بود و نبود امنیت در منطقه
حسن هانیزاده، تحلیلگر مسائل بینالملل نوشت: تنگه راهبردی هرمز که دهها سال است گذرگاه شرق و غرب و عامل بخش مهمی از پیشرفتهای صنعت انرژی در جهان تلقی میشود، اکنون به یک مولفه اقتدار ملی و به نوعی یک مکانیسم ماشه در برابر تحریمهای ظالمانه غرب علیه ایران تبدیل شده است. در طول نزدیک به ۵ دهه گذشته جمهوری اسلامی بنا به اعتبارات انسانی و اخلاقی خود نخواسته از این تنگه، برای تحت فشار قرار دادن کشورهای متخاصم بهرهبرداری کند.
تا جایی که میتوان گفت زمانی که آمریکا و برخی کشورهای اروپایی تصمیم گرفتند که مکانیسم ماشه را بر علیه ایران فعال کنند، تصور نمیکردند ایران هم از این ابزار موثر بر علیه آنها استفاده کند، در حالی که ایران همان وقت هم میتوانست از این ابزار مهم به عنوان اهرم فشار موثر علیه آمریکا و برخی کشورهای همسو با سیاستهای آمریکا استفاده کند و نوسان در بازار جهانی نفت و انرژی را به مثابه ابزار بازدارند تحت کنترل درآورد.
در جنگ تحمیلی اخیر آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ملت ایران، مولفههای دیگری بر توان بازدارندگی ایران اضافه شده و از آن جمله تنگه هرمز و توان بالقوه دریایی ایران برای تسلط بر گذرگاههای راهبردی منطقه است. تنگه دیگری که میتواند به عنوان اهرم فشار علیه قدرتهای غربی بهکار گرفته شود، تنگه بابالمندب است که تحت تسلط انصارا... یمن به عنوان بخش مهمی از محور مقاومت قرار دارد. متاسفانه کشورهای جنوب حاشیه خلیج فارس در طول چهار دهه گذشته از حرکت سیال کشتیها در این دو تنگه به سود خود استفاده کرده و توانستند اقتصاد ضعیف و شکننده خود را به گونهای مصنوعی تثبیت کنند و در تمام این مدت ایران و یمن بنا به پارهای ملاحظات نخواستهاند از این دو تنگه به نفع اقتصاد خود استفاده کنند.
اکنون که شرایط بر اثر تغییراتی که در جغرافیای منطقه پدید آمده و شکنندگی قدرت آمریکا و برخی کشورهای منطقه در عرصه جنگهای دریایی به خوبی آشکار شده، ایران میتواند در سیاستهای امنیت دریایی خود تغییرات عمیقی ایجاد کند. در خصوص مناسبات ایران با کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس، طبیعی است که این مناسبات باید مبتنی بر تعامل محترمانه دو سویه باشد.
به این معنا که کشورهای ساحلی خلیج فارس نمیتوانند از منابع و ثروت منطقه بهرهبرداری کنند در حالی که ملت ایران در رنج ناشی از تحریمهای غرب قرار گرفته باشد. کشورهای عرب حوزه خلیج فارس در طول پنج دهه گذشته از دانش و فرصت سرمایهگذاری کلان بازرگانان و صاحبان سرمایه ایرانی برای بالا بردن سطح رفاه و تامین منافع اقتصادی خود بهخوبی استفاده کردند، اما متاسفانه برخی از این کشورها در هفتههای اخیر رفتاری تهاجمی نسبت به ایران در پیش گرفتهاند. امارات متحده عربی و بحرین دو کشوری هستند که در طول جنگ تحمیلی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، نقشی بسیار مخرب داشته و صرف نظر از همراهی و همکاری با تجاوز آمریکا، تابعیت بسیاری از ایرانیان مقیم این دو کشور را به بهانههای واهی سلب کردهاند.
پس از پایان نهایی جنگ تحمیلی اخیر و روشن شدن وضعیت، لازم است سیاستهای منطقهای کاملا تغییر کرده و متحول شود. اقتصاد و امنیت کشورهای ساحل جنوبی خلیج فارس باید به امنیت و اقتصاد ایران بهصورتی تنگاتنگ و مستقیم گره بخورد و به بیان روشنتر ثبات ایران، ثبات آن کشورها و عدم ثبات ایران به معنای عدم ثبات کشورهای جنوب خلیج فارس تلقی شود.
