حمله اسرائیل به لبنان در میانه توافق
این در حالی است که چندی پیش متنی چهارده مادهای در قالب جزئیات تفاهم اولیه میان ایران و آمریکا منتشر که گرچه در داخل با واکنشی از سوی مقامات مسئول روبهرو نشد؛ اما در واشنگتن با واکنش تند ترامپ رئیسجمهور آمریکا مواجه گردید و او این جزئیات منتشر شده را خلاف آنچه با ایران به توافق رسیده است دانست. با این حال آنچه که مسلم است برای رسیدن به یک تفاهمانه مورد قبول باید خواستههای هر دو طرف و پیش شرطهای گفته شده در تفاهمنامه لحاظ شده باشد. قدر مسلم اگر مسائلی همچون آزادسازی پولهای بلوکه شده ایران، برداشته شدن محاصره دریایی و پایان جنگ در همه جبههها به عنوان پیش شرط تهران از سوی آمریکا پذیرفته نشود نمیتوان انتظار امضای تفاهمنامهای میان ایران و آمریکا را کشید. هر چند که گفته میشود در تفاهمنامهای که قرار است میان تهران و واشنگتن امضا شود همه مسائل و شروط لحاظ شده است. گرچه نباید تلاشهای رژیم صهیونیستی را در سنگاندازی در جهت عدم توافق میان ایران و آمریکا دست کم گرفت. چه اینکه روز گذشته نیز صهیونیستها حملاتی را به ضاحیه بیرون انجام دادند تا از این طریق همچنان به جنگ در لبنان به عنوان یکی از جبههها ادامه دهند و از سوی دیگر نیز ایران را برای پاسخگویی تحریک کنند. در همین راستا محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس در پستی در حساب شخصی خود در شبکه ایکس نوشت: تجاوز صهیونیستها به ضاحیه بار دیگر نشان داد آمریکا یا ارادهای برای اجرای تعهدات خود ندارد یا توان آن را. با چراغ سبز نشان دادن به رژیم نمیتوانید امتیاز بگیرید. بازی پلیس بد و پلیس خوب قدیمی شده است. اگر اراده و توان اجرای تعهدات خود را ندارید، سخن گفتن از ادامه مسیر ممکن نیست». به نظر میرسد شرایط برای تفاهم و توافق اولیه میان تهران و واشنگتن با لحاظ شروط مطرح شده فراهم است و جدای ایران و آمریکا و میانجیها یعنی پاکستان و قطر سایر کشورها مثل کشورهای عرب منطقه، روسیه و چین و اروپاییها نیز از این توافق استقبال میکنند. گفته شده بود که تفاهمنامه روز یکشنبه به صورت مجازی و آنلاین میان طرفین امضا خواهد شد که باید دید این روال طی خواهد گردید یا این روند به روزهای آتی موکول خواهد شد.
*جزئیات متن تفاهمنامه
تحلیلهای بسیاری در خصوص متن تفاهمنامه میان ایران و آمریکا مطرح شده است که اکثریت قریب به اتفاق آنها صرفا گمانهزنی بوده و و مقامات مسئول نیز بر این امر تاکید داشتهاند که از گمانهزنی در این امر پر هیز گردد. حال، اما مهدی محمدی مشاور راهبردی رئیس تیم مذاکرهکننده جزئیاتی از متن یادداشت تفاهم ایران و آمریکا را تشریح کرده است. در این متن آمده است: در گام نخست، توقف کامل عملیات نظامی علیه ایران و لبنان و جلوگیری از هرگونه اقدام نظامی جدید در دستور کار قرار دارد. همچنین طرف آمریکایی باید تضمینهای لازم را برای جلوگیری از تکرار تنشها ارائه کند. براساس چارچوب مورد بحث، بخشی از داراییهای بلوکهشده ایران در ابتدای اجرای توافق آزاد خواهد شد و همزمان روند تعلیق برخی محدودیتها و تحریمهای اقتصادی آغاز میشود تا امکان افزایش مبادلات اقتصادی و فروش نفت فراهم شود. از سوی دیگر یکی از محورهای اصلی توافق، تسهیل تردد کشتیهای تجاری ایران و کاهش محدودیتهای دریایی است. هدف این بخش، بازگشت تجارت دریایی ایران به شرایط عادی و رفع موانع موجود در مسیر حملونقل بینالمللی عنوان شده است. در متن مورد مذاکره، مسائل هستهای در مرحلۀ نخست توافق قرار ندارد. براساس این چارچوب، ابتدا باید تعهدات اولیه طرف مقابل اجرا و راستیآزمایی شود و سپس گفتوگوها درباره موضوعات هستهای وارد مراحل بعدی شود. در مرحلۀ نهایی، لغو تحریمهای اولیه و ثانویه آمریکا و همچنین پیشبینی سازوکارهایی برای جبران و بازسازی خسارتهای ناشی از جنگ و فشارهای اقتصادی مورد توجه قرار گرفته است. این بخش از مهمترین مطالبات ایران در روند مذاکرات به شمار میرود.
* هیأت قطری در تهران
تحولات میان ایران و آمریکا همچنان پرشتاب و حساس پیش میرود شاهد خبرهایی هستیم که نو بهنو از رسانههای مختلف منطقهای و بینالمللی حول محور ایران و آمریکا منتشر میشود. خبرهایی که از شمارش معکوس برای امضای تفاهمنامه میان ایران و آمریکا خبر میدهند. شبکه خبری فاکسنیوز به نقل از یک مقام بلندپایه در دولت آمریکا گزارش داد: واشنگتن به توافقی فوقالعاده و بسیار محکم با ایران دست یافته است. این مقام آمریکایی در گفتوگو با فاکس نیوز اعلام کرد: بر اساس توافق انجام گرفته، تنگه هرمز بدون اعمال هیچگونه دریافت عوارضی، مجدداً بازگشایی خواهد شد. وی افزود: همزمان با بازگشایی تنگه هرمز، محاصره (دریایی) ایران توسط ایالات متحده نیز لغو خواهد شد. وی تاکید کرد: ما معتقدیم به توافقی بسیار ایدهآل و قدرتمند با ایران دست پیدا کردهایم. الجزیره نیز نوشت: ایران هنوز تصمیم نهایی خود درباره تفاهمنامه را اعلام نکرده و میتوان انتظار داشت که توافق امروز نهایی شود یک مقام ایرانی هم به رویترز گفت: «بر اساس پیشنویس یادداشت تفاهم، آمریکا توافق کرده است ۲۵ میلیارد دلار از داراییهای بلوکهشده ایران را آزاد کند، از جمله از طریق انتقال مستقیم نقدی، همکاری میان کشورهای منطقه و خطوط اعتباری مالی». در عین حال یک هیات قطری در راستای پیشبرد مذاکرات بین تهران و واشنگتن و در ادامه مذاکرات هفته گذشته وارد تهران شد. این هیات قطری به ریاست یکی از مشاوران وزیر خارجه این کشور برای ادامه تبادل پیامها بین ایران و آمریکا در مورد یادداشت تفاهم خاتمه جنگ به تهران سفر کرده است. آن چیزی که نگران کننده است این است که اسرائیل نمیتواند بر این روند تأثیر بگذارد.
