شرایط کشور به لحاظ اقتصادی جنگی است
شرایط نه جنگ، نه صلح نیز بر این بلاتکلیفی اقتصادی در کشور دامن زده است. در همین راستا برای بررسیی شرایط و عملکرد اقتصادی دولت «آرمان ملی» با هادی حقشناس کارشناس مسائل اقتصادی به گفتوگو پرداخته است که میخوانید.
* شرایط اقتصادی کشور را منبعث از جنگ و افزایش لجام گسیخته قیمتها چگونه ارزیابی میکنید؟
در شرایط فعلی شاید بهترین جمله این باشد که شرایط کشور جنگی است این درست که میگوییم نه جنگ نه صلح و در این خصوص به لحاظ نظامی نه موشکی شلیک میشود نه بمبارانی صورت میگیرد و نه جنگ نه صلح نظامی برقرار است، اما به لحاظ اقتصادی کاملا شرایط جنگی است به خاطر اینکه نه میتوانیم از بنادر جنوب استفاده کنیم؛ نه میتوانیم به روال عادی نفت بفروشیم و نه میتوانیم درآمدهای ارزی را به داخل کشور منتقل کنیم؛ بنابراین محدودیتهای که به دلیل تحریمهای ظالمانه وجود دارد اقتصاد جنگی بر کشور حاکم شده است؛ لذا به لحاظ نظامی میتوان گفت که در شرایط آتشبس بسر میبریم، اما به لحاظ اقتصادی آتشبس نیست و دشمن با تحریم به اقتصاد ایران شلیک میکند و این شلیک همچنان ادامه دارد و مولفهها و نمادش هم این است که صادرات و واردات کشور و سرمایهگذاری روال عادی ندارد و ساخت و سازها هم عادی نیست. بخشی از سرمایهگذارها طبیعتاً صبر کردهاند تا ببینند تکلیف جنگ چه میشود، بنابراین در چنین شرایطی خوشبینانهترین حالت این است که بتوانیم وضع موجود را حفظ کنیم. برای حفظ وضع موجود نیز کارهای بلندمدت موقتاً معلق میشود و همه امکانات و تدابیر باید اینگونه باشد که رضایت مردم جلب شود.
* عملکردها و برنامههای دولت در خصوص بهبود شرایط اقتصادی جامعه را چگونه میبینید؟
جنگ منابع درآمدی را تحت فشار قرار داده است. این واقعیتها را اگر ما بپذیریم آنگاه توقعات از دولت واقعبینانه خواهد شد. باید به نکته مهمی اشاره کنیم چرا جنگ ۱۲ روزه و جنگ رمضان آغاز شد و دشمن به ما حمله کرد؟ یک دلیل ساده استقلال کشور و محدود کردن توان نظامی کشور است ولی در دل این هم یک تحریم ۴۷ ساله هم مستتر بوده است. آنها حمله کردند و ایران دفاع میکند و اگر مردم از این جنگ با پیروزی خارج شوند که همه مولفهها هم بیانگر این است که مقاومت مردم نتیجه خواهد داد، آن زمان میتوان این سوال را مطرح کرد که این تنگناهای اقتصادی که برای مردم اتفاق افتاده و هزینههایی که مردم میپردازند آیا ما بهازای آن دستاوردهای مهمی بهدست آمده یا نه. امروز هر عقل سلیمی میپذیرد که ایران در جنگ رمضان به چند دستاورد مهم رسیده است. نخست اینکه ایران قدرت بلامنازع در میان کشورهای منطقه شده یعنی دیگر هیچ یک از این کشورهای منطقه نمیتواند برای ایران تهدید باشد. نکته دوم اینکه جنگ ۷۰ ساله بین ایران و آمریکا به یک سرانجامی خواهد رسید که اگر تعیین تکلیف شود دستاورد مهمی خواهد بود. به نظر من پس از این جنگ انشاءا... و پیروزی، شاهد یک ایران جدید خواهیم بود که دیگر سرمایهگذاریها و کسب و کارها تحت تاثیر تنشهای رایج منطقهای یا دشمنیهای منطقهای قرار نخواهد گرفت.
*از نگاه شما صرفا مسائل خارجی و جنگ بر اقتصاد تاثیر داشته و عملکردهای داخلی موثر نبوده است؟
قطع به یقین عملکرد داخلی نیز موثر بوده است. همان سالهایی که برجام اجرایی شد بخشی از فرصتها را به هر دل یلی از دست دادیم به خاطر بخشی از اختلافسلیقههایی که وجود داشت. یا در مقاطعی به خاطر ناکارآمدی برخی از مدیران فرصتها را از دست دادهایم. در همه سالهای بعد از انقلاب در عین حالی که در حوزههای مختلف دستاوردهای تحسین برانگیز داشتیم ولی در برخی از حوزهها هم باید بپذیریم که نقاط ضعف داشتهایم.
