این امر این روزها در بازار موبایل با کمیابی قطعات برای تعمیر و همچنین در بخش خرید و فروش قابل مشاهده است. کارشناسان فعال در این بازار، معتقدند این افزایش قیمتها با توجه به تشدید محدودیتهای وارداتی، به تدریج افزایش نیز خواهد یافت. به گفته این افراد، البته گرانیها وکمبود قطعات موبایل فقط مختص ایران نیست، بلکه جنگ اخیر بین ایران با آمریکا و اسرائیل و شرایط حاکم در تنگه هرمز باعث چالشهای جدی در مسیر تولید چیپستها و گرانی نهایی این محصول در سطح جهان شده است.
تامین ارز واردات موبایل
به گزارش «آرمان ملی»، مجید عالیان دبیر کنگره موبایل دراین باره گفت: همزمان با جنگ اولویتبندی در تخصیص منابع ارزی دستخوش تغییر شده و تمرکز اصلی سیاستگذاران بر تأمین کالاهای اساسی و نیازهای معیشتی مردم قرار گرفته است. در چنین فضایی، واردات برخی کالاها از جمله تلفن همراه در ردههای بعدی اولویت قرار گرفته و همین مسأله باعث شده برنامهریزی مشخص و گستردهای برای تأمین این کالا در مقطع فعلی انجام نشود، با وجود این، تلفن همراه به دلیل نقش گستردهای که در زندگی روزمره، ارتباطات، کسبوکارها و خدمات دیجیتال ایفا میکند، عملاً به یکی از کالاهای مهم و نسبتاً استراتژیک تبدیل شده است، هرچند در مقایسه با اقلام حیاتی و معیشتی، در اولویت پایینتری قرار میگیرد، اما قطعاض بیتوجهی به این بازار میتواند پیامدهای قابل توجهی به همراه داشته باشد و هم فعالان این حوزه و هم مصرفکنندگان را با چالشهای جدی مواجه کند. او افزود: نشانههای این وضعیت هماکنون در بازار مشاهده میشود. تعادل میان عرضه و تقاضا بهتدریج در حال برهم خوردن است، زیرا بخش عمده گوشیهایی که در حال حاضر در بازار عرضه میشوند، همان موجودیهایی هستند که پیش از آغاز تنشها و محدودیتهای اخیر وارد کشور شدهاند.
گرانی جهانی موبایل
عالیان افزود: البته افزایش قیمتها فقط به کاهش عرضه داخلی مربوط نمیشود، بلکه تحولات منطقهای و پیامدهای جنگ نیز بر بازار جهانی فناوری تأثیر گذاشته است. اختلال در مسیرهای حملونقل و بسته شدن برخی گذرگاههای مهم دریایی، از جمله تنگه هرمز، هزینههای تولید و توزیع تجهیزات الکترونیکی را افزایش داده است. در همین راستا، قیمت جهانی چیپستها که بخش اصلی ساخت تلفنهای همراه و بسیاری از تجهیزات الکترونیکی را تشکیل میدهند، افزایش یافته و این مسئله به طور مستقیم بر قیمت نهایی گوشیها اثر گذاشته است. او تاکید کرد: البته بخشی از این افزایش قیمت موبایل هم مربوط به هیجانات بازار همزمان با جنگ است که با توجه به شرایط جنگی بازار پیشبینی میکند که در آیندهای نه چندان دور بازار با افزایش قیمت جدی روبهرو میشود و بنابراین در این انتظار گرانی، پیشاپیش تاثیر خود را بر گرانیهای بازار موبایل تاثیر میگذارد و قیمت آینده موبایل را پیش خور میکند. سخنگوی سابق انجمن واردکنندگان موبایل ادامه داد: نشانههای این وضعیت هماکنون در بازار مشاهده میشود، چراکه تعادل میان عرضه و تقاضا بهتدریج در حال برهم خوردن است، چون بخش عمده گوشیهایی که در حال حاضر در بازار عرضه میشوند، همان موجودیهایی هستند که پیش از آغاز تنشها و محدودیتهای اخیر وارد کشور شدهاند. با کاهش تدریجی این ذخایر، احتمال بروز مشکلات جدیتر در زمینه تأمین کالا، افزایش قیمتها و محدود شدن دسترسی مصرفکنندگان به گوشیهای جدید بیشتر خواهد شد. وی اضافه کرد: در عین حال، فعالان بازار با توجه به چشمانداز مبهم تأمین کالا و احتمال افزایش بیشتر قیمتها در آینده، انتظار گرانی را در محاسبات خود لحاظ میکنند و همین انتظار باعث میشود بازار پیش از وقوع افزایش واقعی قیمتها، واکنش نشان دهد.
