عقب نشینی ترامپ
به عبارت دیگر صبح یک اظهار نظر میکنند و بعد از ظهر ادعایی خلاف گفته صبح را مطرح میکنند. همین امر نیز باعث شده تا نه تنها ایران بلکه سایر کشورها نیز نتوانند به طور کامل روی حرفهای ترامپ و اطرافیانش حسابی باز کنند. هر چند که برخی معتقدند تغییر مواضع ناشی از عدم ثبات در نظر و تصمیم و برخی دیگر نیز ناشی از تغییر در صحنه بینالمللی است که باعث میشود موضعگیریهای ترامپ تغییر کند. مثلا ترامپ ادعا کرده بود که با محاصره دریایی ایران هیچ کشتی ایرانی یا به نفع ایران از تنگه هرمز رد نخواهد شد، اما از همان روز اول هم کشتیهای ایرانی به سمت مقاصد خود از تنگه هرمز خارج شدند و هم کشتیهایی به مقصد ایران وارد تنگه شدند. یا اقدام اخیر ترامپ تحت عنوان «پروژه آزادی» که با پروپاگاندای زیاد مطرح شد و بر مبنای آن قرار بود ناوگان دریایی آمریکا عملیاتهایی را برای آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز انجام دهد، اما زمان این پروژه صرفا ۲۴ ساعت بود. چرا که پس از یک روز ترامپ از حرف خود عقب نشینی کرد؛ لذا به نظر میرسد با توجه به تلاشهای طرفین در مسیر دیپلماسی و دوری از جنگ و سعی در رسیدن به یک توافق ضمنی باید بیش از جنگ منتظر از سرگیری مذاکرات ایران و آمریکا باشیم. مذاکراتی که تاکنون برای ایران ثمری جز جنگ نداشته است و باید دید شرایط در ادامه چگونه پیش میرود. در هرحال حتی باوجود فعال شدن دیپلماسی، تردیدی وجود ندارد که میدان باید آماده باشد به این دلیل روشن که ایران به آمریکا بیاعتماد است.
* احتمال توافق
تحولات پیرامون ایران و آمریکا روز گذشته نیز با اتفاقات مختلفی پیش رفت. جایی که شاید مهمترین آنها عقب نشینی ترامپ از پروژه موسوم به آزادی بود. جایی که ترامپ مدعی شد که «پروژه آزادی» را در تنگه هرمز به حالت تعلیق درمیآورم تا امکان بستن توافق با ایران بررسی شود. رئیسجمهور آمریکا نوشت: «با توجه به درخواست پاکستان و سایر کشورها، موفقیت نظامی عظیمی که در طول کارزار علیه کشور ایران به دست آوردیم و همچنین پیشرفت بزرگی که به سمت یک توافق کامل و نهایی با نمایندگان ایران حاصل شده است، به توافق متقابل رسیدهایم که در حالی که محاصره به قوت خود باقی خواهد ماند، «پروژه آزادی» (حرکت کشتیها از طریق تنگه هرمز) برای مدت کوتاهی متوقف شود تا ببینیم آیا توافق میتواند نهایی و امضا شود یا خیر». اما این پایان ماجرا نبود. اخبار و اطلاعات بیش از جنگ پیرامون احتمال توافق مطرح شده است. یک منبع منطقهای آشنا با مذاکرات گفته است: ایالات متحده و ایران به توافق بر سر یک تفاهمنامه کوتاه برای پایان دادن به جنگ ایران نزدیکتر میشوند، اگرچه مقامات دولت ترامپ هشدار دادند که مذاکرات قبلاً در آخرین لحظه از هم پاشیده شده بود. دو مقام دولتی نیز به سیانان گفتند که کاخ سفید روز سهشنبه بازخورد مثبتی از میانجیگران پاکستانی دریافت کرده مبنی بر اینکه ایرانیها در حال پیشرفت به سمت مصالحه هستند. همچنین العربیه به نقل از منابع پاکستانی مدعی نزدیک بودن توافق شد. العربیه نوشته است: ما پیشنویس توافقی داریم که اکثر بندهای آن مورد موافقت دو طرف است. پیشنویس توافق، جدول زمانی برای دورهای مذاکرات آینده را تعیین میکند. دو طرف به آغاز یک فرآیند مذاکراتی که ممکن است ماهها طول بکشد، بسیار نزدیک شدهاند. پیشنویس توافق شامل آزادسازی داراییهای بلوکهشده ایران است. نخست وزیر و وزیر خارجه قطر نیز تأکید کرد که احتمال دستیابی به یک راهحل دیپلماتیک میان تهران و واشنگتن بالا است. «محمد بن عبدالرحمن آل ثانی»، نخستوزیر و وزیر امور خارجه قطر اعلام کرد که روند تبادل پیامها میان ایران و آمریکا با پیشرفتهای مثبتی همراه بوده است. این در حالی است که یک منبع مطلع به تسنیم گفته است: «به رغم ادعاهای رسانههای آمریکایی درباره نزدیک شدن ایران و آمریکا به یک توافق یک صفحهای نهایی برای پایان جنگ، ایران هنوز پاسخ رسمی به متن آخر آمریکاییها که حاوی برخی بندهای غیرقابل قبول است نداده است. تبلیغات رسانههای آمریکایی بیشتر برای توجیه عقبنشینی ترامپ از اقدام خصمانه اخیر خود صورت میگیرد؛ اقدام ترامپ از ابتدا غلط بود و نباید انجام میشد».
