عمدی یا تسویه حساب سیاسی؟
واقعیت این است که سالیان متمادی است که صداوسیما در قالب رسانهای فراگیر به عنوان رسانه یک جریان خاص به فعالیت میپردازد؛ لذا چه در حوزه سیاسی و اخبار، چه در حوزه برنامههای تولیدی و ترکیبی و چه در سایر حوزههای عملکردی سایه یک جریان خاص با هدف تحمیل و اراده خود بر صداوسیما کاملا واضح و روشن است. البته این روال چندان عجیب نیست وقتی معاون پیمان جبلی رئیس فعلی صداوسیما وحید جلیلی از چهرههای تندرو اصولگرا و برادر سعید جلیلی باشد. انتقادات به صداوسیما اگر تا دیروز از سوی جامعه ایران بود که این رسانه به طور هدفمند بخش قابل توجهی از جامعه را در تولیدات خود در نظر نمیگیرد و صرفا مخاطبین خود را آن بخش کوچک از جامعه که همراه تفکراتشان است میداند؛ اما امروز نه جامعه بلکه مسئولان نیز از نوع برخورد و عملکردهای این رسانه ناراضیاند و انتقادات مختلفی را متوجه این رسانه کردهاند. نگاهی به عملکرد صداوسیما طی چند ماه گذشته به خوبی نشان میدهد که این رسانه به طور هدفمند به تخریب و سیاهنمایی علیه عملکرد دولت و حمله به تیم مذاکرهکننده و اخیرا نیز تفاهم با آمریکا پرداخته است. چه اینکه چندی پیش رئیسجمهور نیز با انتقاد از برخی تحلیلهای غیرواقعبینانه در فضای رسانهای گفت: «در شرایطی که دولت به دلیل ملاحظات ملی و امنیتی امکان بیان برخی واقعیتها را ندارد، رسانه ملی نیز حق ندارد با تحلیلهای یکجانبه و غیرمستند، به تشویش افکار عمومی و سیاهنمایی نسبت به عملکرد دولت بپردازند». تولید برنامههایی با نیت تقابل با اراده حاکمیت در موضوع تفاهمنامه اسلامآباد، دعوت از کارشناسان دائمالحضور با گرایش فکری خاص و تحلیلهای ضد انسجام و وحدت ملی و دمیدن در شیپور جنگ اقداماتی است که صداوسیما را از یک رسانه ملی که باید مرجعیت رسانه را در اختیار داشته باشد به رسانهای حداقلی با ریزش مخاطب گسترده بدل کرده است. به نظر میرسد برای نوعی بازتولید و دمیدن روح تازه در این رسانه تغییرات در صداوسیما به ویژه در مدیران ارشد و سیاستهای حاکم اجتناب ناپذیر باشد.
* قطع ناگهانی!
شامگاه سهشنبه بود که گفتوگویی ضبط شده از محمدباقر قالیباف رئیس مجلس و رئیس هیأت مذاکره کننده ایرانی با محوریت تفاهم ایران و آمریکا و مذاکرات از شبکه خبر سیما پخش شد که در آن قالیباف در خصوص مذاکرات و چگونگی تفاهم و تحقق مولفههای آن به صحبت پرداخت. جایی که اظهار کرد: «ملت ما بداند، این دوستانی هم که حرف ترامپ فاسق را قبول دارند و حرف ما را نمیخواهند قبول کنند یک بار به برادر دینی خودشان اعتماد کنند حالا اگر با من قالیباف هم مشکل سیاسی دارید، چرا ملت را اذیت میکنید؟ این کار واقعا انصاف نیست، ما مگر در میدان نیستیم؟ میخواهیم حقوق ملت را بگیریم؟ شما چرا مشکل شخصیتان با من و مشکل سیاسی را اینجا میآوردید؟ و میخواهید حقوق ملت را از بین ببرید؟ این از انصاف به دور است». اما جنجال آنجایی رخ داد که قالیباف با اشاره به ۶ میلیارد دارایی بلوکه شده ایران در کره جنوبی و انتقال آن به قطر در زمان دولت سیزدهم و توافق دولت وقت برای آوردن کالاهای اساسی و حقوق بشری که در نهایت نیز انجام نشد گفت: «اما ما ۲۴ میلیارد دلار در جاهای مختلف داراییهایی داریم که در این تفاهمنامه ۱۲ میلیارد آن در اختیار بانک مرکزی قرار میگیرد که از هر کسی با هر قیمتی و با هر ارز جهانی خرید کند و این کار در حال پیشرفت است. در حین این صحبتهای قالیباف صداوسیما با اینکه برنامهای دیگر برای پخش نداشت صحبتهای قالیباف را قطع کرد و به پخش میان برنامه پرداخت. طبیعتا این اقدام ناشی از یک اشتباه رسانهای نبوده و با علم و اطلاع صورت گرفته است و بیش از یک اشتباه به نوعی تسویه حساب سیاسی با رئیس مجلس میماند. هر چند که صداوسیما بعدا اطلاعیه داد که ادامه مصاحبه چهارشنبه شب پخش خواهد شد؛ اما اینکه بین صحبتهای قالیباف کلا برنامه قطع شد اقدام زشت و قابل تاملی بود. به نظر میرسد سیاستهای حاکم بر صداوسیما و مدیرانش تا جایی رسیده که دیگر برنامههای مسئولان ارشد کشور را نیمهکاره میگذارد تا اوج نگاه یکسویه و جناحی خود را نشان دهد. اقدامی که با واکنشهای بسیاری مواجه بود و هرکسی از ظن خود به این اقدام صداوسیما واکنش نشان داد.