افزایش تعرفههای گمرکی
از طرف دیگر ما افزایش قیمت تعرفههای گمرک را هم داشتیم، مبنای ارز گمرکی از حدود ۷۰ تومان به حدود ۱۴۰ هزار تومان در سال جدید رسیده است که این هم خود در افزایش قیمت نهایی محصول موبایل بی تاثیر نیست و همه اینها در بازار داره پیش خور میشه. البته نمیشه گفت که چرا دارند گران میکنند، الان همه بازارها به دلیل شرایط خاص و حمله به زیرساختها، مشکلات حمل و نقل و... دارند محصولات خود را گران میکنند، این مسأله الان در بازار خودرو به صورت کاملاً محسوس صورت گرفته است، در حالیکه الان شاید موبایل نسبت به خودرو مصرف عمومیتر و استراتژیکتری داشته باشه که لازم باشد سیاستهای وارداتی بهتری داشته باشد البته در شرایطی که کشور با تنشهای منطقهای و محدودیتهای اقتصادی روبهرو است، اولویتبندی در تخصیص منابع ارزی دستخوش تغییر شده و تمرکز اصلی سیاستگذاران بر تأمین کالاهای اساسی و نیازهای معیشتی مردم قرار گرفته است. در چنین فضایی، واردات برخی کالاها از جمله تلفن همراه در ردههای بعدی اولویت قرار گرفته و همین مسأله باعث شده برنامهریزی مشخص و گستردهای برای تأمین این کالا در مقطع فعلی انجام نشود. او تاکید کرد: با وجود این، تلفن همراه به دلیل نقش گستردهای که در زندگی روزمره، ارتباطات، کسبوکارها و خدمات دیجیتال ایفا میکند، عملاً به یکی از کالاهای مهم و نسبتاً استراتژیک تبدیل شده است. با این حال، در مقایسه با اقلام حیاتی و معیشتی، در اولویت پایینتری قرار میگیرد.
مجوزهای مبهم واردات
عالیان یادآور شد:، اما علاوه بر همه این مسائل، نگرانی تازهای نیز در میان فعالان بازار شکل گرفته است. بر اساس برخی گمانهزنیها، ممکن است شرکتهای واردکننده تلفن همراه بهصورت موردی و گزینشی برای واردات انتخاب شوند، بدون آنکه معیارها و پارامترهای این انتخاب بهطور شفاف اعلام شده باشد. این موضوع نگرانیهایی حتی فراتر از مشکلات پیشین ایجاد کرده و فضای بازار را با ابهام بیشتری روبهرو ساخته است. هرچند در حال حاضر این مسأله بیشتر در حد شایعه و گمانهزنی مطرح است، اما تجربههای گذشته نشان میدهد چنین موضوعاتی معمولاً ابتدا بهصورت غیررسمی مطرح میشوند و پس از سنجش واکنشها و حساسیتهای جامعه هدف، امکان اجرایی شدن آنها وجود دارد. هرچند ورود کالاهایی که پیشتر برای آنها ارز تخصیص یافته میتواند بخشی از کمبود بازار را جبران کند، اما شرایط فعلی منطقه و افزایش هزینههای جانبی همچنان مانع افت محسوس قیمتها خواهد شد. بسته بودن یا محدود شدن مسیرهای اصلی حملونقل دریایی و مشکلات ناشی از تنشهای منطقهای باعث شده واردات کالا از مسیرهای جایگزین مانند پاکستان، افغانستان و ترکیه انجام شود؛ مسیرهایی که هزینه حملونقل و ریسک تجاری بالاتری دارند و در نهایت قیمت تمامشده کالا را افزایش میدهند. او افزود: با این حال، کارشناسان بازار معتقدند ورود این محمولهها میتواند تا حدی از التهاب فعلی بکاهد و شاید بتواند حدود ۶۰ درصد از تنش و نگرانی موجود در بازار را کنترل کند، اما بهنظر نمیرسد که به تنهایی منجر به ارزانی محسوس تلفن همراه شود.
رجیستر موبایلهای مسافری
عالیان درباره رجیستری گوشیهای همراه مسافر گفت: مسأله رجیستری گوشیهای آیفون با توجه به بسته بودن مسیرهای هوایی، عملاً امکان ورود مسافری گوشیها نیز با محدودیت جدی مواجه شده و این موضوع روند ثبت و رجیستر این دستگاهها را دشوارتر کرده است. علاوه بر این، گزارشهایی از اختلال در سامانههای مرتبط با ثبت و احراز گوشیها نیز مطرح شده که خود بر پیچیدگی وضعیت افزوده است.