایی به شخصیتهای ارشد حماس در پایتخت آن را داد.
ارتباط نظامی
به ادعای هاآرتص، آنچه با عنوان همدستی قطر در روابط مخفیانه آن با اسرائیل منعکس شده شامل صادرات سیستمهای دفاعی پیشرفته اسرائیل است که برخی از آنها برای محافظت از امیر قطر طراحی شدهاند. وقتی تمیم بن حمد آل ثانی سال گذشته به تهران سفر کرد، هواپیمای او مجهز به سیستم دفاع هوایی ساخت یک شرکت اسرائیلی بود. این روزنامه عبری اشاره کرد که برخلاف کشورهای عضو پیمان ابراهیم -امارات متحده عربی، بحرین و مراکش- که روابط امنیتی گستردهای با اسرائیل دارند، قطر و عربستان سعودی روابط دیپلماتیک رسمی با این رژیم ندارند. ژوئن گذشته، روزنامه معاریو گزارش داد که نتانیاهو قراردادهای نظامی با قطر به ارزش بیش از ۱۰۰ میلیون دلار را تأیید کرده است. پیش از این، هاآرتص فاش کرد که شرکتی که شرکای آن شامل یک مقام عالیرتبه سابق موساد و سرلشکر بازنشسته ارتش اسرائیل، یوآو مردخای -هر دو مظنون در تحقیقات مربوط به روابط ادعایی بین قطر و دستیاران نتانیاهو- هستند، نماینده شرکتهای نظامی اسرائیلی رافائل و البیت سیستمز در مذاکرات با قطر بوده و همچنین مذاکراتی با صنایع هوافضای اسرائیل در مورد معاملات بالقوه در این کشور داشته است. در ماه اوت، کالکالیست گزارش داد که مردخای و شریکش از سال ۲۰۱۸ صدها هزار دلار حق دلالی از معاملات مربوط به البیت سیستمز دریافت کردهاند که برای محافظت از هواپیماهای مورد استفاده خانواده سلطنتی قطر فروخته شده است. این سیستم در قسمت پایین عقب هواپیما نصب میشود. این سامانه، شلیک موشک زمین به هوای گرمایاب را تشخیص میدهد و پرتو مادون قرمز ساطع میکند که قفل موشک روی هدف را مختل میکند. این سامانه به ویژه در برابر سامانههای دفاع هوایی قابل حمل توسط انسان مؤثر است.
مشکل عربستان و قطر
به نظر میرسد یکی از دلایل دست و پا زدن نتانیاهو برای نگه داشتن وضعیت و جلوگیری از هر تغییری، برجسته شدن فعالیتهایی از این دست باشد. در صورتی که نتانیاهو از موقعیت کنونی خود فاصله بگیرد به احتمال زیاد فساد نهفته در این گونه ارتباطات هم فاش خواهد شد. با این حال برای عربستان سعودی و قطر اهمیت دارد که چه بخشهایی از این ارتباطات به سطح اخبار کشیده میشود. عربستان سعودی سعی کرده مساله دو کشوری را در برابر زیادهخواهی اسراییل مطرح کند و دلیل نپیوستن به پیمان ابراهیم را روشن شدن موضوع دو کشوری دانسته است. اگر چه عربستان با پافشاری بر راه حل دو دولتی در فلسطین سعی کرده برای خود مشروعیت ایجاد کند، اما چنین ارتباطاتی حتما موجب وهن این کشور در بین مسلمانان خواهد شد.