* واکنشها
مرکز رسانه مجلس طی اطلاعیهای درباره گفتوگوی قالیباف با صداوسیما اعلام کرد: به اطلاع هموطنان عزیز میرساند در راستای اجرای امر رهبری معظم انقلاب مبنی بر پیگیری شروط مشخص شده در یادداشت تفاهم اسلامآباد، جناب آقای دکتر قالیباف، رئیس قوه مقننه و رئیس هیات مذاکره کننده کشورمان برای ارائه گزارش به مردم، گفتوگویی تبیینی را طبق هماهنگی با سازمان صداوسیما انجام دادند که این گفتوگو بیش از ۲ ساعت قبل از زمان پخش به آن سازمان تحویل داده شد؛ اما متاسفانه پخش این گفتوگو از میانه آن متوقف شد. شایان ذکر است موضوعات پخش نشده شامل پاسخ به ادعای کذب بازرسی آژانس از سایتهای هستهای ایران، جزئیات پیگیری آزادسازی اموال بلوکه شده، اعتبار ۳۰۰ میلیارد دلاری بازسازی در متن تفاهم، روشنگری درباره دروغ پردازیهای ترامپ و تبیین پیام راهبردی رهبرمعظم انقلاب در ۲۸ خرداد است. ایمان شمسایی، رئیس مرکز ارتباطات، رسانه و امور فرهنگی مجلس در واکنش به اینکه قطع مصاحبه رئیس مجلس توسط صداوسیما این گمانه را تقویت کرد که بحث تسویهحسابهای جناحی در میان است، گفت: در حال حاضر وقت همدلی و اتحاد است و در آستانه تشییع پیکر امام شهیدمان هستیم و چشم دنیا به ایران است. مهمانها میآیند و مردم جمع میشوند، اگر وقت دیگری بود موضع متفاوتی میگرفتیم، اما در این شرایط باید همه نگاههایمان به اتحاد، وحدت و همدلی باشد». همچنین مرتضی کامل نواب دبیرکل جمعیت پیشرفت و عدالت نزدیک به قالیباف در واکنش به قطع سخنان رئیس مجلس در صداوسیما، نوشت: «در حالیکه تلویزیون در این چند ماه ساعتها آنتن خود را در اختیار سخنرانان سفارشی و مخالف خوان قرار داده است، تبیین و توضیحات رئیس مجلس درباره تفاهم نامه اخیر را در مهمترین بخش آن قطع و ادامه پخش آن را به فردا حواله میدهد! جناب نبویان منظورتان از کودتا کم کم داره روشن میشه». در همین راستا مجتبی زارعی، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس با انتقاد شدید از صداوسیما از «رفتار غیر پروتکلی و غیراخلاقی» «یک باند خود سر و خرابکار» در این رسانه سخن گفته و تصریح کرد: «قطع برنامه محمدباقر قالیباف در اوج «جنگ روایتها» به معنای ایستادن در کنار ترامپ بوده و خواستار رسیدگی فوری به این پرونده شد». همچنین ابراهیم رسولی مشاور سیاسی رئیس مجلس نوشت: «برنامه ضبطی بود. نابینا بودین قبلش ببینید یا با هرجا خواستین چک و سانسور کنین؟ این یک نمونه از افتضاح مدیریتی صداوسیماست... کاش تمیز رفتن را بلد بودید. ناکارآمدی و نابلدی؛ قطع مصاحبه ضبطی یک رئیس قوه در کشورست و بس».
